Ocena brak

Davisa i Moore`a teoria zróżnicowania społecznego

Autor /WawrzyniecxD Dodano /04.01.2012

Koncepcja próbująca wyjaśnić społeczne źródła stratyfikacji, dlaczego społeczeństwo jest stratyfikowane, ludzie są nierówni. Można by ująć społeczeństwo jako zespół pozycji społecznych. Każda pozycja zawiera pewien zespół obowiązków, uprawnień przysługujących ludziom wypełniającym te obowiązki. Pozycje są nierówne – jedne zawierają więcej inne mniej obowiązków. Obowiązki są też odmienne jakościowo, mają różną wagę dla społeczeństwa. Odpowiednio do ilości obowiązków ich wagi dla społeczeństwa przypisuje się tym pozycją określone prawa. Po to żeby społeczeństwo istniało te pozycje muszą być obsadzone. Ważne jest to żeby ludzie chcieli te pozycje obejmować. Pozycje które zawierają wiele ważnych obowiązków, odpowiedzialność, trzeba odpowiednio wynagradzać, a więc z pozycją społeczną związane są nagrody:

- ekonomiczne – rzeczy będące środkami utrzymania

- estetyczne – dostarczanie rozrywki

- symboliczne – środki sprawiające, że jednostka ceni samą siebie i coś co pozwala rozwijać jej osobowość.

Dzięki tym nagrodom ludzie będą skłonni zajmować pozycje wypełniać obowiązki z nich płynące. Społeczeństwo rozdziela nagrody tak aby żadna pozycja nie została nie obsadzona. Ilość nagród jest ograniczona, bo gdyby były one w nadmiarze to nie spełniałyby swojej funkcji. Dlatego, że pozycje są nierówne – musi istnieć w społeczeństwie stratyfikacja. Gdyby pozycje były równe to społeczeństwo byłoby egalitarne.

Kryteria przyznawania nagród w. Davisa i Moore’a :

- wynagradzanie musi rekompensować poniesione przez jednostkę nakłady, które ona musiała ponieść aby daną pozycję zająć (np. nakłady na wykształcenie)

- funkcjonalna rola pozycji (to najważniejsze kryterium), czyli rola dla istnienia społeczeństwa. Im pozycja jest ważniejsza dla utrzymania społeczeństwa tym lepiej wynagradzana. Kryterium to okazuje się nie jedyne, bo są pozycje bardzo ważne dla społeczeństwa, ale słabo wynagradzane np. produkcja żywności, dlatego wprowadza się kryterium korygujące czyli:

- w zależności od personelu skłonnego daną pozycję zająć. Gdy jest wielu chętnych do zajęcia danej pozycji to nie ma sensu jej wysoko wynagradzać i odwrotnie (kierowanie się zasadą oszczędności). To kryterium w połączeniu z innymi pozwala wyjaśnić stratyfikację społeczną

Davis i Moore próbują wytłumaczyć rzeczywisty rozkład dochodów w społeczeństwie:

- religia – od czego zależy wynagrodzenie duchownych? Ich pozycja jest bardzo ważna, bo religia ustanawia wspólne wartości społeczne, socjalizuje je i kontroluje, ale nie trzeba mieć tu specjalnych kwalifikacji aby być duchownym. Gdyby wynagradzać ich wg. ilości chętnego personelu do objęcia tej pozycji to nie trzeba ich wysoko wynagradzać. W niektórych społeczeństwach wysokie wynagrodzenie duchownych brało się stąd, że zwężali oni sztucznie możliwość kształcenia się na duchownego, wprowadzali formy monopolu, eliminowali znaczną liczbę chętnych podnosząc sobie w ten sposób wysokość wynagrodzenia sztucznie (dysfunkcja).

- polityka – politycy ( królowie, władcy, prezydenci, premierzy) różnie zarabiają w różnych społeczeństwach. Jest to bardzo ważna dziedzina w społeczeństwie, polityka to wyznaczanie wspólnego celu dla wszystkich. Chętnych do polityki jest więcej niż stanowisk. Politycy nie powinni więc zbyt dużo zarabiać. W wielu społeczeństwach polityka wiąże się z dużymi wynagrodzeniami, ponieważ politycy mają możliwość stosowania pewnego rodzaju przemocy i przyznają sobie wysokie pensje, ponieważ oni mają władzę – jest to pewnego rodzaju marnotrawstwo środków, ma charakter dysfunkcjonalny.

- gospodarka – w przypadku robotników system samoistnego dostosowania nagród w zależności od pozycji działa najsprawniej. Podobnie jest w przypadku przedsiębiorców – ich zyski są funkcjonalnie uzasadnione, wynikają z ryzyka i zagrożenia. Nie da się uzasadnić własności rentierskiej, społeczeństwo na tym traci (chodzi o zyski z ziemi, z ulokowanego kapitał), wynika to z monopolu własności. Własność rentierska nie jest konieczna, przykładem może być Związek Radziecki gdzie wielki przemysł funkcjonuje bez własności rentierskiej. Koncepcja ta jest wspólna z koncepcją Wernera i Parsonsa, reprezentuje ona kierunek funkcjonalistyczny w socjologii amerykańskiej.

Podobne prace

Do góry