Ocena brak

DOGMATYKA - ŹRÓDŁA i CELE

Autor /Konkordiusz Dodano /10.08.2012

Pierwszorzędnym, obiektywnym i zasadniczym źródłem d. jest objawienie Boże, przez które Bóg ukazuje siebie i swe zbawcze plany (-*• ekonomia zbawienia) oraz „urzeczywistnia w czynach i słowach wewnętrznie z sobą powiązanych" ( -*• historia zbawienia) ;

dzięki -» Jezusowi Chrystusowi, który jest pełnią objawienia, nauka i czyny Boże, wzajemnie powiązane w historii zbawienia, stają się źródłem d. ; zawarte w Piśmie św. (-> Biblia) jako mowa Boża, utrwalona na piśmie pod natchnieniem Ducha Świętego (-> natchnienie Pisma Św.), stanowi petryfikację -> Tradycji, która jako słowo Boże powierzone -> Dwunastu przez Chrystusa i Ducha Świętego oraz przekazane w całości ich następcom służy do nauczania, wyjaśniania i rozpowszechniania (KO 9).

Pomocniczymi źródłami d., służącymi do wydobycia z Pisma św. i Tradycji istotnej treści objawienia Bożego i właściwej oceny zbawczych wydarzeń, są nie tylko in. nauki teol., jak -* egzegeza biblijna, -»• biblijna teologia, -* archeologia biblijna, -> patrystyką i -* historia Kościoła, ale także nauki świeckie, jak filologia klasyczna i orientalna (-»• biblijne języki), historia religii środowiska izrael. i pierwotnego chrześcijaństwa oraz historia kultury staroż. ;

znajomość mitów oraz literatury staroż. Grecji i ludów Bliskiego Wschodu pozwala zrozumieć teksty bibl., a znajomość piśmiennictwa wczesnochrześc. (-> apostolscy ojcowie, -» ojcowie Kościoła) pozwala na lepsze zgłębienie historii dogmatów i właściwą ich interpretację. Źródłem podmiotowym d. jako nauki jest teolog, odpowiadający na Boże objawienie aktem wiary i starający się w sposób metodyczny je wyjaśniać.

Cele d. harmonizują z ogólnymi zadaniami nauk teol. ; dogmatyk za pomocą egzegezy i teologii bibl. oraz in. dyscyplin teol. wybiera z objawienia Bożego określone prawdy, by uwypuklić w nich przede wszystkim elementy istotne; na podstawie objawionych przez Boga prawd, które były wielokrotnie podawane, ustala jednolite sformułowanie jakiejś prawdy, nast. łączy je w całość, mając na uwadze centr, ideę jednoczącą dogmaty, czyli -*• historię zbawienia osiągającą swą pełnię w osobie Chrystusa i w jego wydarzeniach zbawczych (DFK 16).

Ponadto dogmatyk nie tylko porównuje dogmaty z sobą i z ostatecznym celem człowieka, ale wyciąga z nich wnioski, posługując się przesłankami pochodzącymi z objawienia oraz z zakresu ludzkiej wiedzy, zwł. terminologii zaczerpniętej z przyjętej filozofii — np. substancja, przypadłość, osoba, natura; jakkolwiek głębsze poznanie całej rzeczywistości objawionej wyrażonej w dogmatach lub formułach dogm. zastrzeżone jest w stanie -* pełni eschatycznej człowieka, to jednak w obecnej rzeczywistości możliwe jest coraz lepsze ich poznawanie (-> dogmatów ewolucja).

Dogmaty, będąc ujawnieniem się Boga żywego i stwarzającego, nie utraciły tego związku, gdy zostały wypowiedziane ludzkim językiem; dlatego zadaniem d. jest wskazanie na ich łączność z ludzkim życiem (np. dogmat -> Trójcy Świętej wiąże się z celem ludzkiego życia i jest oparciem dla chrzęść. -»• personalizmu ; dogmat -*• wcielenia Syna Bożego jest aprobatą ludzkich wartości, a przede wszystkim aktywności i autonomii człowieka oraz jego godności). D., pozostając w służbie nauczycielskiego urzędu Kościoła w głoszeniu ewangelii, jednocześnie analizuje i wyjaśnia jego orzeczenia i wskazówki dotyczące nauki objawionej.

W d. zajmującej się prawdami objawionymi przez Boga, wnioskami z nich wyprowadzonymi oraz zasadami rozumowymi stosuje się przy wyjaśnianiu treści dogmatów -» kwalifikacje teologiczne jako stopnie pewności poszczcgólnych doktryn przy zachowaniu postulatów wynikających z hierarchii prawd wiary.

Podobne prace

Do góry