Ocena brak

DELMO, Del Rio MARTIN ANTOINE SJ

Autor /Porfirion Dodano /07.08.2012

ur. 17 V 1551 w Antwerpii, zm. 19 X 1608 w Lowanium, Humanista i teolog.

Zdobywszy znajomość języków klasycznych oraz hebr. i syr. w kolegium w Lierre, studiował retorykę w Collegium Regium Galliarum (późniejsze College de France), filozofię w kolegium w Clermont oraz w Douai i Lowanium, gdzie zaprzyjaźnił się z J. Lipsiusem i wpłynął na jego nawrócenie na katolicyzm; utrzymywał z nim nast. żywe kontakty (korespondencja w: Sylloge epistolarum a viris illustribus scriptarum, Lei 1727, 1 501-552);

po doktoracie z prawa (1574) w Salamance został 1578 wicekanclerzem Niderlandów i doradcą ich zarządcy Juana d'Austria; po wstąpieniu do zakonu 1580 w Valladolid odbył studia teol. i bibl. w Lowanium i Moguncji, nast. byl prof, filozofii w Douai, teologii w Liège i Grazu, biblistyki w Lowanium.

Napisał komentarze do dzieł Klaudiana Klaudiusza (An 1571), do CI. Solinusa Polyhistor (An 1572) oraz wydal Seneki Młodszego Tragoediae decem [...] amplissima adversaria (An 1576) z własnym komentarzem, zmienionym w II wyd. (Syntagma tragoediae lattnae I-III, An 1593-94, P 1699-17202), w którym podkreślając wartości stoicyzmu dla chrześcijaństwa (umiar i prostota, szacunek dla kobiety, obowiązki władców, zniko-mość wielkości), poddał krytyce jego błędy nie dostrzegane przez Lipsiusa i G. du Vaira;

dzieło Disquisitionum magtcarum libri sex (I-III, Lv 1599-1600 ; 20 wyd. do 1755; streszczenie franc. Controverses et recherches magiques, P 1611), traktujące w sposób mało krytyczny o demonologii, wywarło wpływ na wzrost liczby procesów o czary; z zakresu prawa napisał Ex miscella-neorum scriptoribus digestořům, codicis et institutlonum iuris civilis interpretatio (P 1580, Genova 1606); w Mémoires [...] sur les troubles des Pays-Bas durant l'administration de Don Juan d'Autriche, 1576-1578 (I-III, Bru 1869-71) D. widział ocalenie kraju w powrocie do stanu z czasów ces. Karola V;

w Vindiciae Areopagitae contra Josephum Scallgerum (An 1607) bronił autentyczności pism Dionizego Areopagity. D. jest też autorem komentarzy do Pnp (Ingolstadt 1604, P 16082), Lm (Ly 1608), Rdz (Ly 1608), Adagtalia sacra Veteris et Novi Testamenti (I-II, Ly 1612-13, 1614-182) oraz Florida mariana, sive de laudibus sacratissimae Virginis Deiparae panegyrtci tredeclm (An 1598), Opus marianum, sive de laudibus et virtutibus Mariae Virginis (Ly 1607); wydał też Oriencjusza Commonitorium (An 1600, Wittenberga 17963) i Aldhelma Poetica nonnulla (Mz 1601).

 

H. Rosweyde, Martin Antoine D. Vita, An 1609; A. Le Roy, BNBelg V 476-491; Sommervogel II 1894-1904; M. Dreano, Humanisme chrétien. La tragédie latine commentée pour les chrétiens du XVIe siècle par Martin Antoine D., P 1936; Cathalogue général des livres imprimés de la Bibliothèque Nationale, P 1938, CLII 323330; P. Bernard, DThC IV 262263; E. d'Angers, Le stoicisme du 17e siècle, EtF 3 (1952) 145148; A. Rayez, DSAM III 131-132.

Podobne prace

Do góry