Ocena brak

Dziecko w opiece zastępczej - Piecza zastępcza - tryb umieszczania dziecka w rodzinie zastępczej

Autor /Marian Dodano /08.09.2011

Zgodnie ze standardami prawnymi zawartymi w Konwencji o prawach dziecka (art. 9), dzieci  w Polsce mogą być umieszczane poza rodziną w trybie sądowym i administracyjnym podlegającym kontroli sądu.  Tryb sądowy.

Tryb sądowy dotyczy przypadków umieszczenia dziecka poza rodziną w wyniku wydania orzeczenia sądowego o ograniczeniu, zawieszeniu lub pozbawieniu władzy rodzicielskiej.

Każda z tych trzech form ingerencji we władzę rodzicielską powoduje inne skutki i relacje prawne pomiędzy dzieckiem, rodziną naturalną a rodziną zastępczą.  

W sytuacji  zawieszenia władzy rodzicielskiej ustanawia się obligatoryjnie opiekę prawną nad dzieckiem i wyznacza opiekuna prawnego do czasu ustania przyczyny „zawieszenia”.  

Umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej poprzez  ograniczenie władzy rodzicielskiej  może nastąpić w sytuacjach:

1.  naruszenia dobra dziecka (jako jedna z form ograniczenia władzy rodzicielskiej przewidzianych w art. 109 kro);

2.  przejawiania przez nieletniego  symptomów demoralizacji (zarządzenie wydane na podstawie upn);

3.  jako forma pomocy rodzicom w sprawowaniu władzy rodzicielskiej (zarządzenie wydane na podstawie art. 100 kro). Orzeczenie sądu może być wydane na wniosek rodziców,  na podstawie informacji instytucji (np.  wniosek pedagoga szkolnego, pracownika socjalnego) lub z urzędu. Takie umieszczenie nie wiąże się z ingerencją we władzę rodzicielską – rodzice mają pełnię władzy nad\ dzieckiem umieszczonym w pieczy zastępczej.     

Pozbawienie władzy powoduje umieszczenie dziecka poza rodziną. Jest też sygnałem  do poszukiwania trwałych rozwiązań sytuacji dziecka: adopcja lub długotrwała rodzina zastępcza.

Sytuacja ta zobowiązuje sąd do ustanowienia opieki prawnej  nad dzieckiem umieszczonym  w pieczy zastępczej. Rodzic pozbawiony władzy rodzicielskiej zachowuje prawo do styczności  z dzieckiem, chyba,  że sąd wyda zakaz lub ograniczenie styczności. Sąd może to orzec  w postanowieniu o pozbawieniu władzy rodzicielskiej lub w osobnym postanowieniu.  

Tryb administracyjny.

To sytuacja umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej na wniosek rodziców. Wniosek może złożyć też samo dziecko za zgodą rodziców. W sytuacji zasadności wniosku starosta zawiera umowę cywilnoprawną z rodziną zastępczą, której powierzył dziecko. Ma on także obowiązek niezwłocznego powiadomienia sądu opiekuńczego. Sąd po zbadaniu sprawy wydaje orzeczenie.  

W sytuacji zasadności wniosku rodziców sąd wydaje orzeczenie o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej w ramach pomocy rodzicom w sprawowaniu przez nich władzy rodzicielskiej (w trybie art. 100 kro). Sąd może też w zależności od sytuacji wydać orzeczenie o powrocie dziecka  do rodziny lub o zawieszeniu, ograniczeniu lub pozbawieniu ich władzy rodzicielskiej.  

Z uwagi na wymóg niezwłocznego przekazania przez starostę sprawy do rozstrzygnięcia przez sąd, tryb administracyjny jest krótkotrwałą formą pieczy zastępczej.  

Dziecko może być powierzone do pieczy zastępczej w dwóch przypadkach:

1.  Gdy rodzice zostali pozbawieni pieczy nad dzieckiem z powodów losowych:  śmierć, choroba uniemożliwiająca opiekę, kara pozbawienia wolności, orzeczenie sądu dla nieletnich będące konsekwencją nagannej postawy dziecka, nie rodziców.

2.  W przypadku nagannego sposobu sprawowania przez rodziców pieczy nad dzieckiem; dysfunkcji w realizacji zadań opiekuńczo-wychowawczych.  

Pamiętaj!  

Głównym celem pieczy zastępczej (instytucjonalnej i rodzinnej) jest niwelowanie przyczyn niewydolności wychowawczej rodziny, oraz zaniedbania dzieci. Jeżeli zajmiemy się tylko dzieckiem wówczas możemy złagodzić skutki niewydolności – nie usuniemy jej przyczyn  (art. 20 Konwencji).

Podobne prace

Do góry