Ocena brak

Elementy stosunku cywilnoprawnego

Autor /Aureliusz Dodano /28.11.2011

Stosunek cywilno prawny zawiera w sobie następujące elementy:

  1. podmiot

  2. przedmiot

  3. uprawnienia

  4. obowiązki

1. Podmiot - są to osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej.

a) Z osobą fizyczną związane są dwa atrybuty: osoba fizyczna ma zdolność prawną lub zdolność do czynności prawnych.

Zdolność prawną posiada każdy człowiek od urodzenia aż do śmierci niezależnie od własnej woli. Wyjątkowo uznaje się w prawie, że zdolność prawną ma również „nastiturus” (dziecko poczęte) pod warunkiem, że urodzi się żywy - dotyczy to praw i przyspożeń majątkowych.

Zdolność do czynności prawnych – oprócz możliwości bycia biernym podmiotem, który może otrzymywać przyspożeń majątkowych, praw oznacza również możliwość zaciągania zobowiązań ale również odpowiedzialność za te sprawy.

Pełną zdolność do czynności prawnych uzyskuje osoba pełnoletnia lub przez zawarcie małżeństwa.

Częściową zdolność do czynności prawnych posiada ją osoba która ukończyła lat 13 oraz osoba, która nie jest w stanie w pełni pokierować swoim postępowaniem i w związku z tym ogranicza się jej prawa.

Całkowite ubezwłasnowolnienie, które dokonuje się w stosunku do osoby, która ukończyła lat 13 oraz ze względu na chorobę niedorozwój nie jest w stanie kierować swoim postępowaniem.

Skutki braku zdolności do czynności prawnej Czynność prawna dokonana przez osobę, która nie ma zdolności do czynności prawnej czyli osobę poniżej 13 roku życia lub całkowicie ubezwłasnowolnioną – czynność jest nieważna. Wyjątek stanowią drobne umowy powszechnie zawierane w drobnych bieżących sprawach z życia codziennego, chyba, że taka umowa wiąże się z rażącym pokrzywdzeniem osoby niezdolnej do czynności prawnej.W przypadku ubezwłasnowolnienia częściowego ustanawia się kuratelę.

W przypadku podejmowani przez taką osobę czynności wiążących się z zaciąganiem zobowiązań lub rozporządzania swym prawem, wymagana jest zgoda przedstawiciela ustawowego którym jest kurator a w przypadku dzieci małoletnich to są rodzice.Osoba, która ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych może zawierać bez zgody przedstawiciela ustawowego umowy należące do powszechnie zawieranych w bieżących sprawach (tak jak osoba całkowicie ubezwłasnowolniona) ale może dysponować swoim zarobkiem oraz może rozporządzać swobodnie przedmiotami oddanymi takiej osobie do swobodnego użytku.

b) Osoby prawne – to skarb państwa i jednostki organizacyjne, którym przepisy prawa przyznają osobowość.Każda osoba prawna ma odpowiadający jej akt prawny, przedsiębiorstwa państwowe mają osobowość prawna na podstawie ustawy o przedsiębiorstwach państwowych z 1981 roku, spółki kapitałowe uzyskują osobowość prawną na podstawie Kodeksu Handlowego (dotyczy to Sp. z o.o. oraz Sp. akcyjnej), stowarzyszenia mają osobowość prawna na podstawie ustawy o stowarzyszeniach z 1984 roku, spółdzielnie mają osobowość na podstawie Prawa spółdzielczego.

W obrocie gospodarczym osoba prawna działa poprzez swoje organy. Organy, które w danym typie osoby są wymagane określa ustawa i oparty na niej statut. Siedzibą osoby prawnej jest miejscowość w której ma siedzibę organ zarządzający chyba, że statut postanawia inaczej. Jeżeli z jakiś powodów osoba prawna nie ma organów, wówczas są ustanawia dla niej kuratora, który powinien albo powołać organy wymagane przez statut lub ustawa albo zlikwidować osobę prawną.

c) Jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej – może posiadać pewne atrybuty osobowości prawnej np. zdolność sądową lub wykonywać czynności prawne związane z rodzajem działalności ale nie ma pełnej zdolności do czynności prawnej.Organizacjami nie posiadającymi zdolności do czynności prawnych jest spółka jawna i komandytowa.

2. Przedmiotem stosunku cywilno prawnego mogą być zachowania i obiekty materialne i niematerialne, których to zachowanie dotyczy.

3. Uprawnienia – to prawo do czegoś (danej osoby). Trudno omawiać uprawnienia bez obowiązków. W stosunku cywilno prawnym istnieje wzajemne powiązanie uprawnień i obowiązków.

Mówiąc o uprawnieniach i obowiązkach w przypadku każdego stosunku cywilno prawnego są skonkretyzowane odnośnie obiektów, przedmiotów tego stosunku i mają charakter wzajemny. Nie można rozpatrywać uprawnień i obowiązków jednej stron od uprawnień i obowiązków drugiej strony. Uprawnienie jednej osoby jest obowiązkiem drugiej. Uprawnienia i obowiązki mają charakter wzajemny.

Podobne prace

Do góry