Ocena brak

DAWID z DINANT

Autor /Fabrycjan Dodano /07.08.2012

Żył na przełomie XII i XIH w., przyrodnik i filozof, kapelan pap. Innocentego IH; odegrał ważną rolę w recepcji dzieł przyr.-filoz. Arystotelesa.

Przyjmując za Arystotelesem intelekt czynny (zw. nus lub mens), uważał, że stanowi on substancję wszystkich dusz i jest identyczny nie tylko z Bogiem, ale także z substancją wszystkich ciał (hyle); w rezultacie D. twierdził, że Bóg jest jedyną substancją dusz i ciał.

Z wyróżnionych przez Arystotelesa 3 postaci naturalnego ruchu (prostoliniowy w górę, prostoliniowy w dół, kołowy) jedynie ruch kołowy uznał D. za ruch naturalny, i był pierwszym średniow. myślicielem, który próbował dowieść, że ruch ten przysługuje nie tylko planetom, ale także Ziemi.

Poglądy te wyłożył D. w dziele, które synod paryski z 1210 określił jako Quaternult (Notatniki), Albert Wielki zaś jako Tomi (Księgi lub Problemy); tenże synod nakazał spalić wszystkie egzemplarze tego dzieła i równocześnie zabronił pod sankcją ekskomuniki wykładania na uniw. paryskim przyr.-filoz. pism Arystotelesa, które — zdaniem uczestników synodu — stanowiły główne źródło doktryny D. Z Quaternuli zachowały się częściowe odpisy, sporządzone zapewne jeszcze przed potępieniem ich przez synod paryski.

Odkrył je A. Birkenmajer, a wydał M. Kurdziałek pt. D. de Dlnanto „Quaternulorum" fragmenta (SMed 3 (1963) 1-107); podstawą rekonstrukcji poglądów D. są obszerne wzmianki Alberta Wielkiego, który zaczerpnął je z Liber per theoiogos factus (akt oskarżenia sporządzony przez teologów paryskich dla synodu);

dzieło D. na podstawie wzmianek Alberta, a częściowo Tomasza z Akwinu i Mikołaja z Kuzy odtworzył G. Théry w Autour de décret de 1210. D. de Dînant. Etude sur son panthéisme matérialiste (Kain 1925, 125-145).

 

E. Villa, La concezione panteistica di D., Rivista di filosofìa 18 (1927) 443448; P.R. Arnou, Quelques idées néoplatoniciennes de D,, w: Philosophia perennis. Abhandlungen zu ihrer Vergangenheit und Gegenwart, Rb 1930, I 115127; A. Birkenmajer, Découverte de fragments manuscrits de D., RNPh 35 (1933) 220229; R. de Vaux, Note conjointe sur un texte retrouvé de D., RSPT 22(1933) 243-245; M. Kurdziałek, Anatomische und embriologische Äusserungen D., Wie 1961 ; tenże, D. und die Anfänge der aristotelischen Naturphilosophie, w: La filosofia della natura nel medioevo. Mi 1966, 407-416; tenże. Średniowieczne stanowiska wobec tezy „ziemia jest jedną z planet", w: Mikołaj Kopernik. Studia i Materiały Sesji Kopernikowskiej w KUL 18-19 II 1972 roku, Lb 1973, 77-100; tenże, D. als Ausleger der aristotelischen Naturphilosophie, w: Die Auseinandersetzungen an der Pariser Universität im 13, Jahrhundert, B 1976, 181-192; tenże, L'idée de l'homme chez D., w: Images of Man in Ancient and Medieval Thought, Lv 1976; tenże, D. Stellungnahme zur pythagoreischen These „terra est una stellis", w: Saint Thomas d'Aquin pour le septième centenaire de sa mort. Essai d'actualisation de sa philosophie, Lb 1976,311-329.

Podobne prace

Do góry