Ocena brak

„Demokrytejska teoria atomów i poznania”

Autor /Nikos Dodano /05.07.2011

Demokryt (ok. 460-370 r.p.n.e.) z Abdory, miasta położonego na płn. wybrzeżu morza egejskiego, stwierdził, że świat zbudowany jest z atomów (atom = niepodzielny), które są stabilne i wieczne (bo nic nie może powstać z tego, czego nie ma). Według Demokryta atomy są różne (mają odmienne kształty i właściwości) i jest ich nieskończenie wiele. Można stwierdzić, że teoria Demokryta jest prawdziwa. Demokryt był materialistą, nie uznał istnienia żadnej siły sprawczej.

Nie wierzył, by istniało coś poza atomami i próżnią. Demokryt był zdania, że w naturze wszystko odbywa się mechanicznie, ale nie przez przypadek, bo wszystko podlega prawom przyrody. Powiedział kiedyś, że wolałby odkryć prawo rządzące przyrodą niż zostać królem Persji. Teoria atomów wyjaśniała ludzką zdolność do postrzegania zmysłowego (atomy poruszają się i dostają do oczu, uszu, nosa...) oraz naturę świadomości i duszy, które miały składać się ze szczególnie regularnych i gładkich "atomów duszy". Oznaczało to, że dusza nie jest nieśmiertelna (kwestia śmiertelności duszy podziela dziś wiele osób). Zgadzał się z twierdzeniem Heraklita, że wszystko "płynie", bowiem formy rodzą się i znikają, ale za wszystkim kryją się wieczne i niezmienne, "niepłynące" elementy, które nazwał atomami. Teoria ta zamknęła grecką filozofię przyrody.

4 zasadnicze tezy atomów:

  • cała przyroda składa się z mnogości atomów czyli nie podzielnych cząsteczek

  • atomy posiadają wyłącznie ilościowe własności a nie posiadają jakościowych: odróżniamy je tylko przez kształt, położenie i porządek.

  • powszechna własnością atomów jest ruch jest równie odwieczny jak same atomy polega on jedynie na zmianie w przestrzeni.

  • atomy znajdują się i poruszają w próżni.

Teoria poznania

Źródłem poznania obiektywnego jest rozum.

teoria subiektywności jakości zmysłowych.

Demokryt konsekwentnie wyjaśniał jako proces materialny także poznawczą (psychiczną) aktywność człowieka. Postrzeganie zmysłowe zachodzi dzięki odrywaniu się od rzeczy cząstek będących ich podobiznami (eidola), które poprzez narządy zmysłów wnikają do duszy.

Aksjologia etyki:

równowagi i spokoju ducha; nad namiętnościami powinien panować rozum, który nakazuje zachować umiar; zarówno brak jak i nadmiar przyjemności niepotrzebnie zakłócają spokój ducha.

  • intelektualizm - od przyjemności zmysłowych ważniejsze są przyjemności

duchowe.

    • mimetyczna teorii sztuki (mimesis).

Podobne prace

Do góry