Ocena brak

Dewiacja

Autor /indicate Dodano /18.01.2006

Dewiacja" pochodzi od łac. deviatio-zboczenie z drogi), deviare-zejść z drogi (na manowce).
M. Filipiak (1997) wskazując na wieloznaczność tego terminu przytacza 3 sposoby jego rozumienia terminu przytacza 3 sposoby jego rozumienia:
a. zboczenie (np. z drogi prawości, zboczenia seksualne, stręczycielstwo);
b. przejaw jakiegoś “odchylenia” (np. od uznawanych wzorców społecznych, normalności, przestępczość);
c. błądzenie (np. poprzez odrzucanie pewnych powszechnie akceptowanych wartości i prezentowanie postawy nonkonformistycznej

Rodzaje dewiacji
- pozytywna (nadnormalna) - zachowania, które wykraczają poza górną granicę oczekiwań społecznych
- wg Kwaśniewskiego zachowania te:
1) stanowią odchylenie od normy powinności,
2) są wyrazem buntu wobec standardów przyjętych w danym środowisku
3) charakteryzuje je nieegoistyczny typ motywacji,
4) ich skutkiem jest pozytywna dezorganizacja społeczna
- negatywna (podnormalna)- Zachowanie, które w poszczególnych grupach, środowiskach czy społeczeństwach traktowane są jako złe, czyli nie aprobowane. Przykładem dewiacji negatywnej są zjawiska i czyny patologiczne
- normatywna - działanie sprzeczne z normami społecznymi (rozbieżność czynu i wzoru społecznego).Sprzeczność działania z regułą stosowalną wobec sprawcy i wobec czynu
- funkcjonalna- Czyn wywołujący negatywne reakcje społeczne w postaci różnego rodzaju sankcji np. potępienie, nienawiść, izolacja marginalizacja
- pierwotna- Czyn dewiacyjny popełniony po raz pierwszy uruchamiający sekwencję kontroli społecznej i wymierzania sankcji
- wtórna- Recydywa, czyli wejście na drogę „kariery dewiacyjnej” w wyniku odrzucenia przez społeczeństwo – „stygmatyzacji”.

Patologia społeczna
1. Jako nauka o zjawiskach patologicznych (ujęcie formalne).
Aspekty zjawisk patologicznych:
- Etiologia (przyczyny)
- Symptomy (przejawy)
- Środki zaradcze(zwalczanie)
- Profilaktyka (zapobieganie)

2. Specyficzna rzeczywistość społeczna, czyli zjawiska patologiczne (ujęcie treściowe)
Dewiacja , patologia a przestępstwo
Dewiacja negatywna > patologia > przestępstwo
Nie każda dewiacja może być uznana za patologię, nie każde zjawisko patologiczne jest przestępstwem.
Patologią nie jest np. homoseksualna orientacja lub przejawy dewiacji pozytywnej (akcje charytatywne, wolontariat, uratowanie komuś życia z narażeniem własnego, altruizm, innowacyjność, twórczy niepokój itp…)

3. Patologia wobec dewiacji i przestępstwa
Dewiacja- Patologia Społeczna- Przestępstwo

4. Patologia jest pojęciem nadrzędnym wobec przestępstwa
Nie każdy przejaw patologii jest przestępstwem, ale każde przestępstwo jest przejawem patologii.
Przestępstwo - czyn człowieka zabroniony przez ustawę pod groźbą kary jako zbrodnia lub występek, bezprawny, zawiniony i społecznie szkodliwy w stopniu wyższym niż znikomy (J. Wódz).

Podobne prace

Do góry