Ocena brak

Dublin

Autor /Sasza Dodano /31.01.2012

Pod koniec XX wieku Dublin staje się jednym z najszybciej rozwijających się i najmodniej­szych miast Europy.
Dublin jest stolicą i największym miastem Irlandii. Leży na wschodnim wybrzeżu wyspy, przy ujściu rzeki An Life do Zatoki Dublińskiej, części Morza Irlandzkiego. Celtycka nazwa miasta brzmi Baile Atha Cliath. Obecnie używana nazwa angielska pochodzi od irlandzkich słów Dubh Linn.co znaczy „czarny staw".
Miasto ma łagodny klimat - zimy nie są mroź­ne, a w lecie nie ma upałów. Średnia temperatura stycznia i lutego, dwóch najzimniejszych miesięcy w roku, wynosi około 6°C. Latem, w lipcu i sierp­niu nie przekracza 15°C. Opady wynoszą od 760 do 1000 mm w ciągu roku. Śnieg pada rzadko-obli­czono, że w ciągu roku opady śniegu występują przez najwyżej 10 dni.
W 1988 roku Dublin uroczyście obchodził ty­siąclecie założenia. Prawdę mówiąc obszar, na któ­rym leży współczesne miasto, był nieprzerwanie zamieszkany już od czasów prehistorycznych. Na początku powstała tam celtycka osada zlokalizo­wana w miejscu, gdzie przecinały się szlaki han­dlowe prowadzące z terenu czterech dzisiejszych prowincji Irlandii - Ulster, Leinster, Connaught i Munster. Trakty te zbiegały się w pobliżu naj­lepszego naturalnego portu na wschodnim wybrze­żu Irlandii. Według legendy, w 432 roku naszej ery na wyspę przybył św. Patryk; pod wpływem jego nauk mieszkańcy wyspy przyjęli chrześcijaństwo. Katedra św. Patryka w Dublinie stoi w miejscu, w którym - jak głosi legenda - wielki misjonarz miał ochrzcić pogańską Irlandię. Najstarsze zacho­wane wzmianki o mieście pochodzą z wydanej w 140 roku n.e. Geografii Ptolemeusza.
W IX wieku obszar ten został zajęty przez skan­dynawskich Normanów, którzy w latach 831-839 wybudowali port i wał na południowym brzegu rzeki An Life i uczynili Dublin ośrodkiem swojego królestwa. Z tego okresu pochodzą też najstarsze odnalezione ślady zabudowy miejskiej. Trwające prawie 200 lat panowanie Normanów skończyło się w Wielki Piątek 1014 roku, kiedy to zostali pobici w bitwie pod Clontarf przez irlandzkiego króla Briana Boru.
W 1170 r. Dublin został zdobyty przez Anglonormanów, a w 1171 roku król Anglii Henryk II ogłosił się panem miasta. W tym samym roku Dublin otrzymał prawa miejskie i wkrótce stał się głównym ośrodkiem władzy angielskiej w Irlandii. Był to początek niemal 750-letniej dominacji Anglii nad wyspą i miastem. Anglonormanowie wybudo­wali zamek, wokół którego rozwijało się miasto. Irlandczycy nigdy nie pogodzili się z angielskim panowaniem; do 1660 roku trzykrotnie buntowali się przeciwko najeźdźcom, powstania te zostały jednak krwawo stłumione. W czasie reformacji Dublin był protestancki, w wojnie domowej lat 1642-46 udzielił poparcia królowi Karolowi I. Pod koniec XVII wieku w mieście osiedliło się wielu francuskich hugenotów, którzy opuścili ojczyznę w obawie przed prześladowaniami.

Od XVIII do początków XX w. Dublin był głów­nym ośrodkiem irlandzkiego ruchu niepodległo­ściowego. W kwietniu 1916 r. w mieście wybuchło tzw. powstanie wielkanocne. Nie zyskało ono dostatecznego poparcia i z łatwością zostało zdła­wione już po tygodniu. Zwycięzcy stracili 15 przy­wódców buntu. Zradykalizowało to nastroje bier­nej dotychczas części irlandzkiego społeczeństwa, ruch niepodległościowy zyskał ogromne społeczne zaplecze. Walkę Irlandzkiej Armii Republikańskiej z wojskami brytyjskimi zakończył traktat z roku 1921,w którym postanowiono o podziale wyspy na Wolne Państwo Irlandzkie o statusie dominium ze stolicą w Dublinie (w roku 1949 ustanowiono republikę) i Irlandię Północną, która pozostała w granicach państwa brytyjskiego.
Chociaż Irlandia jest krajem katolickim, sam Dublin przez długi okres był miastem w przewa­żającej części zamieszkanym przez protestantów. Najsłynniejsza irlandzka uczelnia, Trinity College, została założona w 1591 roku właśnie jako uczel­nia anglikańska. Struktura religijna miasta zaczę­ła zmieniać się w XIX wieku na skutek napływu do miasta ludności katolickiej o silnych sympa­tiach nacjonalistycznych. W roku 1851 powstał katolicki University College Dublin.
Współczesne miasto.
Współczesny Dublin, mimo że jest głównym ośrod­kiem finansowym, przemysłowym i handlowym kraju, w porównaniu z innymi europejskimi stoli­cami jest miastem stosunkowo niewielkim - od centrum do najdalej położonych dzielnic miasta jest nie więcej niż 6 km. Nawet najbardziej uprze­mysłowione dzielnice miasta nie przypominają brudnych, chaotycznych peryferii innych wielkich aglomeracji, ponieważ dominują tu małe fabryki przemysłu lekkiego.
Wyjątkiem jest browar należący do firmy Guiness będącej największym pracodawcą w mie­ście. W Dublinie rozwinięty jest też przemysł samo­chodowy, stoczniowy, metalowy, elektrotech­niczny, chemiczny, poligraficzny, włókienniczy, odzieżowy i spożywczy. Dublin jest też ważnym portem morskim połączonym kanałami z rzeką Sionną. Większość instalacji portowych znajduje się nad Zatoką Dublińską - tylko małe statki są w stanie płynąć w górę rzeki An Life do nadbrze­ży leżących w centrum miasta. Przez port prze­pływa połowa towarów eksportowanych z Irlandii - do najważniejszych należą artykuły spożywcze, w tym piwo, oraz inwentarz żywy.
Większość najważniejszych budowli miasta -budynków użyteczności publicznej, jak i prywat­nych rezydencji - powstała pod koniec XVIII wieku, kiedy panowała moda na niskie-budynki i szerokie ulice. Stąd brak tutaj wielkomiejskiego ścisku i gigantomanii typowej dla innych stolic.
Z wcześniejszego okresu zachowało się niewiele zabytków. Do najważniejszych należy zamek (bu­dowę rozpoczęto około roku 1200), katedry: Christ Church (XI, XIX w.) i St Patrick (XII, XIX w.) oraz Kilmainham Hospital (1679).
Ważniejsze miejsca.
Większość turystów zaczyna zwiedzanie Dublina od wspaniałego parku St Stephen's Green położo­nego w samym centrum miasta. Od parku prowa­dzi ulica Grafton, obecnie zamknięta dla ruchu samochodowego i stanowiąca główny ciąg handlo­wy miasta. Dalej na północ znajduje się najstarszy, założony w 1561 roku uniwersytet Irlandii - Trinity College, którego biblioteka słynie z kolekcji ręko­pisów Book of Kells . Za College Green płynie rzeka An Life przecięta w tym miejscu przez most O'Connell, który znany jest z tego, że jest szerszy niż dłuższy. Most prowadzi do ulicy O'Connell -szerokiej arterii komunikacyjnej,przy której znaj­dują się reprezentacyjne budowle miasta.
Atrakcje kulturalne.
Zarówno miłośnicy teatru, jak i historii powinni odwiedzić Abbey Theatre na ulicy Lower Abbey. Zbudowany w 1902 i otwarty w 1904 roku teatr stał się ośrodkiem skupiającym ludzi zaangażo­wanych w ruch niepodległościowy. Wśród jego pierwszych dyrektorów znajdują się tak zasłużeni dla ożywienia świadomości narodowej artyści, jak poeta W. B. Yeats i dramatopisarz J. M. Synge.
Nieco dalej od centrum miasta znajduje się zaj­mujący ponad 300 ha park Phoenix, na terenie któ­rego mieści się m.in. dubliński ogród zoologiczny, zamek Ashtown oraz Aras an Uachtarain - ofi­cjalna siedziba prezydenta Irlandii.

Podobne prace

Do góry