Ocena brak

Edredon

Autor /Benon Dodano /26.01.2012

Wygląd: Duża, raczej masywna kaczka nurkująca, z krótką szyją. Dtugość ciata ok. 58 cm, ciężar ok. 2,5 kg. Kaczor w szacie godowej - do lipca - tatwy do rozpoznania, kaczka ciemnobrązowa z z gęstymi, ciemniejszymi prążkami; z daleka wydaje się prawie czarna. W stadkach - oprócz ptaków dorosłych - spotyka się osobniki różnie ubarwione, zwykle plamkowane, w upierzeniu młodocianym i przejściowym. Edredony mają charakterystyczny, klinowaty dziób z zachodzącym nań z policzków upierzeniem oraz płaskie i niskie czoło.

U nasady dzioba znajdują się gruczoły solne, które wydalają nadmiar soli pobrany wraz z pokarmem i wodą morską. Jeżeli edredony dłuższy czas, np. przez rok, przebywają na słodkiej wodzie, gruczoły solne zanikają, a nasada dzioba z otworami nosowymi zapada się. W czasie lotu równomiernie uderzają skrzydłami, lecą z prędkością 55 km/godz. tuż nad lustrem wody. Kaczory w upierzeniu godowym w locie postrzegane są jako czarno-białe ptaki z czarną czapeczką na głowie. Puch u piskląt jest brązo-woszary. Kaczor wydaje głos tokowy - ciche „auu-aguu" - z charakterystycznym poruszaniem głową. Samica woła głucho „korr".  

Środowisko: Edredon jest kaczką morską; najchętniej przebywa na wodach między kamienistymi lub lesistymi wyspami położonymi blisko stałego lądu i w pobliżu zacisznych i osłoniętych zatok morskich, do których chroni się w czasie sztormów. Od 100 lat obserwuje się, że ptaki te przemieszczają się w kierunku południowym i obecnie występują licznie w Anglii, na Wyspach Wschodnio- i Zachodnio-fryzyjskich. Ich stan liczebny powiększa się od czasu, gdy zabroniono zbierania ich jaj i puchu. Populacje północne są ptakami wędrownymi.

Zimą docierają aż do wybrzeży Morza Północnego i Bałtyku, ptaki lęgowe wysp Morza Północnego zimują na wattach. Na dalekiej północy edredony są ptakami bardzo częstymi. Ich liczbę na Islandii szacuje się na 500 000 par. Tu można je spotkać w okresie lęgowym i później również na słodkowodnych jeziorach w pobliżu wybrzeży morskich. Wraz ze wzrostem populacji na Morzu Północnym zwiększa się liczba tych ptaków na jeziorach przedgórza Alp, gdzie, jak się wydaje, tworzą się tradycyjne miejsca zimowisk, tym bardziej, że wzrastają tam zasoby małża racicznicy - ulubionego pożywienia edredonów.

Lęgi: Edredony gnieżdżą się kolonijnie. Miejscami gniazda budowne są tak blisko siebie, że nie można postawić między nie stopy, gdzie indziej znów bywają rozproszone lub nawet pojedyncze. Jedna z największych kolonii, licząca ok. 10 000 gniazd, znajduje się na Grenlandii koło Thule. Tam, gdzie ptaki odbywają lęgi nie niepokojone, kaczor towarzyszy ochronnie ubarwionej kaczce podczas 26-28 dni wysiadywania. Wysiadująca kaczka pozwala zbliżyć się do siebie, a nawet czasami dotknąć, szczególnie pod koniec lęgu.

Gwałtownie wystraszona podrywa się i odlatuje wytryskując strumień kału. Odstręcza to zapewne nieraz nawet atakującego ją sokoła. Jeżeli zabrudzi przy tym jaja, zwykle porzuca lęg. Gniazdo jest obficie wysłane jej puchem. W dużych koloniach edredonów człowiek od niepamiętnych czasów zbierał puch w czasie lęgów lub później. Z jednego gniazda można zebrać 17-18 g puchu o wysokich właściwościach ocieplających.

Na Islandii stare prawa dawały niektórym właścicielom gruntów, na których gnieździły się edredony, przywilej zbierania puchu. Młode wykluwają się prawie jednocześnie i po kilku godzinach kaczka wyprowadza je do wody, przy niesprzyjającej pogodzie po kilku dniach, zwykle na jezioro słodkowodne lub do ujścia rzeki. Podczas wysiadywania, które trwa 28 dni, rodzice poszczą: kaczka traci ok. 1 kg wagi ciała, kaczor tylko 300 g, ponieważ wcześniej opuszcza kaczkę i wędruje na morze, gdzie przechodzi pierzenie.

Pożywienie: Edredony nurkują do głębokości 25 m i wytrzymują pod wodą 3 minuty: wiosłują nogami i skrzydłami. Zjadają małże, ślimaki, skorupiaki, rozgwiazdy, jeżowce, kalmary, mątwy i małe rybki.

Podobne prace

Do góry