Ocena brak

DZIECI DUSZPASTERSTWO

Autor /Tyburcjusz Dodano /06.09.2012

Działalność zbawcza Kościoła wobec -f dziecka, skoncentrowana wokół -» parafii i rodziny, a także wychowawczo-dydaktycznych instytucji kościelnych, w niektórych krajach również szkoły ( -> szkolnictwo), zainicjowana przez -> chrzest (najczęściej w okresie niemowlęctwa); polega na stopniowym wprowadzaniu w życie wspólnoty kośc, zwł. przez uczestnictwo w liturgii, nauczanie prawd wiary i kształtowanie postawy chrześcijańskiej.

D.d. ma swe źródło w Chrystusie, który dzieci otaczał szczególną opieką (Mt 19,13-18), a ich prostotę i szczerość zalecał naśladować dorosłym (Mt 18,1-5; Mk 9,33-37; Łk 9,46-48); troska Kościoła o dzieci przejawiała się przede wszystkim w przypominaniu naturalnym i -> chrzestnym rodzicom oraz opiekunom o obowiązku wychowywania dzieci w wierze chrzęść i przekazywania im prawdy Bożej;

do tej troski Sobór Tryd. zobowiązał ponadto proboszczów, nakazując im przygotowywanie dzieci do I komunii (sess. XXI de ref. c. 4); systematyczną katechizacją objęto początkowo dzieci starsze (w 14 roku życia przyjmowano I komunię), a po wprowadzeniu przymusu szkolnego — dzieci od 7 roku życia, przy czym' stopniowo obniżano wiek katechizowanych (w związku z wprowadzeniem wczesnej komunii).

Na pocz. XX w. poszerzono zakres d.d., zobowiązując dzieci od chwili używania rozumu (7 rok życia) do uczestniczenia we mszy niedzielnej, przyjmowania sakramentów oraz do -*• abstynencji (KPK kan. 12, 859 § 1, 906, 1254 § 1); przypomniano też o obowiązku wychowania rei. dzieci proboszczom (kan. 467), naturalnym i chrzestnym rodzicom dziecka lub opiekunom (kan. 1335, por. Obrzędy chrztu dzieci, Ka 1972, II 4); za rei. wychowanie dziecka odpowiedzialna jest cała społeczność par. (zgodnie ze wspólnotową koncepcją Kościoła).

Biorąc pod uwagę zasady psychologii rozwojowej, d.d. obejmuje się także dzieci w wieku przedszkolnym (-> dziecko I). Badaniami i dokumentacją problemów związanych z d.d. (z wyłączeniem katechezy) zajmuje się powołany 1947 Kat. Międzynarodowy Urząd do Spraw Dziecka (z siedzibą w Paryżu).

D.d. obejmuje działalność:

° liturgiczną, dostosowaną do potrzeb i rozwoju dziecka, zmierzającą do wprowadzenia w liturg. życie wspólnoty wiernych, przede wszystkim do czynnego udziału we mszy (Kongr. do Spraw Kultu Bożego ustanowiła 1973 specjalną formę mszy dla dzieci), a także przyjmowania in. sakramentów (zwł. pokuty i bierzmowania) oraz uczestniczenia w obrzędach liturg.;

° katechetyczną, którą obejmuje się także dzieci w wieku przedszkolnym, będącą zadaniem całego Kościoła, najpierw rodziców jako pierwszych i głównych wychowawców (DW 3) oraz współpracowników łaski i świadków wiary (DA 11), nast. bpów (DB 14), prob, i katechetów (DB 29,30) w celu przekazania orędzia o zbawieniu (dziecko III);

° wychowawczą, kształtującą postawę aktywnej -> wiary, wyrażającej się w miłości i apostołowaniu wśród rówieśników (DA 12) w kontekście rozwoju osobowego dziecka, zwł. przez świadectwo życia rodziców (DA 11) i członków rodziny (DA 30), a także katechety i wspólnoty parafialnej.

Podstawową metodą d.d. jest działalność przez grupy, zwł. w zespołach -*• lektorów, ~* ministrantów, -* kantorów i w chórach dziecięcych (-»• schola cantorum), a także w -> dziecięcych stowarzyszeniach religijnych, jak Dzieło Świętego Dziecięctwa (-> papieskie dzieła II) oraz -»• Krucjata Eucharystyczna.
D.d., którego skuteczność uwarunkowana jest środowiskiem (głównie rodzinnym), ściśle złączone jest z -»• dorosłych duszpasterstwem.

 

A. Gościmski, Duszpasterstwo nad dziećmi w wieku przedszkolnym, GWK 1(1957) 713-721; K. Wnuk, D.d. I młodzieży, GWK 1(1957) 106-116; A. Marlaud, Das Kind in der Seelsorge, W 1958; F. Coudreau, L'enfant devait le problème de la foi, P 1961 (Dziecko wobec problemu wiary. Lo 1967); G. Hansemann, LThK VI 157-158; P. Poręba, Dziecko, środowisko, wychowawca w procesie wychowania religijno-moralnego, SW 2(1965) 457-504; B. Dreher, Die Beachtung der Altersstufen und die stufenweise Initiation in das gelebte Christentum, HPT II 1, 110-116; W. Nastainczyk, Die Hinführung der Heranwachsenden zur Feier und Empfang der Eucharistie, HPT III 356-370; tenże, Die Einweisung der Heranwachsenden in die Hallung und das Sakrament der Busse, HPT III 370-385; J.Ph. Bonnard, Le temps du baptême. Vers un catéchuménal des enfants? Et 344(1970) 431442; P. Ranwez, Aspect* contemporains de la pastorale des enfants, P 1971 ; H.M. Schulz, Katechese und Gottesdienst mit Kinder, Mz 1978.

Podobne prace

Do góry