Ocena brak

DOBRO A BYT - CZY BYT JEST DOBRY?

Autor /Billy Dodano /08.07.2011

Na terenie metafizyki moŜna mówić o do-broci bytu co najmniej z dwu względów. Po pierwsze, ze względu na stosunek bytu jako takiego do podmiotu poŜądającego (do woli jako takiej). Po drugie, ze względu na charakter działania bytu. KaŜdy byt - jako określona treść istniejąca - z racji swojej bytowości nadaje się do tego, aby był poŜądany, aby był przedmiotem woli. W bycie (ujętym transcendentalnie) nie znajdujemy takiego elementu  czy momentu, który nie mógłby być poŜądany. Poza tym byt jest warunkiem koniecznym wszelkiego dobra przynajmniej w tym sensie,  Ŝe aby coś było dobre lub poŜądane, musi istnieć jakaś określona treść, jakiś byt. Jako sam w sobie poŜądalny warunek wszelkiego dobra, kaŜdy byt jest dobry. Jest to transcendentalne pojmowanie dobra. Z metafizyki działania wiemy,  że 1) kaŜdy byt działa do jakiegoś celu, 2) kaŜdy byt działa proporcjonalnie do swej natury. Cel działania jest zgodny z naturą przedmiotu działającego.

Inaczej bowiem przedmiot działający, działając niezgodnie z własną naturą, nie byłby sobą. Celem (kresem) działania moŜe być tylko coś określonego, moŜe być byt (aktualny lub dający się zaktualizować). Ów cel jest czymś, do czego byt działający zmierza, czego (świadomie lub nieświadomie) poŜąda. Przez „dobro" najszerzej rozumiemy „to, co jest przedmiotem (świadomego lub nieświadomego) poŜądania, dąŜenia". MoŜemy dalej zauwaŜyć,  Ŝe byt w działaniu dąŜy do odpowiedniej manifestacji swej natury, do realizacji swej moŜności działania. Wprowadzamy nowe pojęcie dobra. Dobro jest to zgodność działania (celu działania) z naturą bytu działa-jącego. Tak pojęte dobro polega właściwie na realizacji potencjalnosci danego bytu. Jest to   d o b r o    f i z y c z n e.

Przebieg działania bytu inaczej wygląda w wypadku działania kierowanego intelektem, a inaczej w wypadku działania pozbawionego takiego kierownictwa. Cele realizowane przez osoby ludzkie są - zgodnie z naturą tych bytów -wybierane (niekiedy przynajmniej)  świadomie przez wole na podstawie pozna-nia, znajomości dóbr. Mówiliśmy juŜ wyŜej, Ŝe poznanie ludzkie bywa niepewne, a dobra, z którymi człowiek miewa do czynienia, są cząstkowe i utracalne. W następstwie tego mogą - wydaje się - zaistnieć sytuacje paradoksalne: człowiek w ramach przysługujących mu usprawnień i naturalnych tendencji moŜe działać przeciwko sobie samemu. Stąd teŜ - zgodnie z warunkami i prawidłowościami swego bytu - osoba ludzka musi wciąŜ sprawdzać trafność poznania i słuszność wyboru (i sposobu realizacji) dóbr. D o b r o m o r a l n e moŜna określić jako zgodność działania ludzkiego (tzn. świadomego i dobrowolnego) z naturą ludzką. Tak określone dobro moralne jest szczególnym przypadkiem dobra fizycznego.

Podobne prace

Do góry