Ocena brak

DIONIZY BAR SALIBI

Autor /Siestrzemil Dodano /09.08.2012

Imię chrzestne Jakobos, ur. w Melitene (dziś Malatya w śrouk. Turcji), zm. 2 XI 1171 w Amidzie (dziś Diyarbakir w pd.-wsch. Turcji), abp ->• jakobickiego Kościoła, teolog.

Był retorem, a potem diakonem w Melitene; niesłusznie potępiony przez patriarchę Atanazego za pismo O Opatrzności Bożej, polemizujące z poglądami Jana, bpa Mardin, został później zrehabilitowany i 1154 mianowany bpem Marasz; 1155 został bpem Mabbug (A. van Roey w opozycji do A. Baumstarka uważa, że chodziło o kumulację obu bpstw) i był więziony przez ormian (do 1156);

1165 nie przyjął abpstwa w Amidzie; po konsekracji 1166 nowego patriarchy Michała wygłosił mowę in-tronizacyjną (wyd. J.B. Chabot pt. Discours de Jacques (Denys) Bar Salibi à l'intronisation du patriarche Michel le Syrien, JA 10(1908) 87-115); nominację przyjął po przeniesieniu patriarchatu do Mardinu.

Napisał w syr. języku komentarze do ST, Ewangelii, Listów Pawła Apostoła, Dz, pism Grzegorza z Nazjanzu, Bazylego Wielkiego, Grzegorza z Nysy, Pseudo-Dionizego Areopagity, Sewera z Antiochii, Piotra z Kallinikos i Ewagriusza Scholastyka, a ponadto Apologie monofizytyzmu, Księgę teologii, Kronikę, dzieła o filoz. poglądach Porfiriusza i Arystotelesa, pisma polem, przeciw muzułmanom, żydom, nestorianom i Ormianom. Jest też autorem zbiorów pieśni, modlitw, tekstów i komentarzy liturg., zbiorów kanonów synodalnych, listów, 31 kanonów pokutnych i pism z zakresu anatomii oraz astronomii.

Z części zachowanych rpsów J. Sedláček, Chabot i A. Vaschalde opublikowali komentarze do Ewangelii (CSCO 15,16,95,98, P 1906--33), Sedláček zaś komentarze do Ap, Dz i Listów katolickich (CSCO 53,60, P 1909-10), A. Mingana pismo przeciw Ormianom (Woodbrooke Studies IV, C 1931), J. de Zwaan traktat przeciw żydom (Treatise of D. Bar Salibi against the Jews I, Lei 1906), F. Nau pismo przeciw nestorianom (ROC 14(1909) 298-320), H. Labourt wydał komentarz D. do mszy (CSCO 13,14, P 1903); liturg. teksty D. zawiera Renaudot II 443-448, H. Denzingera Ritus orientalium (Wü 1863, 440), J.S. Assemaniego Codex litúrgicas (R 1749, V 227-397), Assemani II 172-175, Missale sy-riacum (R 1843, 52,73) i Missale chaldaicum (R 1592, 106-113).

 

Assemani II 156-211; W. Wright, A Short History of Syriac Literature, Lo 1894, 246-250; H. Labourt, De D. vita et seriptis, w: Expositio liturgiae (CSCO 14). P 1903. 1-3; Baumstark SL 295-298; J. Dauvillier, DDC IV 1128--1131; I. Ortiz de Urbina, ECat IV 1670-1671; P. Krüger, LThK III 401-402; A. van Roey, DHGE XIV 253-256.

Podobne prace

Do góry