Ocena brak

Dwa rozumienia pojęcia transcendencji

Autor /Nikos Dodano /05.07.2011

Chodzi tutaj o to, czy przedmiot poznający może w akcie poznania wyjść poza siebie, czy może przekroczyć swe własne granice. Z łac. transcendere - przekroczyć określono zagadnieniem transcendencji, a przedmioty leżące poza granicami poznania przedm. transcendentnymi. Pytając o to, czy podmiot poznający może w akcie poznania wyjść poza swoje granice, pytamy, czy poznanie rzeczywistości transcendentnej w stosunku poznającego przedmiotu jest możliwe.

Problem pognania grani dlatego rozumiany jest dwojako:

- przy pierwszym rozumieniu przedmiotem transcendentnym, czyli zewnętrznym, jest każdy przedmiot, który nie jest jego przeżyciem psychicznym. Własne przeżycia psychiczne podmiotu nazywa się przeżyciami immanentnymi. Dlatego tę pierwszą postać zagadnienia nazywa się zagadnieniem immanentnych granic poznania.

- przy drugim rozumieniu przedmiotami transcendentalnymi nazywa się przedmioty, które istnieją naprawdę, w przeciwieństwie do tych tylko pomyślanych, jak nimfy czy centaury. Chodzi tutaj także o to czy przedmioty naprawdę istniejące są dostępne poznaniu, czy też poznanie może dotyczyć jakichś konstrukcji myślowych naprawdę nieistniejących.

Podobne prace

Do góry