Ocena brak

Denis Diderot (1713 - 1784) - Ontologia

Autor /James Dodano /13.07.2011

Bytem jest przyroda; poza nią wszystko inne jest wymysłem człowieka. To, co nas otacza i my sami stanowimy materię.  Świat jest wieczny, nieskończony, samowystarczalny i niezniszczalny. Diderot często przytaczał za Leibnizem aforyzm o piasku, który jest zawsze piaskiem, chociaż  żadne z jego ziarenek nie jest nigdy podobne do drugiego. „Ci, którzy uważają materię za wieczną uważają ją również za niezniszczalną. Według nich nie ubywa nic z ilości ruchu i materii. Poszczególne byty pojawiają się, rozwijają i giną, ale ich elementy są wieczne. Destrukcja jednej rzeczy jest i będzie zawsze początkiem innej”.    

Świat jest w ciągłym ruchu, jest całością złożoną ze zjawisk ze sobą powiązanych. „Absolutna niezależność - tłumaczył Diderot - choćby jednego faktu nie da się pogodzić z ideą całości; a bez idei całości nie ma filozofii”.   

Owa „całość” składa się z „łańcucha” bytów. Nie ma w nim żadnej przerwy, nie ma „ogniwa pustego”. Diderot opisując,  świat stworzył „zalążek idei ewolucji - pisze M. Skrzypek - zauważając przy tym,  że każde z ogniw nadrzędnych zawiera w sobie wszystkie cechy ogniw niższych oraz elementy nowe, tylko jemu właściwe”.   

Diderot posługiwał się również kategorią „ładu naturalnego”. Pisał, że wszystko jest połączone, powiązane, uporządkowane w tym  świecie. „Ład naturalny” w ujęciu Diderota charakteryzuje się zmiennością, ale zmienność ta jest ukierunkowana i polega na „oczyszczaniu się wszechświata”.      „Proces oczyszczania się” nie jest wynikiem jakichś sił zewnętrznych, jest dziełem własnej aktywności materii - molekuły. Aktywność ta jest skutkiem:

1) oddziaływania na siebie molekuł;

2) działania wewnętrznej energii zawartej w molekułach. 

Siła, która działa na molekułę - pisał Diderot - wyczerpuje się; siła utajona w molekule nie wyczerpuje się wcale. Jest niezmienna i wieczna. Te dwie siły mogą wytworzyć dwa rodzaje napięcia: pierwsza powoduje napięcie, które ustępuje; druga - napięcie, które nie ustaje nigdy”. 

Podobne prace

Do góry