Ocena brak

DEKLARACJA ZASAD PRAWA MIĘDZYNARODOWEGO DOTYCZĄCYCH PRZYJAZNYCH STOSUNKÓW I WSPÓŁDZIAŁANIA PAŃSTW ZGODNIE Z KARTĄ NARODÓW ZJEDNOCZONYCH

Autor /Laura Dodano /31.03.2011

 

Zgromadzenie Ogólne,Potwierdzając słowa Karty Narodów Zjednoczonych, że utrzymanie międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa oraz rozwój przyjaznych stosunków i współdziałania między narodami należą do podstawowych celów Narodów Zjednoczonych,Przypominając, że ludy Narodów Zjednoczonych są zdecydowane postępować tolerancyjnie i współżyć w pokoju jak dobrzy sąsiedzi,Biorąc pod uwagę doniosłość utrzymania i umocnienia międzynarodowego pokoju opartego na wolności, równości, sprawiedliwości i poszanowaniu praw człowieka oraz rozwoju przyjaznych stosunków między narodami niezależnie od ich ustroju politycznego, gospodarczego i społecznego lub stopnia ich rozwoju, Biorąc nadto pod uwagę pierwszorzędne znaczenie Karty Narodów Zjednoczonych w popieraniu praworządności między narodami,Uważając, że wierne przestrzeganie zasad prawa międzynarodowego dotyczących przyjaznych stosunków i współdziałania między państwami i wykonywanie w dobrej wierze zobowiązań przyjętych przez państwa, zgodnie z Kartą, posiada najwyższe znaczenie dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa i spełnienia innych celów Narodów Zjednoczonych,Zauważając, że wielkie polityczne, gospodarcze i społeczne przemiany i rozwój naukowy, jakie zaszły w świecie od czasów przyjęcia Karty, powiększają doniosłość tych zasad i potrzebę ich bardziej skutecznego stosowania w postępowaniu państw gdziekolwiek się one dokonują,Przypominając ustaloną zasadę, że przestrzeń kosmiczna, włączając w to księżyc i inne ciała niebieskie, nie podlega zawłaszczeniu przez państwo w drodze roszczeń do suwerenności, przez używanie, lub zawłaszczanie, lub w jakikolwiek inny sposób, i pamiętając o tym, że w organizacji Narodów Zjednoczonych rozważana jest kwestia ustanowienia dalszych właściwych przepisów przenikniętych tą samą myślą,Przekonane, że ścisłe przestrzeganie przez państwa zobowiązania niemieszania się w sprawy jakiegokolwiek innego państwa, stanowi podstawowy warunek zapewnienia, że narody będą ze sobą współżyły w pokoju, gdyż stosowanie interwencji w jakiejkolwiek postaci nie tylko narusza ducha i literę Karty, lecz prowadzi także do powstania sytuacji, które zagrażają międzynarodowemu pokojowi i bezpieczeństwu,Przypominając obowiązek państw powstrzymania się w swych stosunkach międzynarodowych od wojskowej, politycznej, gospodarczej lub jakiejkolwiek innej postaci przymusu skierowanego przeciw politycznej niepodległości lub integralności terytorialnej jakiegokolwiek państwa,Uważając za istotne, że wszystkie państwa w ich stosunkach międzynarodowych powinny powstrzymać się od groźby lub użycia siły przeciw integralności terytorialnej lub niepodległości politycznej jakiegokolwiek państwa, lub w inny sposób niezgodny z celami Narodów Zjednoczonych,Uważając za równie istotne, że wszystkie państwa powinny regulować ich spory międzynarodowe środkami pokojowymi zgodnie z Kartą,Potwierdzając, zgodnie z Kartą, podstawowe znaczenie suwerennej równość i podkreślając, że cele Narodów Zjednoczonych mogą być osiągnięte jedynie, gdy państwa korzystają z suwerennej równości i w pełni stosują się do wymagań tej zasady w ich stosunkach międzynarodowych,Przekonane, że podporządkowanie ludów obcej przemocy, panowaniu i wyzyskowi stanowią poważną przeszkodę w popieraniu międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa,Przekonane, że zasada równych praw i samostanowienia ludów stanowi znaczny wkład do współczesnego prawa międzynarodowego, i że jej skuteczne stosowanie posiada najważniejsze znaczenie w popieraniu przyjaznych stosunków między państwami, opartych na poszanowaniu zasady suwerennej równości,Przekonane w rezultacie, że wszelka próba częściowego lub całkowitego rozbicia jedności narodowej i terytorialnej integralności jakiegoś państwa lub kraju lub jego politycznej niepodległości nie da się pogodzić z celami i zasadami Karty,Biorąc pod uwagę przepisy Karty jako całości i uwzględniając znaczenie odpowiednich rezolucji przyjętych przez kompetentne organy Narodów Zjednoczonych dotyczące treści tych zasad,Biorąc pod uwagę stopniowy rozwój i kodyfikację następujących zasad: (a) zasada, że państwa w ich stosunkach międzynarodowych powinny powstrzymać się od groźby lub użycia siły przeciw integralności terytorialnej lub niepodległości politycznej jakiegokolwiek państwa, lub w inny sposób niezgodny z celami Narodów Zjednoczonych, (b) zasada, że państwa powinny regulować ich spory międzynarodowe środkami pokojowymi w taki sposób, by pokój międzynarodowy, bezpieczeństwo i sprawiedliwość nie zostały zagrożone, (c) obowiązek niemieszania się w sprawy należące do wewnętrznej jurysdykcji jakiegokolwiek państwa, zgodnie z Kartą, (d) obowiązek państw współdziałania ze sobą zgodnie z Kartą, (e) zasadę równouprawnienia i samostanowienia ludów, (f) zasadę suwerennej równości państw, (g) zasadę, że państwa powinny wykonywać w dobrej wierze zobowiązania zaciągnięte przez nie zgodnie z Kartą, i że takie zapewnienie ich bardziej skutecznego stosowania w ramach wspólnoty międzynarodowej przyczyni się niechybnie do realizacji celów Narodów Zjednoczonych, Rozważywszy zasady prawa międzynarodowego dotyczące przyjaznych stosunków i współdziałania między narodami, (l.) Uroczyście proklamują następujące zasady:

Zasada, że państwa w ich stosunkach międzynarodowych powinny powstrzymać się od groźby lub użycia siły przeciw integralności terytorialnej lub niepodległości politycznej jakiegokolwiek państwa, lub w jakikolwiek inny sposób niezgodny z celami Narodów Zjednoczonych. Każde państwo ma obowiązek powstrzymywania się w jego stosunkach międzynarodowych od groźby lub użycia siły przeciw integralności terytorialnej lub niepodległości politycznej jakiegokolwiek państwa lub w jakikolwiek inny sposób niezgodny z celami Narodów Zjednoczonych. Groźba taka lub użycie siły stanowi pogwałcenie prawa międzynarodowego i Karty Narodów Zjednoczonych i już nigdy nie powinny zostać użyte jako środek załatwiania spornych problemów międzynarodowych. Wojna stanowiąca agresję jest zbrodnią przeciw pokojowi, która powoduje odpowiedzialność na podstawie prawa międzynarodowego. Zgodnie z celami i zasadami Narodów Zjednoczonych państwa mają obowiązek wstrzymania się od propagandy wojen stanowiących agresję. Każde państwo ma obowiązek wstrzymania się od groźby lub użycia siły celem naruszenia istniejących międzynarodowych granic innego państwa lub jako środka rozwiązywania sporów międzynarodowych, włączając w to spory terytorialne i problemy dotyczące granic państw. Podobnie każde państwo ma obowiązek wstrzymania się od groźby lub użycia siły celem naruszenia międzynarodowych linii demarkacyjnych, jak linie rozejmowe ustanowione przez lub w wyniku porozumień międzynarodowych, których ono jest stroną, lub które z innych względów zobowiązane jest przestrzegać. Nic w powyższych postanowieniach nie może być interpretowane jako naruszające sytuację zainteresowanych stron odnośnie do statusu lub skutków takich linii 'na podstawie ich szczególnego reżimu lub jako dotyczące ich tymczasowego charakteru. Państwa mają obowiązek wstrzymania się od aktów odwetu obejmujących użycie siły. Każde państwo ma obowiązek wstrzymania się od jakiejkolwiek akcji przymusowej, która pozbawia ludy, o których mowa w rozwinięciu zasady równouprawnienia i samostanowienia, ich prawa do samostanowienia i wolności oraz niepodległości. Każde państwo ma obowiązek powstrzymania się od organizowania lub zachęcania do organizacji sił nieregularnych lub zbrojnych związków, włączając w to najemników celem wtargnięcia na terytorium innego państwa. Każde państwo ma obowiązek wstrzymania się od organizowania, podżegania, pomocy lub uczestnictwa w aktach walki wewnątrzpaństwowej lub aktach terrorystycznych w innym państwie lub godzić się ze zorganizowaną na jego terytorium działalnością mającą na celu popełnienie tego rodzaju aktów, gdy wspomniane w tym paragrafie akty obejmują groźbę lub użycie siły. Terytorium jakiegoś państwa nie może być przedmiotem okupacji wojskowej w wyniku użycia siły wbrew postanowieniom Karty. Terytorium jakiegoś państwa nie może być przedmiotem nabycia przez inne państwo w wyniku groźby lub użycia siły. Żadne nabytki terytorialne wynikające z groźby lub użycia siły nie mogą być uznane za legalne. Nic w powyższym nie może być interpretowane jako wpływające na: (a) Postanowienia Karty lub jakiegokolwiek porozumienia wcześniejszego od systemu Karty i wiążącego na podstawie prawa międzynarodowego; (b) Kompetencje przysługujące Radzie Bezpieczeństwa na podstawie Karty. Wszystkie państwa powinny kontynuować w dobrej wierze rokowania celem rychłego zawarcia powszechnego traktatu w sprawie ogólnego i całkowitego rozbrojenia pod skuteczną kontrolą międzynarodową i starać się o przyjęcie właściwych środków dla zmniejszenia napięcia międzynarodowego i wzmocnienia zaufania między państwami. Wszystkie państwa powinny stosować się w dobrej wierze do ich zobowiązań na podstawie powszechnie uznanych zasad i przepisów prawa owego w odniesieniu do utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa i powinny dążyć do większej skuteczności opartego na Karcie systemu bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych. Nic w powyższych paragrafach nie może być interpretowane jako rozszerzające lub uszczuplające w jakikolwiek sposób zakres postanowień Karty dotyczących wypadków, w których użycie siły jest zgodne z prawem.

Zasada, że państwa powinny załatwiać swoje spory międzynarodowe środkami pokojowymi w taki sposób, by pokój międzynarodowy pokój, bezpieczeństwo i sprawiedliwość nie zostały zagrożone Każde państwo powinno załatwiać swoje spory międzynarodowe z innymi państwami środkami pokojowymi, w taki sposób, aby pokój międzynarodowy, bezpieczeństwo i sprawiedliwość nie zostały zagrożone. Państwa powinny w związku z tym dążyć do wczesnego i sprawiedliwego załatwiania międzynarodowych sporów drogą rokowań, badań, pośrednictwa, pojednawstwa, rozjemstwa, rozstrzygnięcia sądowego, odwołania się do regionalnych organizacji lub porozumień bądź innymi pokojowymi sposobami przez nie wybranymi, W dążeniu do takiego załatwienia strony porozumią się co do pokojowego sposobu, jaki będzie odpowiedni od okoliczności i charakteru sporu. Strony mają obowiązek, w przypadku niemożności osiągnięcia rozwiązania którymkolwiek z powyższych środków pokojowych, w dalszym ciągu zmierzać do załatwienia sporu innymi pokojowymi, przez nie uzgodnionymi sposobami. Państwa strony międzynarodowego sporu, jak również inne państwa, powinny powstrzymać się od wszelkiej czynności, która mogłaby zaostrzyć sytuację w sposób zagrażający utrzymaniu międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa i powinny działać zgodnie z celami i zasadami Narodów Zjednoczonych. Międzynarodowe spory powinny być załatwiane na podstawie suwerennej równości państw oraz zgodnie z zasadą swobodnego wyboru środków. Zastosowanie lub przyjęcie procedury załatwienia, swobodnie wybranej przez państwa odnośnie istniejących lub przyszłych sporów, których one są stronami, nie będzie uważane za nie do pogodzenia z suwerenną równością. Nic w poprzednich paragrafach nie uszczupla ani nie uchyla stosownych postanowień Karty, w szczególności odnoszących się do pokojowego załatwiania sporów międzynarodowych.

Zasada dotycząca obowiązku niemieszania się w sprawy należące do wewnętrznej jurysdykcji jakiegokolwiek państwa, zgodnie z Kartą. Żadne państwo ani grupa państw nie mają prawa mieszać się bezpośrednio lub pośrednio z jakiegokolwiek powodu w wewnętrzne lub zewnętrzne sprawy jakiegokolwiek innego państwa. W związku z tym, interwencja zbrojna oraz wszelkie inne formy mieszania się lub usiłowania gróźb przeciwko osobowości państwa lub przeciwko jego politycznym, gospodarczym lub kulturalnym czynnikom, stanowią pogwałcenie prawa międzynarodowego. Żadnemu państwu nie wolno używać lub zachęcać do użycia gospodarczych, politycznych lub jakiegokolwiek innego rodzaju środków przymusu mających na celu podporządkowanie drugiego państwa w wykonywaniu jego suwerennych praw oraz celem zapewnienia sobie od niego jakiegokolwiek rodzaju korzyści. Ponadto, żadne państwo nie powinno organizować, pomagać, podburzać, finansować, wywoływać lub tolerować działalności wywrotowej, terrorystycznej lub zbrojnej skierowanej w celu obalenia siłą reżimu innego państwa, bądź wtrącać się do walki wewnętrznej w innym państwie. Użycie siły celem pozbawienia ludów ich narodowej tożsamości stanowi pogwałcenie ich niezbywalnych praw oraz zasady nieinterwencji. Każde państwo posiada niezbywalne prawo wyboru swojego systemu politycznego, gospodarczego, społecznego i kulturalnego bez ingerencji w jakiejkolwiek formie ze strony innego państwa. Nic w poprzednich paragrafach nie należy interpretować jako naruszające odpowiednie postanowienia Karty dotyczące utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa. Obowiązek państw współdziałania ze sobą zgodnie z Kartą. Państwa mają obowiązek współdziałania ze sobą bez względu na różnice ich politycznych, gospodarczych i społecznych ustrojów, w różnych dziedzinach stosunków międzynarodowych w celu utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa oraz celem popierania międzynarodowej stabilizacji gospodarczej i postępu, ogólnego dobrobytu narodów i międzynarodowego współdziałania, wolnego od dyskryminacji opartej na takich różnicach. W tym celu: (a) Państwa powinny współdziałać z innymi państwami w utrzymaniu międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa, (b) Państwa powinny współdziałać w popieraniu powszechnego poszanowania i przestrzegania praw człowieka i podstawowych wolności dla wszystkich, oraz w eliminacji wszelkich form dyskryminacji rasowej oraz wszelkich form nietolerancji religijnej, (c) Państwa powinny prowadzić swoje stosunki międzynarodowe zgodnie z zasadami suwerennej równości i nieinterwencji w dziedzinie gospodarczej, społecznej, kulturalnej, technicznej i handlowej, zgodnie z zasadami suwerennej równości i nieinterwencji, (d) Państwa Członkowie Narodów Zjednoczonych mają obowiązek podejmowania wspólnej i indywidualnej akcji we współdziałaniu z Narodami Zjednoczonymi zgodnie z odpowiednimi postanowieniami Karty. Państwa powinny współdziałać na polu gospodarczym, społecznym i kulturalnym jak również na polu naukowym i technologicznym oraz w celu popierania międzynarodowego, kulturalnego i oświatowego postępu. Państwa powinny współdziałać w popieraniu gospodarczego wzrostu w całym świecie, zwłaszcza krajów rozwijających się.

Zasada równouprawnienia i samostanowienia ludów. Zgodnie z zasadą równouprawnienia i samostanowienia ludów, wyrażoną w Karcie Narodów Zjednoczonych, wszystkie ludy mają prawo swobodnie określać, bez zewnętrznej ingerencji, ich status polityczny i dążyć do swego gospodarczego, społecznego i kulturalnego rozwoju, zaś każde państwo ma obowiązek szanować to prawo zgodnie z postanowieniami Karty. Każde państwo ma obowiązek popierać, drogą wspólnej i indywidualnej akcji, realizację zasady równouprawnienia i samostanowienia ludów, zgodnie z postanowieniami Karty, oraz udzielać pomocy Narodom Zjednoczonym w wypełnianiu nałożonych na nie przez Kartę zadań odnośnie urzeczywistnienia tej zasady, w celu: (a) popierania przyjaznych stosunków i współdziałania między państwami, oraz (b) doprowadzenia do szybkiego kresu kolonializmu, należycie uwzględniając swobodnie wyrażoną wolę zainteresowanych ludów, oraz pamiętając, że poddanie ludów obcemu panowaniu i wyzyskowi stanowi pogwałcenie tej zasady jak również zaprzeczenie podstawowych praw człowieka, i jest sprzeczne z Kartą. Każde państwo ma obowiązek popierania poprzez wspólną i indywidualną akcję powszechnego szanowania i przestrzegania praw człowieka oraz podstawowych wolności zgodnie z Kartą. Powstanie suwerennego i niepodległego państwa, swobodne stowarzyszenie się lub zjednoczenie się z niezależnym państwem bądź wystąpienie w jakiejkolwiek innej politycznej postaci swobodnie określonej przez lud, stanowią sposoby realizacji prawa samostanowienia przez ten lud, Każde państwo ma obowiązek powstrzymania się przed jakąkolwiek działalnością przymusową, która pozbawia, wyżej wspomniane przy rozwijaniu niniejszej zasady, ludy ich prawa do samostanowienia, wolności i niezależności. W ich działaniach przeciwstawiania się takim przymusowym działaniom w dążeniu do korzystania z ich prawa do samostanowienia, ludy takie są uprawnione szukać poparcia i korzystać z niego zgodnie z celami i zasadami Karty. Terytorium kolonii lub innego obszaru niesamodzielnego posiada na mocy Karty status odrębny i różny od terytorium państwa nim administrującego, zaś taki odrębny i różny status na mocy Karty powinien istnieć aż do czasu, gdy lud kolonii lub obszaru niesamodzielnego wykona swoje prawo do samostanowienia zgodnie z Kartą, w szczególności z jej celami i zasadami. Nic w poprzednich paragrafach nie powinno być interpretowane jako upoważniające lub zachęcające do jakiejkolwiek działalności, która by rozbijała lub naruszała, w całości lub w części, integralność terytorialną lub jedność polityczną suwerennych i niepodległych państw, postępujących zgodnie z zasadą równouprawnienia i samostanowienia ludów, jak to zostało wyżej opisane, a zatem rządzony przez rząd reprezentujący cały lud należący do danego terytorium bez względu na rasę, wyznanie lub kolor skóry. Każde państwo powstrzyma się od jakiejkolwiek działalności zmierzającej do częściowego lub całkowitego rozbicia jedności narodowej oraz integralności terytorialnej jakiegokolwiek innego państwa lub kraju.

Zasada suwerennej równości państw Wszystkie państwa korzystają z suwerennej równości. Mają one równe prawa i obowiązki oraz są równymi członkami wspólnoty międzynarodowej, niezależnie od różnic gospodarczych, społecznych, politycznych lub innego rodzaju. W szczególności suwerenna równość obejmuje następujące składniki: (a) Państwa są równe pod względem prawnym, (b) Każde państwo korzysta z praw związanych z pełną suwerennością, (c) Każde państwo ma obowiązek szanowania osobowości innego państwa, (d) Integralność terytorialna i niepodległość polityczna państwa są nienaruszalne. (e) Każde państwo ma prawo swobodnie wybrać i rozwijać swój system polityczny, społeczny, gospodarczy i kulturalny, (f) Każde państwo ma obowiązek w pełni stosować się w dobrej wierze do swych międzynarodowych zobowiązań oraz współżyć w pokoju z innymi państwami.

Zasada, w myśl której państwa mają wypełniać w dobrej wierze zobowiązania przyjęte przez nie zgodnie z Kartą Każde państwo ma obowiązek wypełniać w dobrej wierze zobowiązania przyjęte przez nie zgodnie z Kartą Narodów Zjednoczonych. Każde państwo ma obowiązek wypełniać w dobrej wierze swe zobowiązania oparte na powszechnie uznanych zasadach i regułach prawa międzynarodowego. Każde państwo ma obowiązek wypełniać w dobrej wierze swe zobowiązania na mocy międzynarodowych porozumień obowiązujących w myśl powszechnie uznanych zasad i reguł prawa międzynarodowego. Gdy zobowiązania wynikające z międzynarodowych porozumień są sprzeczne ze zobowiązaniami Członków Narodów Zjednoczonych wynikających z Karty Narodów Zjednoczonych, zobowiązania wynikające z Karty przeważają.

(2.) Oświadcza, że: Powyższe zasady są w ich wykładni i stosowaniu wzajemnie ze sobą powiązane i każda zasada powinna być interpretowana w kontekście pozostałych zasad. Nic w niniejszej Deklaracji nie powinno być interpretowane jako uszczuplające w czymkolwiek postanowienia Karty lub prawa i obowiązki Państw Członkowskich na mocy Karty, bądź prawa ludów wynikające z Karty, biorąc pod uwagę opracowanie tych praw w tej Deklaracji.

(3.) Oświadcza ponadto, że: Zasady Karty, które są wyrażone w niniejszej Deklaracji stanowią podstawowe zasady prawa międzynarodowego, i wobec tego apeluje do wszystkich państw, by kierowały się tymi zasadami w ich międzynarodowym postępowaniu oraz aby rozwijały wzajemne stosunki na podstawie ścisłego przestrzegania tych zasad.

 

Do góry