Ocena brak

DOMINIKANKI - KLASZTORY TERCJARSKIE

Autor /Filemon Dodano /15.08.2012

Są autonomicznymi wspólnotami d. żyjących początkowo wg reguły 111 zak. świeckiego (zred. 1285 przez generala Muñoza z Zámory), a od 1542 wg reguły III zak. regularnego św. Dominika, zatwierdzonej przez pap. Pawła III konst. Pastoralis officii cura z 13 VILI 1542.
Klasztory te powstały spośród tercjarek domin., które w XIV, a zwł. w XV w., łącząc się we wspólnoty, zespołowo podejmowały prace apost., głównie w zakresie kat. wychowania i kształcenia młodzieży; w końcu XV w. istniały klasztory d. w Besançon (Francja) i w Perugii (Włochy), zał. 1490 przez tercjarkę bł. Kolumbe z Rieti (1491 klasztor w Besançon przeszedł do II zakonu św. Dominika);

1498 gen. kapituła dominikanów w Ferrante (Włochy) zaleciła tercjarkom żyjącym wspólnie przestrzeganie zwyczajów zak. z klasztorów mniszek II zak., z wyjątkiem ścisłej klauzury; zalecenia te przyjęły wł. wspólnoty w Borgo, Florencji, Prato i Sienie, którym pap. Juliusz II brewem z 1509 zezwolił na składanie ślubów uroczystych wg reguły św. Augustyna (-> Augustyna reguła), a 1510 zwolnił je ze ścisłej klauzury i modlitwy godzin kan. (w tym zakresie zobowiązane były do zachowania przepisów III zak. świeckiego) ;

w ten sposób wspólnoty tercjarek świeckich stawały się klasztorami III zak. regularnego, którego ustawodawstwo do 1542 zawierało elementy reguły św. Augustyna i III zak. świeckiego św. Dominika; pap. Pius V konst. Circa pastoralis z 29 V 1566 również klasztory d. zobowiązał do przestrzegania ścisłej klauzury; zachowywały one jednak nadal własną regułę z 1542, która odróżniała je od d. mniszek II zak. ; na pocz. XVII w. klasztory d.
III zakonu istniały także w Polsce, np. w Poznaniu (skasowany 1781) i Przemyślu oraz 2 w Krakowie (skasowane 1782).

Z końcem XVII w. wł. tercjarki domin, wytworzyły nowy typ klasztorów na prawie diec, o ślubach prostych, np. klasztor w Iesi k. Ankony, zał. 1671, czy w Modenie, zał. 1690; klasztory tego typu powstawały też w Hiszpanii i Francji; szczególny ich rozwój przypada na XVIII w.; w końcu XVII i w XVIII w. hiszp. misjonarze domin, dla zapewnienia sobie pomocy w pracach mis. zakładali autonomiczne wspólnoty tercjarek domin, (pierwsza w Tonkinie w pn. Wietnamie) bez ślubów pubi, i stroju zak.; z tych wspólnot dopiero w XX w. powstały zgrom, zakonne (-»• Katarzyna ze Sieny III 8°).

Pod wpływem kasat zak. kontemplacyjnych w XIX w. klasztory II zak. przechodziły do III zak. i często zakładały nowe klasztory w Europie, a także w Ameryce, Afryce Pd. i Australii, które z kolei stawały się domami macierzystymi różnych zgrom, zakonnych;

w XX w. proces tworzenia autonomicznych klasztorów d. osłabł; nasiliła się natomiast tendencja do ich łączenia w nowe zgrom, lub też afiliowania ich do zgrom, już istniejących czy przechodzenia do II zak. ; spowodowało to znaczne zmniejszenie liczby klasztorów autonomicznych — 1960 było ich 54 z 18 domami filialnymi i 1079 siostrami, a 1974 tylko 6 z 200 siostrami.

Do ważniejszych należą —

° d. z Wiednia, Dominikanerinnen, zał. 1870 w celu nauczania młodzieży, które otrzymały 1875 aprobatę diec, a 1902 agregację do zak. dominikanów; 1968 (miały 5 domów filialnych) połączyły się z 2 austr. zgromadzeniami d., tworząc Unię D. Woli Bożej (-> dominikanki III A 13°), a 1974 wraz z 2 domami filialnymi odzyskały autonomię;

° d. z klasztoru św. Urszuli w Augsburgu, Dominikanerinnenkloster sankt Ursula, zał. 1335 w Augsburgu (RFN) jako wspólnota beginek, które 1394 zostały tercjarkami domin., a 1430 i 1437 otrzymały dekret pochwalny; zajmowały się nauczaniem dziewcząt i haftem szat liturg.; pozbawione 1537 klasztoru, przeszły w końcu XVII w. do II zakonu; skasowane 1802, zostały ponownie eryg. 1828 jako d. III zakonu regularnego dla nauczania w szkołach podstawowych Augsburga, gdzie nast. założyły szkołę krawiecką, haftu oraz seminarium nauczycielskie, a także nowe klasztory autonomiczne w Donauwörth, Landsbergu n. Lechem i Wettenhausen (RFN), a 1877 w King William's Town (Republika Pd. Afryki) Zgrom. Misyjne D. -»• Katarzyny ze Sieny (III 20°); 1970 weszły w skład federacji klasztorów d. diecezji augsburskiej; 1974 miały 3 domy filialne i 87 sióstr;

° d. z klasztoru św. Urszuli w Donauwörth, Dominikanerinnenkloster sankt Ursula, zał. 1839 w Donauwörth (RFN) jako filia d. świętej Urszuli w Augsburgu (-»• dominikanki II 2°), które 1866 otrzymały autonomię i aprobatę diec; ich celem jest kat. wychowywanie dziewcząt i opieka nad dziećmi chorymi; 1892 założyły dom filialny w Polling (k. Weilheim w Górnej Bawarii), gdzie prowadzą zasadniczą szkolę zawodową i sanatorium dla dzieci; w Donauwörth założyły 1948 szkołę zawodową, 1952 zakład wychowawczy i 1955 szkołę gospodarstwa domowego; 1970, mając 47 sióstr, przystąpiły do federacji klasztorów d. w diecezji augsburskiej ;

° d. (nauczycielki) z klasztoru św. Katarzyny z Zoffingen w Konstancji, Dominikanerinnen (Lehrerinnen) vom sankt Katharinakloster Zoffingen zu Konstanz, zał. 1257 w Konstancji (RFN) przez Burkharta z Zoffingen, które początkowo należały do II zakonu św. Augustyna (-» augustianki I), a 1318 przeszły do II zakonu św. Dominika; miały charakter ściśle kontemplacyjny;

1773 na wniosek ces. Marii Teresy zajęły się nauczaniem dziewcząt (córek żołnierzy austr. stacjonujących w garnizonie w Konstancji), dzięki czemu uniknęły kasaty; w XIX w. przeszły do III zakonu regularnego św. Dominika; zajmują się kształceniem dzieci i młodzieży; 1896-1916 prowadziły w Konstancji seminarium nauczycielskie, do 1924 pracowały jako katechetki w Karlsruhe, gdzie 1928 założyły liceum żeńskie, skasowane 1940;

po 1945 otworzyły w Konstancji szkołę podstawową i zawodową, schronisko dla dzieci i zakład wychowawczy (dla ok. 750 dziewcząt), a w Karlsruhe szkołę zawodową i liceum ; przy filii w Trauchgau mają przedszkole i szkołę krawiecką; 1970 miały 3 domy filialne i 64 siostry.

 

H. Wilms. Geschichte der deutschen D. 1206-1916, Dülmen 1920 (passim); The Conventual Third Order of Saint Dominic and Development in England, Lo 1923; S. Szabo, Status monasteriorum congregationum, domorum quae a sororibus Ordinis nostri habentur, AOP 32(1924) 327-351; Heimbucher 1 524--536; M. Davy, Les dominicaines, Mayenne 1934; P.M. Siemer, Geschichte des Dominikanerklosters Sankt Magdalena in Augsburg (¡225-1808}, Quellen und Forschungen zur Geschichte des Dominikanerordens in Deutschland 33(1936) 59-61; B. Hilberding, 700 Jahre Kloster Zoffingen, Kon 1957; E. Janicka-Olczakowa, Żeński ruch dominikański w Polsce w XV11-XX wieku, w: Studia nad historią dominikanów w Polsce (1222-1972), Wwa 1975, I 159-178; A. Eszer, DIP III 827, 886-887, 900-903; I. Venchi, DIP III 793-794.

Podobne prace

Do góry