Ocena brak

DOBÓR PRÓBY I OBLICZENIE NIEZBĘDNEJ JEJ LICZEBNOŚCI

Autor /niebieska Dodano /12.02.2014

W badaniach epidemiologicznych bardzo ważny jest odpowiedni dobór próby, a często spotykanym błędem jest niedocenianie zasad wyliczania jej wielkości i doboru z populacji generalnej. Populacja generalna to cała zbiorowość, którą chcemy poznać, opisując i charakteryzując występujące w niej prawidłowości, natomiast próba to częić populacji generalnej, którą poddajemy obserwacji z myślą o wyciągnięciu wniosków dotyczących całej populacji generalnej. Próbę, która powinna być jak najlepszą reprezentacją populacji generalnej, pobiera się we wszystkich tych badaniach, w których przebadanie całej populacji jest praktycznie niemożliwe ze względów technicznych, organizacyjnych, kosztowych itp.

Przy losowym doborze próby do badania wszystkie jednostki (a więc pojedyncze osoby, szkoły czy zakłady pracy) mają taka samą szansę dostania się do próby, czyli wybranie tej. a nic innej jednostki, jest zdarzeniem losowym, przy padkowym, nicobciążonym subiektywizmem badacza.

Jeżeli wyniki pomiarów danej cechy wykonanych w próbie różnią się od wartości tej cechy w populacji, to mówimy o błędzie wyboru. Przy arbitralnym doborze próby błąd ten może być systematyczny, natomiast w doborze losowym jest mniejsza szansa jego wystąpienia, a także istnieją możliwości jego zminimalizowania.

Przy założeniu, że zebrane wyniki są wolne od błędów wyboru, oszacowanie parametrów w populacji na podstawie próby jest zawsze obciążone pewnym błędem zwanym błędem próby. Wielkość tego błędu jest miarą precyzji dokonanego szacunku. Im błąd próby jest większy, tym precyzja szacunku jest mniejsza i odwrotnie. Błąd ten zależy głównie od zmienności badanej cechy w populacji i od liczebności próby. Dlatego bardzo istotne jest ustalenie odpow iedniej liczebności próby.

Obliczanie niezbędnej wielkości próby do badań (liczby osób objętych badaniem) opiera się na wzorach statystycznych, tabelach lub wykresach i zależy od charakteru badania. W badaniu wstępnym, pilotażowym wystarczy zbadać mniejszą liczbę osób (kilkanaście lub kilkadziesiąt), natomiast gdy sprawdza się określoną hipotezę, wymagana liczebność próby może wynosić nawet setki lub tysiące osób.

Wielkość dobieranej próby zależna jest między innymi od siły związku, jaki występuje między badanymi czynnikami. Im związek jest słabszy (są małe szanse na znalezienie zależności), tym próba musi być większa. Jeśli związek między badanymi czy nnikami jest silny (wykrycie zależności jest bardzo prawdopodobne), to można go wykazać w badaniu mniejszej próby.

Innymi parametrami branymi pod uwagę przy wyliczaniu niezbędnej wielkości próby są: zmienność cechy w populacji i precyzja jej oszacowania - im ta pierwsza jest mniejsza, a druga większa, tym próba może być mniej liczna. Dla wielu typów badań istnieją programy komputerowe umożliwiające wyliczenie wielkości próby.


Podobne prace

Do góry