Ocena brak

EFREM Św. - DOKTRYNA

Autor /Cycyl Dodano /12.09.2012

Jako poeta E. posługiwał się językiem obrazowym i określeniami niesprecyzowanymi ; jego teol. terminologia nie jest ścisła, doktryna zaś prawowierna, także w kwestiach jeszcze nie wyjaśnionych przez kontrowersje; najbardziej wnikliwie opracował E. zagadnienia mariologii, co przyniosło mu tytuł doktora Kościoła, nadany mu przez pap. Benedykta XV (enc. Principi apostolorum z 5 X 1920, AAS 12(1920) 457-471).

1. E. był pierwszym pisarzem wczesnochrześc, który wykazał całkowitą wolność Maryi od wszelkiej zmazy i grzechu, posługując się wyrażeniami implicite wykluczającymi także grzech pierworodny (Carni, nisib. 27,44). Bronił nauki o dziewictwie Maryi; powtórzył klasyczną paralelę między Ewą i Maryją, matką śmierci i matką życia — „Maryja przyniosła niewiastom wolność i przywróciła niewinność"; „przez Maryję wstała światłość"; „Maryja, która zrodziła pogromcę węża", jest „przyczyną dobra"; mimo ukazania prawdy o Bożym macierzyństwie Maryi („Syn Twój, Dziewico, dawno żyje, od dni wieczności"), nie posłużył się E. żadnym określeniem zbliżonym do gr. -+ Theotokos.

2. Chrystusa nazwał prawdziwym Synem Bożym, wyjaśniając, że Słowo przyjęło prawdziwe człowieczeństwo, pozostając jednak osobą boską (brak terminu paralelnego do gr. homousios); w nim też bóstwo i człowieczeństwo rzeczywiście zjednoczyły się z sobą (-* homousios i homoiusios); kilkakrotnie posługując się terminem „zmieszanie", nie ma na myśli prawdziwego pomieszania albo wyobcowania; naukę o 2 wolach w Chrystusie wyraził niezbyt precyzyjnie i nie dał jasnego rozróżnienia między pojęciem natury {jcyana) i osoby (quoma).

3. Ducha Świętego uważał za osobę boską (nigdzie jednak wprost nie jest nazwany Bogiem), pochodzącą od Ojca, określaną jako „ogień i duch"; teksty cytowane na dowód, że E. deklaruje pochodzenie Ducha Świętego z Syna Bożego, są nieautentyczne lub niezbyt jasno sformułowane.

4. Nazywając Kościół -> Mistycznym Ciałem Chrystusa, stwierdził, że jest on jeden, nieomylny, święty i wieczny; mimo wyraźnego przedstawienia nauki o prymacie Piotra nie wzmiankował, że jest on związany z bpem Rzymu.

O uznaniu E. za największego poetę syr. świadczą wczesne tłumaczenia jego utworów na język gr., orm. i arab. oraz czytanie ich po lekturze Pisma św. (Hieronim, De vir. ill. II 5); wszystkie Kościoły wsch. oddają mu szczególną cześć, nazywając go „cytrą Ducha Świętego"; na metryczności hymnów E. wzorowano się w bizant. i orm. hymnografii.

 

Bardenhewer IV 342-373; G. Ricciotti, Sanf E. Siro, Tn 1925; H.J. Po-lotsky, E. Reise nach Ägypten, Or 14(1933) 269-274; Schiwietz III 93-165; L. Hammers berger, Die Marlologle der Ephremischen Schriften, In 1938; J. Molitor, Der Paulustext des heiligen E., R 1938; E. Beck, Die Theologie des heiligen E. in seinen Hymnen über den Glauben, SA 21, R 1949; I. Ortiz de Urbina, ECat V 126-129; E. Beck, E. Hymnen über das Paradies, SA 26, R 1951 ; tenże. E. Reden über den Glauben, SA 33, R 1953; tenże, Die Eucharistie bel E., OC 38(1954) 41-67; tenże, Die Marlologle der echten Schriften £"., OC 40(1956) 22-39; tenże, Le baptême chez saint E., OrSyr 1 (1956) 111-130; Ortiz 52-77; L. Leloir, L'évangile d'E. d'après les oeuvres édites, Lv 1958; E. Beck, LThK III 926-929; tenże, DSAM IV 788-800; tenże, RAC V 520-531 ; L. Leloir, DHGE XV 590-597; W. Cramer, Dle Engelvorstellungen bei E. dem Syrer, R 1965; SWP 128-129; A. de Halleux, Une clé pour les hymnes d'E. dans le manuscrit Sinai Syr. 10, Muséon 85(1972) 171-199; K. Samir, Eine Homilien--Sammlung E. der Syrers. Codex sinalticus arablcus Nr. 311, OC 58(1974) 51-75; E. Beck, E. Rede gegen eine philosophische Schrift des Bardalsan, OC 60(1976) 24-68; S.P. Brock, E. Utter to Publlus. Muséon 89(1976) 261-305; P.I. Fransen, Les extraits d'E. latin dans la compilation des Xli pères de Florus de Lyon, RBen 87(1977) 349-371 ; W. Kania, Święty E. Syryjczyk a Kościół naszych czasów. Tarnowskie Studia Teologiczne 6(1977) 187-195; E. Beck, Bardalsan und setne Schule bet E., Muséon 91(1978) 271-333; P. Yousif, Le symbolisme de la croix dans la nature chez saint E. de Nisibe, OCA 205(1978) 207-227; tenże, E. Polemik gegen Mant und die Manichäer tm Rahmen der zeitgenössischen griechischen Polemik und der des A ugustinus, Lv 1978 ; T. Kronholm, Motifs from Genesis I'll in the Genuine Hymns of E. with Particular Reference to the Influence of Jewish Exegetlcal Tradition, Lu 1978; I. Ortiz de Urbina, Mariólogos sirios en la estela de san E., Mar 41(1979) 171-198; P.H. Poirier, L'Evangile de vérité. E. et le comput digitai, REAu 25(1979) 27-34.

Podobne prace

Do góry