Ocena brak

Dynastia Suy i Tang w Chinach

Autor /vvv Dodano /14.03.2011

W ciągu V, VI, VII, VIII wieku ludy mongolskie nieustannie posuwały się ku zachodowi. Hunowie Attyli stanowili jedynie przednią straż tego ruchu, który doprowadził w końcu do” osiedlenia się ludów mongolskich w Finlandii, Estonii i na Węgrzech, gdzie potomkowie ich, mówiący językami pokrewnymi tureckiemu, przetrwali do dzisiaj. Bułgarzy są również szczepem tureckim, który tylko przyjął język aryjski. Mongołowie odegrali wobec aryjskich cywilizacji Europy, Persji i Indii taka. samą rolę, jak niegdyś Ariowie wobec cywilizacji egejskiej i semickiej. W Azji środkowej plemiona tureckie wkorzeniły się tam, gdzie dzisiejszy Turkiestan Zachodni, a Persja od dawna już przyjęła wielu urzędników i najemników tureckich. Partówie znikli z historii, wchłonięci przez ludność Persji. W dziejach Azji  środkowej przestało się mówić o koczownikach aryjskich; miejsce ich zajęły ludy mongolskie. Turcy stali się panami Azji od Chin aż do Morza Kaspijskiego. Ta sama wielka zaraza, która pod koniec II w. po Chr. wstrząsnęła cesarstwem rzymskim, obaliła dynastię Han w Chinach.

Po czym nastąpił okres podziałów i najazdów huńskich, z których Chiny dźwignęły się odrodzone prędzej i zupełniej, niż to było przeznaczone Europie. Przed upływem VI wieku dokonało się ponowne zjednoczenie Chin pod berłem dynastii Suy, która w czasach Herakliusza ustąpiła dynastii Tang, otwierającej w dziejach Chin inny wielki okres świetności. W ciągu VII, VIII i IX w. Chiny były najbezpieczniejszym i najbardziej cywilizowanym krajem na  świecie. Dynastia Han rozszerzyła ich granice na północ; teraz zaś dynastie Suy i Tang poniosły sztandar cywilizacji ku południowi, tak że Chiny zaczęły przybierać dzisiejsze rozmiary. Panowanie ich w Azji  środkowej rozciągało się znacznie dalej, docierając w końcu poprzez zhołdowane plemiona tureckie do Persji i do Morza Kaspijskiego.

Nowe Chiny, które teraz powstały, różniły się wielce od starych Chin, rządzonych przez Hanów. Pojawiła się nowa, bardziej krzepka szkoła literacka, był wielki renesans poezji; buddyzm odświeżył myśl filozoficzną i religijną. Dokonał się wielki postęp w sztuce i technice;  życie zdobyło wiele nowych powabów. Po raz pierwszy zaczęto używać herbaty, zaczęto wyrabiać papier i drukować za pomocą tablic rzniętych w drzewie. Miliony ludzi wiodło w Chinach żywot porządny, spokojny i miły, gdy tymczasem zdziesiątkowana ludność Europy i zachodniej Azji kryła się bądź to w lepiankach i małych warownych miasteczkach, bądź też w ponurych, rozbójniczych fortecach. W chwili gdy umysł zachodu okrywał mrok teologicznego obłędu, umysł Chin, otwarty i tolerancyjny, oddawał się swobodnym badaniom.

Jednym z najwcześniejszych monarchów z dynastii Tang był Tai-Tsung, który zaczął panować w 627, w roku zwycięstwa Herakliusza pod Niniwa. Przyszło doń poselstwo od Herakliusza, który prawdopodobnie szukał sprzymierzeńca mogącego zagrażać tyłom Persji. Z samej zaś Persji przybyli chrześcijańscy misjonarze (635). Pozwolono im przedstawić cesarzowi zasady wiary i Tai-Tsung przejrzał chiński przekład ich ksiąg  świętych. Uznał on tę dziwną religię za możliwą do przyjęcia i pozwolił na budowę kościoła i założenie klasztoru.

Również i Mahomet wyprawił posłów do tego monarchy (w 628). Przybyli oni do Kantonu na statku handlowym. Całą drogę z Arabii  żeglowali wzdłuż wybrzeży indyjskich. Odmiennie od Herakliusza i Kawadha, Tai-Tsung przyjął posłów nader  życzliwie. Zainteresował się ich teologicznymi ideami i pomógł do zbudowania w Kantonie moszei, która, jak twierdzą, przetrwała do dziś, jako najstarsza moszeja na świecie.

Podobne prace

Do góry