Ocena brak

DZIEDUSZYCKI WOJCIECH, hrabia, pseud. Nienazwany

Autor /szkolnik Dodano /18.02.2012

DZIEDUSZYCKI WOJCIECH, hrabia, pseud. Nienazwany, ur. 13 VII 1848 w Jezupolu pod Stanisławowem, zm. 23 III 1909 w Wiedniu, polityk, publicysta, filozof, historyk sztuki, krytyk, powieściopisarz, nowelista i dramaturg, tłumacz. Studiował historię, filozofię i prawo w Wiedniu i Lwowie. Należał do obozu konserwatywnego, występował jednak przeciwko stańczykom. Od 1879 czł. Rady Państwa; od 1904 prezes Koła Pol. w Wiedniu, 1906-07 minister dla Galicji. Od 1887 czł. AU, od 1896 prof. historii filozofii i estetyki na Uniw. Lwowskim. Działacz Koła Lit.-Artyst. we Lwowie. Działalność lit. rozpoczął 1871, felietonami w „Czasie" i „Kraju". Ogłaszał prace z dziedziny filozofii i estetyki, m. in. zbeletryzowany traktat filoz. Władysław (1872), Roztrząsania filozoficzne o podstawach pewności ludzkiej (1892), reportaż Ateny (1878), obszernie omawiający sztukę staroż. Aten, w którym wyraził kult idei wolności i racjonalnego umiaru, Studia estetyczne (t. 1-2 1878-81), studia historioz. Mesjanizm polski a prawda dziejowa (1901), Dokąd nam iść wypada (1910). Zajmował się pedagogiką, krytyką lit. (prace o Kochanowskim, Dziadach Mickiewicza, J.A. Fredrze, Sienkiewiczu), w której kierował się normami poetyki klas., oraz publicystyką aktualną (Listy ze wsi S. I-II 1889-90). D. jest ponadto autorem powieści hist. Aurelian (1879) z czasów rzym. i Święty ptak (1895), o staroż. Egipcie, poematu Baśń nad baśniami (t. 1-2 1889) stanowiącego dowolne połączenie różnorodnych wątków baśniowych słow., germ. i helleńskich, alegoryczno-mistycznego poematu o powstaniu styczniowym w stylu Króla-Ducha- Anioł (1892). Pisał też wierszowane dramaty hist. w konwencji szekspirowskiej: Bohdan Chmielnicki (wyst. 1873), Król Bolesław II (1893), Książę Henryk (1896), oraz obycz. powieści współcz.: Małżeństwo mieszane (t. 1-2 1892), W Paryżu (t. 1-3 1893), Na Podolu („Słowo Pol." 1898). Tłumaczył Sofoklesa i Szekspira. Twórczość literacka D., o naiwnej motywacji, niedbałej kompozycji i stylu nie budziła zainteresowania, natomiast jego zalety osobiste, fenomenalna erudycja, werwa i poczucie humoru wywarły duży wpływ na współczesnych.

Zbiór poetów 3.

PSB 6 (S. Kieniewicz); OLPIV 3 (J. Spytkowski); F. w P. (J. Garewicz); A. CHOŁONIEWSKI Nieśmiertelni, Lw. 1898; A. PISKOR Ostatni Sokrates, w: Siedem ekscelencji i jedna dama, wyd. 3 W. 1959.

Tomasz Fijałkowski

Podobne prace

Do góry