Ocena brak

DNI KWARTALNE, Suche Dni

Autor /Siestrzemil Dodano /09.08.2012

Środa, piątek i sobota obchodzone w Kościele zach. co kwartał na początku lata, jesieiji i zimy, a od końca VII w. także wiosny (stąd nazwa) jako dni modlitwy przebłagalnej, dziękczynnej i błagalnej (głównie o urodzaj i błogosławieństwo w pracy), połączone z postem ścisłym (pol. Suche Dni).

Obchód ich, zapoczątkowany w Rzymie, wprowadzono w VIII w. w Galii, a w IX w. w Hiszpanii. Głównym obrzędem była msza odprawiana w środę i piątek po południu, a w sobotę najpierw w nocy, od VII w. po południu, a później przed południem; w Rzymie odprawiał ją papież w jednej z bazylik (-> stacyjny kościół). Treścią pierwotnych tekstów mszalnych, a częściowo także późniejszych, była praca rolnika (z wyjątkiem formularza mszalnego D.K. zimowych, który nawiązywał do -» adwentu).

Przy końcu V w. najczęściej z zimowymi D.K. wiązano udzielanie kapłaństwa i diakonatu, a od XII w. również święceń niższych. Ścisłe terminy D.K. określił 1078 pap. Grzegorz VII, wyznaczając ich obchód po I niedzieli wielkiego postu, Zesłaniu Ducha Świętego, Podwyższeniu Krzyża i po dniu św. Łucji.

Po Soborze Wat. II (CalRom 45-47) powrócono do praktyki pierwotnej, uzależniając datę i sposób ich obchodu od decyzji ordynariusza; odpowiednie teksty mszalne, zgodne z intencją obchodu, dobiera się z mszy wotywnych W Polsce D.K. stanowiły podstawę rachuby czasu (-> chronologia II G), czego przykładem jest rok obrachunkowy w żupach bocheńskich; upowszechnił się też zwyczaj urządzania w D.K. zebrań bractw i cechów oraz odprawiania mszy za ich zmarłych członków.

 

G. Morin, L'origine des ąuatre-temps, RBen 14 (1897) 337-346; L. Fischer, Die kirchlichen Quatember. Ihre Entstehung, Entwicklung und Bedeutung, Mn 1914; Eisenhofer I 482-485; Martimort II 277-284; Righetti II 32-37; H. Leclercq, DACL XIV 2014-2017; A. Molien, DThC XIII 1447-1455; J. Kar-wasinska, Rachunki zupne bocheńskie z lat 1394-1421, AKHPAU 15 (1939) 137-211; B. Fischer, LThK VIII 928-929; G. Langgärtner, Erneuerung der Quatember. Anliegen. Modelle, Aktionen, Wü 1977.

Podobne prace

Do góry