Ocena brak

DICKENS CHARLES

Autor /Albaniusz Dodano /08.08.2012

Pseud. Boz, ur. 7 II 1812 w Landport (k. Portsmouth), zm. 9 VI 1870 w Gadshill (k. Rochester), po-wieściopisarz.

Od 1824 rozpoczął pracę zarobkową (ze względu na trudną sytuację materialną rodziny); wcześniej też zetknął się z nędzą w życiu ówczesnego Londynu, co miało później wpływ na tematykę jego utworów; był samoukiem.

Początkowo pisał reportaże i szkice obyczajowe do dzienników londyńskich, a po sukcesie pierwszej powieści The Pickwick Papers (Lo 1837; Klub Ptckwtcka, Wwa 1870) poświęcił się twórczości literackiej.

Do najbardziej znanych i cenionych utworów D. należą Oliver Twist (Lo 1838; Oliwer Twist, L 1846), The Life and Adventures of Nicholas Nickleby (Lo 1839; Nickle-by, czyli panorama ruchoma społeczeństwa angielskiego, Wwa 1847), David Copperfield (Lo 1850; Wspomnienie sieroty, czyli pierwsze lata powleśctoptsarza. David Copperfield, Wwa 1857), Little Dorrtt (Lo 1857; Mala Dorrtt 1925), Great Expectations (Lo 1861; Wielkie nadzieje, druk. w „Tygodniku Romansów i Powieści" 1881), Hard Times. For These Times (Lo 1854; Ciężkie czasy, druk. w „Gazecie Polskiej" 1866-67), a ponadto odrębny cykl tzw. opowieści gwiazdkowych A Christmas Carol (Lo 1843; Wigilia Bożego Narodzenia, Pz 1879), The Cricket on the Hearth (Lo 1845; Świerszcz za kominem, Wwa 1914) i The Chimes (Lo 1845; Dzwony cudowne, Wwa 1846).

D. był jednym z najwybitniejszych przedstawicieli realizmu kryt. w Anglii; jego twórczość zawiera również pierwiastki liryzmu, a często nawet melodramatu oraz elementy humoru, przechodzącego niekiedy w satyrę i groteskę. Krytyka ujemnych zjawisk społ. oparta była początkowo na mor. optymizmie, ale w późniejszym okresie zaznaczyła się bardziej pesymistyczna wizja człowieka i społeczeństwa.

Motywy rel. występowały w twórczości D. sporadycznie, jednakże utwory jego oparte są wyraźnie na zasadach etyki chrzęść i idei humanitaryzmu; demoralizujący kult pieniądza przeciwstawiany bywa tkwiącym w człowieku możliwościom moralnej odnowy i doskonałości. Powieści D. wywarły duży wpływ na pol. prozę realistyczną, m.in. B. Prusa.

Twórczości D. poświęcony jest periodykDicken-sian", wyd. od 1905 w Londynie. Dzieła D. wydano pt. Works (I-XXXVI, Lo 1910-11,19322) oraz The Oxford Illustrated D. (I-XXI, Ox 1947-58), a w pol. przekładzie pt. Dzieła (I-XVI, Wwa 1927-28).

 

J. Forster, The Life of Charles D. MII, Lo 1872-74; G.K. Chesterton, Appreciations and Criticism of the Works of Charles D., Lo 1911; W. Kent, D. and Religion. Lo 1930; R. Dyboski, Charles D. Życie i twórczość, Lw 1936; B. Hardy, The Moral Art ofD., Lo 1970; A. Wilson, The World of Charles D„ Lo 1970; I. Dobrzycka, Karol D„ Wwa 1972; M. Hardwick, The Charles D. Encyclopedia, Reading 1973; W, Burgan, Tokens of Winter in D. Pastoral Settings, Modern Language Quarterly 36(1975) 293-315; R.L. Patten, „Pickwick Papers" and the Development of Serial Fiction, Rice University Studies 61 (1975) 51-74.

Podobne prace

Do góry