Ocena brak

DYNAMICZNY STEREOTYP

Autor /Tyburcjusz Dodano /06.09.2012

System silnych skojarzeń w obrębie najwyższych pięter centralnego systemu nerwowego, wyznaczający określoną intensywność i następstwo reakcji; termin ten wprowadził I.P. Pawłów.

S.d. tworzy się dzięki długotrwałemu oddziaływaniu tych samych bodźców w takim samym porządku; uwarunkowanie reakcji na poszczególne bodźce stwarza cały system odruchów warunkowych, a nie tylko przyczynia się do dodatkowego ich wzmocnienia; system tych połączeń nieraz zaczyna funkcjonować pod wpływem działania jednego z bodźców stereotypu, wywołując sekwencję reakcji charakterystycznych dla całej klasy bodźców; wówczas pojawia się uregulowany, zrównoważony układ procesów wewnętrznych. Utworzenie nowego s.d. wymaga znacznego wysiłku ze strony jednostki, lecz w przyszłości zmniejsza wydatek energii nerwowej, dając określonym procesom łatwość i precyzję wykonania.

Zachowanie wyznaczone s.d. chroni organizm przed koniecznością przystosowywania się do chwilowych, przypadkowych zmian w środowisku zewn. i wewn. ; wprowadzenie nowych elementów do systemu stereotypu wymaga jednak jego przestrukturyzowania. S.d. stanowi fizjol. podstawę określonych sposobów zachowania się jednostki, jej nawyków i przyzwyczajeń, a także niektórych -> potrzeb; Pawłów zaś uważa go również za fizjol. odpowiednik uczuć.

Znajomość prawideł formowania się s.d. pomaga w:

° prawidłowej organizacji systemu nauczania — określone nawyki pracy uwalniają ucznia od kontroli każdej operacji i pozwalają skoncentrować uwagę na bardziej ogólnym i całościowym ujęciu zjawisk,

° właściwym przystosowaniu się (-» adaptacja II, akomodacja II),

° zapobieganiu psychicznym kryzysom jednostki przy zmianie trybu życia, przerwaniu stałego zajęcia, do którego człowiek przyzwyczaił się, czy stracie bliskich osób.

Zniszczenie starych s.d. bez umiejętności wytworzenia nowych często powoduje nerwice.

 

I.P. Pawlow, Wybór pism, Wwa 1951 (passim).

Podobne prace

Do góry