Ocena brak

Drzewa przydrożne i ich rola w architekturze krajobrazu

Autor /Gerasimus Dodano /12.07.2005

Drzewa przydrożne i ich rola w kształtowaniu krajobrazu

Krajobraz można rozpatrywać jako konfigurację bardzo różnych elementów. Jednym z elementów kształtujących krajobraz są korytarze. Ich rola jest szczególnie ważna dzisiaj, kiedy mamy do czynienia z fragmentaryzacją krajobrazu, spowodowaną między innymi różnego rodzaju ciągami komunikacyjnymi. Efektem fragmentaryzacji krajobrazu jest zakłócenie równowagi w przyrodzie, zmniejszenie bioróżnorodności środowiskowej i genetycznej, co w efekcie może prowadzić do wypadania ze środowiska określonych populacji.
Rozwój transportu drogowego i kolejowego jest jedną z przyczyn tworzenia odizolowanych wysepek z licznymi barierami. Drogi tworzą bariery uniemożliwiające swobodne przemieszczanie się zwierząt, ograniczają ich migrację, która odgrywa zasadniczą rolę w kształtowaniu się populacji poprzez utrzymanie na odpowiednim poziomie puli genów. Wywołują u zwierząt stres, który może powodować zaburzenia w funkcjonowaniu populacji. Wszystkie te zjawiska mogą być przyczyną migracji z danego terenu określonych populacji zwierząt, a także roślin, lub całkowite ich wyginięcie.
Aby przeciwdziałać fragmentaryzacji krajobrazu przy drogach szybkiego ruchu, buduje się specjalne korytarze z przepustami, które pozwalają na przemieszczanie się zwierząt. Przeznaczanie poważnych środków finansowych na te działania świadczy najlepiej o tym, jak duża rolę w niektórych krajach przywiązuje się do zminimalizowania strat, jakie ponosi środowisko z tytułu realizowanych inwestycji.
Należy uznać, że funkcje korytarzy spełniają zadrzewienia przydrożne, z całym bogactwem szaty roślinnej i różnego rodzaju gatunkami świata zwierzęcego. Tworzą one miejsca schronienia, żerowania i rozrodu dla różnych organizmów. Należy uznać, że drzewa przydrożne są integralną częścią środowiska przyrodniczego oraz kształtują roślinność przydrożną, która ma wielostronne znaczenie. Spełniają funkcje hydrobiologiczne, jako filtr odgrywają istotną rolę w małej retencji, a także chronią tereny przed stratami wody w wyniku transpiracji. Stanową naturalny filtr biologiczny oraz spełniają pozytywną rolę w unieruchamianiu licznych zanieczyszczeń. Rolę drzew w kształtowaniu środowiska docenił już w XIX wieku Dezydery Chłapowski tworząc pasy zadrzewień śródpolnych w Wielkopolsce, by przeciwdziałać niekorzystnym efektom powstałym w środowisku rolniczym w wyniku działania wiatrów.
Zadrzewienia przydrożne spełniają istotne funkcje krajobrazowe. Są wartościami powstałymi w przeszłości, stanowią wartości kulturowe tak samo jak dzieła architektoniczne. Drzewa stanowią część kultury materialnej i świadczą o odrębności przyrodniczej i kulturowej społeczeństwa. Nie można również pominąć faktu, że zadrzewienia przydrożne - wywołując efekt estetyczny w architekturze krajobrazu - odgrywają istotną rolę w edukacji ekologicznej społeczeństwa.

Do góry