Ocena brak

da GAMA Vasco

Autor /Cecyl Dodano /16.03.2012

ok. 1460-1524, Żeglarz portugalski, pierwszy Europejczyk, który odbył podróż morską do Indii. Tę epokową wyprawę (1497-99) przedsięwziął na rozkaz króla Manuela I.

Od czasu gdy w 1488 Bartolomeu Diaz (zob.) osiągnął płd. cypel Afryki, Przylądek Dobrej Nadziei, nie posunięto się dalej w drodze do Indii. W tym czasfe Kolumb odkrył (jak się zdawało) zachodnią drogę do Indii, a Hiszpanie myśleli tylko o eksploatacji odkrytych terytoriów amerykańskich. Manuel chciał wykorzystać właściwy moment, aby się nie spóźnić na podział łupów i dotrzeć do Indii przez Atlantyk i O. Indyjski.

Wkrótce też miało się okazać, że dobrze uzbrojone, szybkie okręty europejskie są potęgą, której nie mogą dać rady nawet najludniejsze państwa innych kontynentów. Da Gama wypłynął 8 VII 1497 z Lizbony na „Św. Gabrielu" na czele 4 okrętów, przygotowanych do podróży w sposób idealny.

Po raz pierwszy pomyślano o częściach zamiennych znormalizowanych", nadających się do całej flotylli. Wzięto zapas żywności na 3 lata dla ok. 200 osób. Wyprawa opłynęła Afrykę i dotarła 20 V 1498 do Kalikatu, dziś Kożikode na Wybrzeżu Malabarskim, w stanie Kerala w Indiach.

Powrót do Lizbony nastąpił 10 VII 1499. Podróż ta otworzyła Europie drogę do bogactw Indii. Był to zapewne najbardziej znaczący moment w dziejach Portugalii, z którego wyrosło imperium portugalskie.

Państwo zbogaciło się od razu. Da Gama ułożył instrukcje dla podróży Cabrala (zob.) w 1500-02, a w 1502 sam poprowadził do Indii już jako „admirał mórz indyjskich" 20 świetnie uzbrojonych okrętów z 1500 żołnierzami. Po powrocie do ojczyzny otrzymał wprawdzie tytuł hrabiego Vidigueiry, ale przez 20 lat nie powierzono mu żadnego zadania.

Oskarżono go o niezwykłą surowość, a nawet okrucieństwo, nie był też tak dobrym administratorem jak niektórzy jego portugalscy następcy. Dopiero w 1524 Jan III nadał mu godność wicekróla Indii.

Wyruszył więc po raz trzeci w podróż, ale po 4 miesiącach sprawowania rządów zmarł. Zwłoki jego sprowadzono w 1539 do kraju. Dla współczesnych stał się on szybko rodzajem legendarnego bohatera w typie Eneasza lub Odyssa. Jego podróży do Indii poświęcona jest portug. epopeja narodowa, Luzjady (zob.) Camóesa (1572).

Poeta przedstawia go jako wcielenie ideałów rycerskich i heroicznego ducha Portugalii. Gama epopeja (1811) księdza J. A. de Macedo. Afrykanka, fr. L'Africaine, opera (Paryż 1865, premiera pol. w wersji wł. Warszawa 1870) Giacoma Meyerbeera, libretto: Eugene Scribe.

Opera rozpoczęta w 1838, dokończona w 1860 (z tytułem Vasco da Gama), została wystawiona po śmierci (w 1864) kompozytora, przygotowana w ostatecznej formie przez F. J. Fetisa.

Podobne prace

Do góry