Ocena brak

Dynamika osobowości – energia, napięcie, potrzeba, wartościowość, siła (LEWIN)

Autor /Wiesio123 Dodano /05.07.2011

Lewin by przedstawić pojęcia dynamiczne (kierunek, odległość, siła) wynalazł nowy rodzaj przestrzeni: hodologiczną. Hodologia – nauka o drogach, droga jest tym samym co przemieszczanie. Pojęcia dynamiczne Lewina łącznie tworzą psychologię wektorową.

PODSTAWOWE POJĘCIA DYNAMICZNE LEWINA : potrzeba, energia psychiczna, napięcie, siła (wektor), wartościowość. Te pojęcia łącznie z pojęciami strukturalnymi determinują określone przemieszczenia jednostki oraz sposób w jaki strukturalizuje ona swe środowisko. Przemieszczenia i restrukturalizacje umożliwiają redukcję napięcia poprzez zaspokojenie potrzeb.

ENERGIA Lewin zajmuje się tylko energią psychiczną. Energia psychiczna wyzwala się wtedy, gdy osoba stara się powrócić do równowagi po znalezieniu się w stanie nierównowagi ( nierównowaga – wynik wzrostu napięcia w jednej części regionu względem reszty regionów, wskutek stymulacji zewnętrznej lub zmiany wewnętrznej. Gdy napięcie w całym regionie wyrówna się wytwarzanie energii zostaje wstrzymane.

NAPIĘCIE jest stanem osoby (stanem pewnego regionu wewnętrzno-osobistego względem innych regionów wewnętrzno- osobistych

  1. istnieje tendencja do zrównania stanu napięcia w określonym regionie z wielkością napięcia w regionach otaczających

Proces – to środki psychologiczne, za pomocą których napięcie zostaje wyrównane (myślenie, przypominanie, spostrzeganie, działanie)

Równowaga oznacza, że napięcie w całym regionie jest wyrównane lub, że region w którym istnieje napięcie odmiennej wielkości, jest mocno odizolowany od innych regionów wewnętrzno- osobistych. Taki region o podwyższonym napięciu może pozostawać odizolowany przez długi czas i stanowić mniej lub bardziej trwały zbiornik energii

       2.napięcie wywiera nacisk na granicę regionu (jeśli granica regionu jest b. mocna to przenikanie napięcia z jednego regionu do sąsiednich jest utrudnione, jeśli granica jest słaba to odwrotnie)

POTRZEBA jest dla Lewina pojęciem centralnym, jądrem wokół którego skupiają się inne pojęcia.

Pojęcie potrzeby jest jedynym pojęciem, z którym są skoordynowane wszystkie inne dynamiczne pojęcia. Potrzeba wyzwala energię, zwiększa napięcie, nadaje wartościowość i wytwarza siłę. Wzbudzenie potrzeby powoduje wzrost napięcia czyli wyzwolenie energii w regionie wewnętrzno- osobistym. Potrzeba jest pojęciem motywacyjnym (tak jak motyw, pragnienie, popęd czy impuls)

Rodzaje potrzeb:

  • stan fizjologiczny (głód, seks)

  • pragnienie czegoś (posady, partnera seksualnego)

  • zamiar zrobienia czegoś (pójścia na umówione spotkanie)

Lewin rozróżnia potrzeby i quasi-potrzeby. Potrzeba wynika z jakiegoś stanu wewnętrznego (głód). Quasi-potrzeba zamiar np. aby zaspokoić swój głód przez zjedzenie posiłku w określonej restauracji. Potrzeby danej osoby są zdeterminowane w dużym stopniu przez czynniki społeczne.

NAPIĘCIE A DZIAŁANIE RUCHOWE

Wewnętrzna dynamika regionów napięciowych = dynamiczna zależność wzajemna i komunikacja między regionami. Napięcie wywierające nacisk na zewnętrzną granicę osoby nie może spowodować przemieszczenia. Lewin wiąże potrzebę z pewnymi właściwościami środowiska, które determinuje rodzaj przemieszczenia jaki nastąpi. Jest to sposób powiązania motywacji z zachowaniem.

Wprowadza dodatkowe pojęcia: WARTOŚCIOWOŚĆ I SIŁA

WARTOŚCIOWOŚĆ :

  • jest właściwością jakiegoś regionu środowiska psychologicznego,

  • jest to wartość jaką region ten przedstawia dla danej osoby

Są dwa rodzaje wartościowości: dodatnia i ujemna. Wartościowości dodatnie przyciągają a ujemne-odpychają. Region o wartościowości dodatniej – region zawierający obiekt będący celem. Ten cel zredukuje napięcie, gdy dana osoba wejdzie do tego regionu (np. dla głodnej osoby dodatnią wartościowość ma region zawierający pokarm).

Wartościowość jest związana z potrzebą. Potrzeby nadają wartościowość środowisku (regiony zaspokajające potrzebę są przyciągające, niezaspokajające odpychające)

Wartościowość może być słaba, średnia lub silna, jej moc zależy od natężenia potrzeb oraz od czynników niepsychologicznych (np. obecność pokarmu, jego rodzaj, ilość, dostępność – wpływają na wartościowość danego regionu dla głodnej osoby)

Wartościowość nie jest siłą, steruje jedynie daną osobą przez jej środowisko psychologiczne, nie dostarcza energii motywującej do przemieszczania się (podobnie jak region w stanie napięcia)

Lewin wprowadza pojęcie SIŁY (czyli WEKTORA)

Gdy na osobę działa SIŁA o wystarczającej wielkości następuje przemieszczenie. Siła jest skoordynowana z potrebą. Siła nie jest napięciem. Siła istnieje w środowisku psychologicznym. (a napiecie jest właściwością systemu wewnętrzno-osobistego).

Właściwości siły: kierunek, wielkość, punkt przyłożenia.

Kierunek wektora jeśli na osobę działa jedna siła (wektor) nastąpi przemieszczenie lub tendencja do przesunięcia w kierunku zgodnym z kierunkiem wektora. Jeśli na osobę działa kilka sił w różnych kierunkach to przemieszczenie będzie zgodne z wypadkową wszystkich tych sił. Kierunek wektora jest zdeterminowany bezpośrednio przez położenie regionu o dodatniej bądź ujemnej wartościowości.

Wielkość (siła) wektora zależy od

  • mocy danej wartościowości

  • odległości psychologicznej między osobą a tą wartościowością

  • względnej mocy innych wartościowości

Np. dziecko przechodzi koło sklepu z cukierkami, widok cukierka wzbudza potrzebę. Potrzeba pełni 3 funkcje:

  • wyzwala energie (zwiększając w ten sposób napięcie w regionie wewnętrzno- osobistym

  • nadaje dodatnią wartościowość regionowi z cukierkiem

  • wytwarza siłę, która popycha dziecko w kierunku cukierka

Do góry