Ocena brak

Doktryna Breżniewa – treść i znaczenie dla polityki międzynarodowej

Autor /Remigiusz767 Dodano /06.01.2012

  • Sformułował ją Michaił Susłow (sprawował kontrolę nad ideologią partii komunistycznej, propagandą i kulturą), ale Breżniew ją zaakceptował i twardo realizował. Powstała w sierpniu 1968 r. w celu usprawiedliwienia interwencji zbrojnej wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji, by zakończyć tzw. "praską wiosnę". Inaczej doktryna „ograniczonej suwerenności”

  • Doktryna ta to teza o ograniczonej suwerenności państw socjalistycznych oznaczająca możliwość interwencji zbrojnej innych państw socjalistycznych, gdyby zostały naruszone "podstawy ustroju socjalistycznego" w którymś z państw członkowskich Układu Warszawskiego. Breżniew twierdził, że nadrzędnym celem jest budowa światowego komunizmu, a dopiero później działanie na rzecz swego narodu.

  • Ta ograniczona suwerenność polegała na tym, że to Breżniew decydował, czy polityka danego kraju nie szkodzi światowemu komunizmowi. Zakładał, że ZSRR nie może ustąpić ze swoich stref wpływów, ale powinien je rozszerzać.

  • Główne przesłanie doktryny Breżniewa wskazywało na możliwość interwencji (nawet zbrojnej) innych państw socjalistycznych, w tym ZSRR, w wypadku gdyby zostały naruszone “podstawy ustroju socjalistycznego”, w którymś z państw członkowskich Układu Warszawskiego. 1968 L.I. Breżniew na V Zjeździe PZPR w Warszawie stwierdził, że “wspólnota socjalistyczna jako całość ma prawo do interwencji na terytorium każdego państwa członkowskiego bloku socjalistycznego w sytuacji, gdy wewnętrzne lub zewnętrzne siły, wrogie wobec socjalizmu, usiłują zakłócić rozwój tego kraju i przywrócić ustrój kapitalistyczny”. Stała się norma sankcjonującą uzależnienie państw socjalistycznych od ZSRR.

  • Funkcjonowanie doktryny Breżniewa można podzielić na dwa etapy: dyscyplinowanie krajów socjalistycznych (Czechosłowacja, Polska), a następnie światowa ekspansja (Afganistan, Salwador, Angola).

  • Czynnie zastosowana wobec Czechosłowacji (1968), a także w formie zastraszenia w stosunku do PRL 1980–1981 (koncentracja wojsk radzieckich w 1980 na granicy z Polską, oraz manewry Układu Warszawskiego Sojuz w 1981).

  • Potępiły ją państwa zachodnie oraz państwa socjalistyczne niezależne od ZSRR (Chiny, Albania, Jugosławia), a także zachodnie partie komunistyczne (co zapoczątkowało tzw. eurokomunizm).

  • Nie zaakceptowała jej również Rumunia.

  • Obowiązywała w praktyce do Jesieni Ludów w 1989, kiedy została wyparta przez doktrynę Sinatry.

  • Była to kalka pojęciowa przyjęta na wzór USA, gdzie rzeczywiście definiowano założenia polityki zagranicznej, nazywając je doktrynami. Na gruncie państwa totalitarnego jakim był ZSRR, utrzymującym siłą w podległości państwa satelickie, doktryna polityki zagranicznej była tylko działaniem propagandowym i niczym więcej.

Do góry