Ocena brak

DAWSON CHRISTOPHER

Autor /Fabrycjan Dodano /07.08.2012

ur. 12 X 1889 w Hartligton Hall (hrabstwo York), zm. 25 V 1970 w Midhurst (Sussex), Historyk kultury. Po studiach w Winchester i Oksfordzie (gdzie 1914 przeszedł na katolicyzm) rozwijał działalność publicystyczną; z czasem jednak poświęcił się pracy badawczej, związanej z wykładami uniw. w Exeter i Liverpoolu; 1940-45 redagował „Dublin Review"; 1947-48 wykładał w Edynburgu, a 1958-62 był prof. Harvard University w Cambridge (Stany Zjedn.).

Prowadził rozległe i gruntowne badania w zakresie najwcześniejszych dziejów kultury i cywilizacji eur.; po raz pierwszy opublikował je w The Age of Gods. A Study in the Origins of Culture in Prehistoric Europe and the Ancient East (Lo 1928); obszerniejszym studium z dziejów idei postępu, podkreślającym jej proweniencję chrzęść, jest Progress and Religion. An Historical Enquiry Into the Causes and Development of the Idea of Progress and Its Relationship to Religion (Lo 1929, NY 1960; Postęp i religia, Wwa 1959); współczesności ukazanej w świetle doświadczeń przeszłości poświęcił Christianity and the New Age (NY 1931,1940), 77K? Modern Dilemma. The Problem of European Unity (NY 1932) oraz The Spirit of Oxford Movement (NY 1933, Lo 1945), w którym ukazał anglikanizm w relacji do katolicyzmu; w jednym z najważniejszych dziel tego okresu The Making of Europe. An Introduction to the History of European Unity (ho 1932, NY 1958; Tworzenie się Europy, Wwa 1961) przeciwstawił się określaniu 2. poł. I tysiąclecia chrześcijaństwa jako „wieków ciemnych"; ponadto wydał cykl rozpraw i esejów Enquires into Religion and Culture (NY 1933, Freeport 1968).

Problematyka związków pomiędzy chrześcijaństwem a kulturą jako społecznie określonym stylem życia była stałym przedmiotem analiz D., zarówno w odniesieniu do średniowiecza (Mediaeval Religion and Other Essays, Lo 1934; Mediaeval Christianity, Lo 1935) jak i współczesności (Religion and the Modern State, Lo 1936);

swe przemyślenia rozwijał także w cyklu wykładów uniw., które opublikował pt. Religion and Culture (Lo 1948,I960; Religia i kultura, Wwa 1959) oraz pt. Religion and the Rise of Western Culture (GC 1950.19583; Religia i powstanie kultury zachodniej, Wwa 1958), będącym zbiorem wykładów wygłoszonych 1948-49 w ramach GifFord Lectures. W przeddzień inwazji hitlerowskiej dokonal w Beyond Politics (Lo 1939) konfrontacji ponurej rzeczywistości państw totalitarnych z chrzęść, ideą sprawiedliwości, jedności i pokoju;

w tym celu napisał też rozprawkę The Judgement of the Nations (Lo 1942). Po Mediaeval Essays. A Study of Christian Culture (Lo 1954, NY 19592; Szkice o kulturze średniowiecznej, Wwa 1966) oraz Dyr.amics of World History (Lo 1957) wydał serię rozpraw pt. Movement of World Revolution (Lo 19.19) i The Historie Reality of Christian Culture. A Way to the Renewal of Human Life (Lo 1960) oraz studium The Crisis of Western Education (NY 1961.1965).

W ostatnim okresie życia pracował D. nad wielką syntezą dziejów chrzęść. Europy, prezentującą dorobek jego profesury; napisał najpierw rozprawę obejmującą okres od reformacji do rewolucji franc. The Dividing of Christendom (NY 1965.1967; Podział chrześcijaństwa na Zachodzie, Wwa 1967), a nast. okres wczesnochrześc. The Formation of Christendom (NY 1967; Formowanie się chrześcijaństwa, Wwa 1969); ostatnią część miał poświęcić „powrotowi do jedności chrzęść", zasadniczej idei w całej jego nauk. działalności. Historia bowiem, wg D., uczy, że chrzęść tradycje — okresowo niezrozumiałe — z czasem odzyskują swą moc.

Bibliografia prac D. liczy ok. 230 pozycji oraz ponad 50 przekł. ważniejszych jego dzieł, tłum. na język arab., flam., franc, hiszp., hol., jap., niem., pol., portug., węg. i włoski.

 

C. Alexander, The Catholic Literary Revival, Miw 1935, 296-321; A.L. Huxley, Historical Generalizations, w: The Olive Tree and Other Essays, NY 1937, 123-137; F.J. Sheed, Sidelights on the Catholic Revival, NY 1940 (passim); G. Fitzgibbons, The Cyclical Theories of Christopher D., American Catholic Education Review 2(1941) 34-40; H.B. Parkes, Pragmatist Test, w: Essays on the History of Ideas, NY 1941, 187-201 ; Mister D. Gifford Lectures, DRev 67(1949) 20-25; D.A. O'Connor, The Relation between Religion and Culture according to Christopher D. A Synthesis of Christopher D. Writings, Mo 1952; E. Pujáis, La filosofia de la cultura de Christopher D., Arbor 26 (1953) 66-89; E. Kevane, D. and the Study of Christian Culture, Catholic Educational Review 57(1959) 447-462; Exploring the Christian World Mind. Personal Interviews with K. Barth, J. Maritain, E. Gilson. Christopher D., A, Toynbee, G. Marcel, N. Berdiaeff, and Others, NY 1964; F.X. Schlagberger, Die Geschichts- und Kulturphilosophie Christopher D., Mn 1966; M.D. Knowles, Christopher D. 1889-1970, Proceedings of the British Academy 57(1971) 439-452; EJ. Watkin, Reflections of the Work of Christopher D., DRev 89 (1971) 1-12; Christopher D.. 12 October 1889 — 25 May 1970, HTR 66 (1973) 161-206 (bibliogr.).

Podobne prace

Do góry