Ocena brak

Dziecko przed wymiarem sprawiedliwości - prawa procesowe dziecka - Prawo do odmowy zeznań

Autor /Marian Dodano /08.09.2011

Artykuł 182 § 1 kpk mówi, iż osoba najbliższa dla oskarżonego może odmówić zeznań. "Osoba najbliższa" to w  świetle art. 115 § 11 kk małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo, powinowaty  w tej samej linii lub stopniu, osoba pozostająca w stosunku przysposobienia oraz jej małżonek,  a także osoba pozostająca we wspólnym pożyciu. Oczywiście prawo odmowy zeznań przysługuje również dziecku. 

Zgodzić się należy z poglądem wyrażonym przez Sąd Najwyższy,  że decyzja o odmowie  lub składaniu zeznań należy wyłącznie do osoby, której to prawo przysługuje (wyrok SN  z 20 stycznia 1981 r. - I KR 329/80), co odnieść wypada również do dziecka. Co prawda art.  51 § 2 kpk. stanowi, że jeżeli pokrzywdzonym jest małoletni albo ubezwłasnowolniony całkowicie lub częściowo, prawa jego wykonuje przedstawiciel ustawowy albo osoba, pod której stałą pieczą pokrzywdzony pozostaje, to jednak słusznie zwraca się uwagę,  że odmowa zeznań nie jest realizacją praw pokrzywdzonego, lecz realizacją praw świadka. Praktycznie niezwykle istotna jest kwestia, ażeby dziecko właściwie pojęło istotę przysługującego mu prawa. Zadanie odpowiedniego dotarcia do psychiki dziecka spoczywa tu  na organie procesowym oraz ewentualnie biegłym psychologu.     

Na mocy art. 185 kpk  dziecko może skorzystać z prawa do odmowy złożenia zeznań, które dotyczą osoby mu najbliższej. Organ prowadzący przesłuchanie musi mieć pewność,  że dziecko zrozumiało udzielone mu pouczenie i na jego podstawie świadomie podjęło decyzję. Kwestia ta powinna być również rozwiązywana przy udziale i pomocy biegłego. 

Do góry