Ocena brak

Deformacje czaszki

Autor /julka Dodano /03.01.2012

Płaskie kości czaszki rosną w trzech kierunkach. Wzrastanie grubościowe postępuje od okostnej wewnętrznej, gdy tymczasem wzrastanie powierzchniowe w kierunku długościowym i szerokościowym — od brzegów kości ograniczających szwy. Brzegi kości są to miejsca wzrastania i powodują wzrastanie szerokościowe w szwach strzałkowo położonych, a długościowe — w szwach położonych poprzecznie.

Kostnienie szwów może jednak występować przedwcześnie, przed ukończeniem wzrastania czaszki (synostosis prematura). Kostnienie przedwczesne odróżnia się od kostnienia starczego tym, że występuje w określonym miejscu szwu, przenika przez całą jego grubość, nieprzerwanie postępuje w obu kierunkach i wszelki ślad szwu zanika. Taki zanik szwu. hamujący wzrastanie czaszki w kierunku prostopadłym do jego przebiegu, przyczynia się do występowania wielu deformacji czaszki, zaliczanych do tzw ścieśnień czaszki (cramosterioses) ze względu na jej zmniejszoną pojemność w tych przypadkach.

I tak widzimy, że przedwczesny zanik szwu wieńcowego łączy się z występowaniem czaszki stożkowatej (oxycephalus). Tutaj wzrastanie czaszki zahamowane jest w kierunku długościowym i kompensacyjnie postępuje w* kierunku wysokościowym i szerokościowym. Deformację tę znajdujemy nieraz u eunuchoidów i schizotymików, co by dowodziło. że czynniki wewnątrzwydzielnicze biorą udział w kształtowaniu czaszki. Rozwój szerokościowy czaszki zahamowany jest przedwczesnym zanikiem szwtu strzałkowego: powstaje wtedy czaszka łódkowata (scaphocephalus; skafe = łódź), będąca przeciwieństwem czaszki stożkowatej. Tutaj łączy się nienormalnie mała szerokość czaszki z nadmiernie wielką długością, przy czym okolica czołowa jest bardzo uwypuklona do przodu, zaś potylica silnie wydłużona ku tyłowi. Przedwczesny zanik szwu czołowego, występujący już w życiu płodowym, wywołuje klinową formę czoła, trój-kątnogłowie (trigonocephalia). Wczesny zanik szwu klinowo-ciemieniowego łączy się z siodełkowatym wgłębieniem okolicy bregma. mówimy wtedy o czaszce siodełkowatej (clinocephalus; kline = łoże). Nieco odmiennego rodzaju jest skośnogłowie {plagiocephalia; plagios = skośny). Deformacja ta jest powodowana rozwojowo wrodzoną asymetrią obu półkul mózgowych albo obu połów czaszki. Skośna czaszka mózgowa może występować w łączności z przedwczesnym zanikiem szwów, lub też z innych przyczyn. Przeważnie sklepienie czaszki jest asymetryczne, ale również podstawa może być „skoliotycznie" wygięta; wtedy np. szew podniebienny pośrodkowy przebiega asymetrycznie, odchylając się od linii pośrodkowej.

Przedwczesne skostnienie szwów, którego przyczyn należy dopatrywać się w procesach patologicznych, rozpoczyna się często już w życiu płodowym, nieraz dopiero po urodzeniu: im później proces ten jest ukończony, tym w słabszym stopniu występuje zmiana kształtu czaszki.

Deformacje puszki mózgowej mogą być spowodowane i innymi przyczynami, przede wszystkim krzywicą; miękkie kości czaszki mogą ulec stałemu zniekształceniu, w przypadku gdy dziecko leży po jednej stronie. Na twardym podłożu nawet normalna czaszka dziecka może ulec deformacji, jak to widzimy u ludów koczujących Patagonii. Z tego rodzaju pierwotnie przypadkowych deformacji rozwinął się u różnych ludów (Ameryki Północnej, Ameryki Południowej, Celebesu, Europy) zwyczaj sztucznych deformacji zamierzonych Powstają one czy to wskutek silnego bandażowania głowy dziecka, czy też nakładania mocno sznurowanych czepków lub silnego związywania dwóch desz-czułek przyłożonych jedna do czoła, druga do potylicy. W tego rodzaju deformacjach, nawet bardzo silnych, mózgowie nie zostaje uszkodzone, chociaż wyraźnie zmienia swój kształt, dostosowując się do formy czaszki.

Do góry