Ocena brak

DYSJUNKCJA

Autor /Tyburcjusz Dodano /06.09.2012

(łac. rozdzielenie, niezgodność), w logice formalnej — zdanie (lub forma zdaniowa) złożone z 2 zdań za pomocą funktora prawdziwościowego (spójnika, który je łączy jedynie ze względu na ich wartość logiczną) i fałszywe wyłącznie wtedy, gdy obydwa zdania składowe są prawdziwe. Sam funktor nazywa się również d. lub funktorem niezgodności.

Wyróżnia się:

° d. Sheffera (od nazwiska logika amer. H.M. Sheffera, który wprowadził ten funktor), zw. też alternatywą przeczącą — gdy przynajmniej jedno ze zdań składowych jest fałszywe, a więc wykluczają się nawzajem, lecz się nie dopełniają — przeciwieństwo (w języku potocznym trudno jednoznacznie wyrazić zdanie dysjunktywne ; często funktor d. czyta się: nie jest tak, że zarazem... i...; zachodzi co najwyżej jedno z dwojga ...albo...; nie... lub nie...; ...wyklucza się z...; ...jest niezgodne z...); funktor d. Sheffera wystarcza do zdefiniowania wszystkich funktorów prawdziwościowych;

° d. zwykłą, zw. też alternatywą wykluczającą (lub rozłączną), gdy jedno ze zdań składowych jest prawdziwe, a drugie fałszywe, a więc gdy wykluczają się i zarazem dopełniają — sprzeczność (albo..., albo... ; bądź..., bądź...; odpowiada to łac. aut... aut...).

 

H.M. Sheffer, A Set of Five Independent Postulates for Boolean Algebras, with an Application to Logical Constans, Transactions of the American Mathematical Society 14(1913) 481-488; V.O. Quine, Mathematical Logic, C 1940, 1951* {Logika matematyczna, Wwa 1974, 54-55); A. Church, Introduction to Mathematical Logic, Pri 1956 (passim); Z. Ziembiński, Logika praktyczna, Pz 1956, Wwa 1977", 91-93; H.A. Schmidt, Mathematische Gesetze der Logik, B 1960 (passim); L. Borkowski, Logika formalna, Wwa 1970,1977*, 65-73.

Podobne prace

Do góry