Ocena brak

Działania morskie w czasie Wojny Krymskiej - OPISY NAJWAŻNIEJSZYCH BITEW MORSKICH WOJNY KRYMSKIEJ NA MORZU CZARNYM

Autor /Sykstus Dodano /17.10.2011

WOJNY KRYMSKIEJ NA MORZU CZARNYM

1. Pierwsza bitwa okrętów parowych 

Penderaklia Właściwie zdarzenia tego nie powinno się nazywać bitwą, gdyż była to potyczka między dwoma tylko okrętami: rosyjską fregatą parową "Władimir" i tureckim okrętem parowym "Perwas-Barchi". Okręty te dysponowały niemal jednakowym uzbrojeniem, lecz okręt turecki posiadał jedną zasadniczą wadę: jego 10 dział było rozmieszczonych wyłącznie na burtach, co czyniło go bardzo wrażliwym i w zasadzie bezbronnym w obliczu ataku od dziobu lub rufy.

Wadę tę natychmiast wykorzystał dowódca "Władimira" komandor Butakow, zajmu-jąc pozycje za rufą Turka i "częstując" go salwami swej dziobowej baterii. Kie-dy tylko "Perwas-Barchi" chciał wykonać zwrot z zamiarem użycia burtowych dział, "Władimir" natychmiast powtarzał jego manewr nie schodząc mu "z ogo-na". Potyczka ta trwała około 2 godzin i w zasadzie nie przyniosła zdecydowa-nego rozstrzygnięcia, ponieważ mimo poważnych uszkodzeń masztów i żagli okręt turecki zachowywał sterowność dzięki nieuszkodzonym maszynom. W pewnej chwili kmdr Butakow zbliżył swój okręt do przeciwnika i zasypał ogniem artyleryjskim. "Perwas-Barchi" nie wytrzymał tego uderzenia i poddał się. Tak oto zakończyła się pierwsza w historii potyczka dwóch okrętów paro-wych.

2. Bitwa pod Synopą

Bitwa ta miała miejsce także na początku wojny i rozegrała się pomiędzy znajdującą się w porcie flotą turecką w składzie 7 fregat żaglowych, 3 fregat żaglowych, 2 fregat parowych i 4 jednostek transportowych. Flotą rosyjską do-wodził wiceadmirał Paweł Nachimow. Kiedy 11 listopada eskadra Nachimowa, składająca się z 3 żaglowych okrętów liniowych, weszła do zatoki Synopskiej zauważyła tam eskadrę turecką. Dowódca rosyjski widząc, że ma za małe siły, aby zaatakować Turków zdecydował się zaczekać na eskadrę kontradmirała Nowosilskiego w składzie 3 żaglowe okręty liniowe i 2 fregaty żaglowe. 18 li-stopada po przybyciu wspomnianej eskadry Nachmow zdecydował się zaatakować Turków 6 liniowcami, a 2 fre-gaty pozostawić w odwodzie z zadaniem dobicia uciekających okrętów nie-przyjaciela.

Po zbliżeniu się do okrętów tureckich Rosjanie rzucili kotwice, aby ich okrętów nie zniósł wiatr, a następnie otworzyli ogień do floty tureckiej. Okręt flagowy Nachimowa "Imperatica Marija" przystąpił do ostrzału flagowego okrętu tureckiego, który po półgodzinnej walce znalazł się na brzegu. Po godzi-nie eskadra turecka przestała istnieć, a jedynym okrętem, który uratował się z rzezi była fregata parowa "Taif"- dysponując większą prędkością uszła dwóm fregatom rosyjskim.

Straty Rosjan przedstawiały się następująco: żadnego okrętu zatopionego, kilka poważnie uszkodzonych. Bitwa zakończyła się sukcesem rosyjskim z dwóch przyczyn: po pierwsze - zgraniem okrętów i doskonałą znajomością pla-nu ataku przez dowódców, po drugie - posiadaniem przez liniowce rosyjskie nowych dział strzelających elipsoidalnymi pociskami, które bardzo łatwo prze-bijały drewniane burty okrętów tureckich. Bitwa pokazała również przewagę parowców nad żaglowcami, gdyż jako jedyna uszła z bitwy turecka fregata parowa dysponująca większą prędkością niż ścigające ją żaglowe fregaty rosyjskie.

2.1. Oblężenie Sewastopola

Na początku wojny dowództwo anglo-francuskie zdecydowało o zajęciu Półwyspu Krymskiego razem z Sewastopolem. Lecz zdobycie tego dobrze bro-nionego miasta okazało się nie lada zadaniem. Przede wszystkim należało wy-sadzić desant na Krymie, następnie zgrać działania floty i oddziałów lądowych tak, aby planowane oblężenie nie trwało zbyt długo i nie przyniosło za dużych strat.

Aby przetransportować żołnierzy na Krym zorganizowano flotę liczącą 300 statków i załadowano na nie 62 000 żołnierzy. Zespół ubezpieczający po-dróż przez Morze Czarne i późniejszy desant składał się z ok. 90 okrętów róż-nych klas. Zarówno Anglicy jak i Francuzi nie popisali się zdolnościami orga-nizacyjnymi. Załadunek żołnierzy angielskich trwał aż 7 dni, a na francuski okręty liniowe załadowano dodatkowo po 2 000 ludzi, wskutek czego podczas przejścia w rejon desantu były one całkowicie niezdolne do walki. Jeszcze większym problemem był wybór miejsca lądowania, które ustalono dopiero w czasie liczącej 9 dni podróży do wybrzeży Krymu. Wreszcie 1 września okręty zbliżyły się do brzegu i w ciągu 6 dni wysadziły 62 000 ludzi i 134 działa. W międzyczasie Sewastopol przygotowywał się do obrony.

Od strony morza broniło go 14 baterii z 610 działami, za to od strony lądu sytuacja przedstawiała się znacznie gorzej. Dowódcą obrony był adm. Władimir Korniłow, a jego zastępcą adm. Paweł Nachimow. Flocie rosyjskiej nie przewidziano żadnych szczególnych za-dań. U wejścia do portu zatopiono 7 okrętów, aby uniemożliwić wdarcie się do niego silniejszej floty sprzymierzonych. Natarcie wojsk anglo-francuskich ze strony lądu i morza rozpoczęło się 5 października. Przed bezpośrednim sztur-mem okręty przeprowadziły trwające 8 godzin bombardowanie (wystrzeliwując 50 000 pocisków), które wszakże przyniosło im więcej strat niż korzyści: 4 okręty liniowe zostały ciężko uszkodzone i wyszły z linii, kilka dalszych odnio-sło lżejsze obrażenia.

Rosjanie natomiast stracili 1 250 zabitych i rannych (zgi-nął również adm. Korniłow), ucierpiały baterie polowe, lecz ogólne straty były niewielkie. Następny atak przeprowadzono dopiero 9 kwietnia, kiedy to rozpo-częła się trwająca 11 dni walka artyleryjska, która nie przyniosła spodziewa-nych sukcesów. Wskutek tego ogólne natarcie odłożono na dzień 17 czerwca 1855 r. Nacierające wojska liczyły 173 000 żołnierzy i 587 dział, siły obrońców to 75 000 ludzi i 549 dział. Szturm trwał dwa dni i zakończył się porażką sprzymierzonych. W następnych dniach wojska sojusznicze ponawiały ataki kilkakrotnie, lecz bez rezultatu - twierdzy nie udało się zdobyć. Ciągłe walki wyczerpywały jednak obrońców, a Sprzymierzeni ciągle dostarczali posiłki.

W dniu 17 sierpnia nastąpił skomasowany ostrzał artyleryjski z 1100 dział alianc-kich, obrońcy odpowiedzieli ogniem ze swych 1200 dział, lecz w skutek nie-wielkiej ilości amunicji i prochów ich ogień był o wiele mniej skuteczniejszy od ognia atakujących. W tym samym czasie od strony morza prowadzono ostrzał z okrętów angielskich i francuskich m. in. z 3 pływających baterii fran-cuskich "Devastation", "Tonnante" i "Lave", przyholowanych specjalnie do tego celu z Francji. Jednostki te posia-dały żelazny 12 centymetrowy pancerz, który był nie do przebicia przez pociski rosyjskie. W dniu 8 września wojska i okręty sojusznicze przeprowadziły osta-teczny szturm na Sewastopol, który tym razem doprowadził do kapitulacji twierdzy. Trwająca 349 dni obrona Sewastopola pokazała, że dobrze zorgani-zowana baza może się przez długi czas bronić przed przeważającymi siłami nieprzyjaciela.

Opisałem tu wszystkie ważniejsze bitwy na Morzu Czarnym, pozostałe potyczki między flotami walczących państw nie miały większego znaczenia strategicznego, więc nie zostały przeze mnie uwzględnione.

Podobne prace

Do góry