Ocena brak

Dostępność środków pozwalających na popełnienie samobójstwa

Autor /jolka Dodano /27.05.2014

Istotnym krótkoterminowym czynnikiem ryzyka jest dostępność środków popełnienia samobójstwa, np. dostęp do broni palnej. W Stanach Zjednoczonych użycie broni, bez względu na wiek, rasę i płeć, jest najczęstszym sposobem odebrania sobie życia. Zgodnie z danymi Narodowego Centrum Statystyk Zdrowotnych z roku 1996 (National Center for Health Statistics), 67,5% całkowitej liczby (3344) samobójstw popełnionych przez młodych ludzi w roku 1994 wiązało się z użyciem broni palnej. Kiedy broń taka jest trzymana w domu, prawdopodobieństwo samobójstwa wzrasta pięciokrotnie (Brent i in., 1991; Rosenberg, Mercy i Houk, 1991). W jednym z badań stwierdzono, że dostęp do broni w domu bardziej zwiększa ryzyko samobójstwa nastolatków poniżej 16 lat niż psychopatologia (Brent, 1999). Innymi powszechnymi sposobami odbierania sobie życia przez osoby płci męsldej w Stanach Zjednoczonych są: skok z wysokości, powieszenie i zatrucie tlenkiem węgla. Dla osób płci żeńskiej są to: przedawkowanie leków lub połknięcie trucizny w postaci stałej bądź płynnej (Minino, Arias, Kochanek, Murphy i Smith, 2002).

Biorąc pod uwagę dane z całego świata, samobójstwo popełniane jest najczęściej przez powieszenie. Na przykład w Nowej Zelandii i Australii odsetek ten wynosi wśród młodzieży odpowiednio 54% i 36% (Berman, Jobes i Silverman, 2006). W krajach, gdzie znaczny procent społeczeństwa to rolnicy, najpowszechniejszą metodą popełnienia samobójstwa jest zatrucie pestycydami (Eddleston i Phillips, 2004).

Przeważająca liczba prób samobójczych podejmowanych przez nastolatków w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii polega na celowym przedawkowaniu substancji (Berman i in., 2006). W jednym z dużych badań środowiskowych w Stanach Zjednoczonych wykazano, że 86% prób samobójczych wśród dziewcząt i 45% wśród chłopców polegało na potykaniu substancji i przecinaniu skóry (Lewinsohn i in., 1996). Lewinsohn z zespołem (1996) stwierdzili, że poza połykaniem substancji (20%) i przecinaniem skóry (25%) innymi metodami stosowanymi przez chłopców podejmujących próby samobójcze były: użycie broni palnej (15%), powieszenie (11%) oraz „pozostałe” metody (22%), takie jak wprowadzenie powietrza do żył lub rzucenie się pod samochód. Nastolatki najczęściej prze-dawkowują środki przeciwbólowe lub inne leki przepisywane im lub rodzicom, na przykład leki przeciwdepresyjne i uspokajające (Worden, 1989).

Berman i Jobes (1991) ustalili, że wybór metody zależy od następujących czynników:

1.    Rozpowszechnienie i dostępność (tzn. łatwość pozyskania odpowiednich środków).

2.    Akceptacja społeczno-kulturowa (tzn. ocena według norm społecznych).

3.    Wiedza na temat metody (tzn. jej znajomość).

4.    Sugestia społeczna lub behawioralna (np. modelowanie).

5.    Rozgłos (np. sugestia rozgłosu społecznego).

6.    Osobiste, symboliczne znaczenie aktu samobójczego i miejsca popełnienia samobójstwa (miejsce, skąd często skaczą samobójcy, to na przykład most Golden Gate w San Francisco).

7.    Intencjonalność oraz prawdopodobieństwo odratowania (tzn. jeśli zamiar jest silny, wybierane są metody najbardziej śmiertelne, najbardziej skuteczne i z najmniejszym prawdopodobieństwem interwencji z zewnątrz) (s. 105).

Biorąc pod uwagę fakt, że wśród nastolatków liczba samobójstw popełnionych pod wpływem impulsu jest wysoka, wymienione czynniki muszą być uwzględniane w ocenach specjalistów klinicznych, zwłaszcza rozpowszechnienie i dostępność. Dodatkowo potwierdzono, że wybór bardziej letalnych metod wiąże się z używaniem substancji psychoaktywnych w momencie wystąpienia zachowań samobójczych (Brent i in., 1987).

Dowiedziono, że letalność zastosowanej metody jest w dużym stopniu skorelowana z nasileniem tendencji samobójczych, choć nie są one równoważne. Robbins i Alessi (1985) potwierdzają wysoką korelację w grupie nastoletnich pacjentów oddziału całodobowego po analizie ich zamiaru samobójczego oraz metody wybranej przy podjęciu próby samobójczej. Inni badacze jednak przekonali się, że u nastolatków śmiertelność wybranej metody nie zawsze bywa skojarzona z zamiarem poniesienia śmierci. Na przykład Harris i Myers (1997) piszą, że nastolatki, które przedawkowały, nie mając zamiaru spowodowania śmierci (np. aby wywołać senność lub stracić świadomość), w dużym stopniu nie zdawały sobie sprawy, jak niebezpieczne działania podejmują. Precyzując, 42% z próby nastolatków zawyżało dawkę acetaminofenu, która może być niebezpieczna, a 50% zawyżało dawkę, która może być śmiertelna. Oznacza to, że wiele nastolatków lekceważy ryzyko przedawkowania acetaminofenu i nie zdaje sobie sprawy ze skutków ubocznych przedawkowania ani toksyczności tej substancji. Powyższe wyniki wskazują, że specjalista kliniczny, oceniając, jak poważna była próba samobójcza, musi uwzględniać zamiar samobójczy niezależnie od tego, jak bardzo letalna metoda popełnienia samobójstwa została wybrana.

 

Podobne prace

Do góry