Ocena brak

CZYTANIE PISMA ŚWIĘTEGO

Autor /Diogenes363636 Dodano /03.08.2012

Rodzaj czytania duchownego, praktykowany publicznie (-oczytania liturgiczne) lub prywatnie dla umocnienia wiary i rozwoju rei. życia duchowego (por. KO 21). .

W ST już Mojżesz (Wj 24,7) i Jozue (Joz 8,34) odczytywali ludowi podczas liturg. zgromadzeń słowa Prawa, jednakże początek zwyczaju cz.P.ś. wiąże się z pierwszymi rpsami najstarszych tradycji Pięcioksięgu (XI w. prz.Chr.) i z ustaleniem się rytu liturgii w świątyni jeroz. (Pwt 31, 11 ; 2 Krn 34,30; Ne 8,8); w czasach profetyzmu do czytań z Tory dołączano także teksty proroków (Jr 36; Ba 1,3-5).

W okresie późnego judaizmu cz.P.ś. stanowiło zasadniczą część nabożeństw synagogalnych (por. Łk 4,16-20), a równocześnie osobiste studium Biblii uważano za najzaszczytniejszy obowiązek każdego Izraelity (Pirqe Abot 1,13, 15; 2,9; jBerakh 4,7d). Prywatne cz.P.ś., ze względu na niski stan oświaty, było przywilejem ludzi wykształconych, którzy też ustalali sposób interpretacji tekstów (od Ezdrasza byli to tzw. uczeni w Piśmie).

Po -» babilońskiej niewoli istniało przekonanie, że cz.P.ś. ma rolę decydującą we właściwej formacji człowieka (por. Ps 119; Syr 2); ono też było źródłem męstwa podczas wojen machab. (1 Mch 12,9); na Biblii Izraelita wychowywał siebie i swe potomstwo (Syr 2,12-14; 17,20-31; por. Joz 1,8; Ps 1,2). W okresie międzytest.;indywidualne cz.P.ś. (głównie Tory i proroków) było już bardzo rozpowszechnione (por. Mt 12,3; 19,4; Łk 10,26; 2 Kor 3,14; Dz 8,30-32).

Tradycję Chrystusa (Łk 4,16) i apostołów (Dz 13,15; 17,2; 18,4), którzy brali udział w synagogalnych cz.P.ś., utrwalił także Kościół pierwotny (-oczytania liturgiczne I); w okresie patrystycznym stało się ono podstawą rozwoju myśli teol. zgodnie z adagium Hieronima „nie znać Pisma Św., to nie znać Chrystusa" (Comm. in Is., Prol.; PL 24,17);

szczególne ożywienie nastąpiło dzięki ośrodkom monastycznym Wschodu i Zachodu; Benedykt z Nursji nakazał w Regule indywidualne cz.P.ś. (tzw. lectio divina) 3-5 godz. dziennie. Pierwsze zakazy cz.P.ś. pojawiły się w średniowieczu, kiedy zaczęto zniekształcać myśl tekstów bibl., dostosowując ją do potrzeb rozmaitych herezji ( -* Biblia w duszpasterstwie).

W nawiązaniu do uchwał Kościołów lokalnych (Tuluza, Tarragona, Oksford) oraz Soboru Tryd. pap. Pius IV, chcąc zapobiec następstwom dowolnej interpretacji Biblii, wydał 1564 zakaz cz.P.ś. w języku nar. bez pozwolenia Kongr. Inkwizycji lub ord. miejsca; każdy przekł. musiał odtąd uzyskać aprobatę władzy kośc. ; nakazał natomiast cz.P.ś. i objaśnianie go w kościołach katedralnych, kapitulnych i w szkołach. Mimo dobrych intencji władzy kościelnej restrykcje doprowadziły do ignorancji treści Pisma św. oraz (wg C. Charliera) do tzw. jansenizmu bibl., trwającego do XIX w.

Po Soborze Wat. I pap. Leon XIII, Benedykt XV i Pius XII zachęcali w bibl. encyklikach do cz.P.ś. także w językach nar. ; Sobór Wat. II wezwał wiernych, „by przez częste cz.P.ś. nabywali wzniosłego poznania Jezusa Chrystusa" (KO 25), a pap. Paweł VI dla ożywienia praktyki cz.P.ś. zezwolił 2 VI 1968 na wspólne z niekatolikami przekłady Biblii i w przemówieniu z 1974 do Pap. Komisji Bibl. podkreślił, że „cz.P.ś. w kościele powinno stać się zwyczajem poza kościołem".

Najczęściej praktykowane jest cz.P.ś. kursoryczne, czyli ciągle (wiersz za wierszem), i selektywne, czyli dobierające teksty pod różnym kątem widzenia (np. dogm., liturg., mor. itp). Ponadto wyróżnia się:

° czytanie zapoznawcze — lektura Biblii (jak zwykłej książki) w celu ogólnego zorientowania się w treści;

° czytanie krytyczne — w którym czytelnik, kierowany wiarą, dąży na podstawie osiągnięć nauk. do poznania literalnego sensu tekstu ;

° czytanie liturg.-ascet. — w którym analizuje się perykopy liturg., szukając w nich idei dla wprowadzenia ich w codzienne życie;

° czytanie poetyckie — w którym podziwia się piękno idei, będących natchnieniem dla artystów.

Cz.P.ś. odbywa się indywidualnie lub zespołowo; np. kard. J. -*• Cardijn stosował w czytaniu z młodzieżą 3 zasady — voir, juger, agir; po dostrzeżeniu problemu życiowego osądzano go w świetle ewangelii, by w określonym kierunku przeprowadzić rewizję życia; podobnym sposobem cz.P.ś. posługiwano się w Polsce w okresie międzywojennym, zwł. w -> akademickim duszpasterstwie i w -* sodalicji mariańskiej. Medytacje zespołowe zazwyczaj mają większy wpływ na formację niż indywidualne cz.P.ś.

Ponieważ treść ksiąg ST, które powstały w kręgu staroż. kultury żyd., jest mniej czytelna, stosowniej jest rozpoczynać cz.P.ś. od ksiąg NT, zwł. od Ewangelii; przy lekturze ST trzeba mieć na uwadze, że zawiera on nie zbiór epizodów z dziejów Izraela, lecz -» historię zbawienia, urzeczywistniającą się w różnych warunkach kulturowych (-> akomodacja IV A 1).

 

A. Fic, Pismo święte źródłem świętości, SzCh 6 (1935) 387-402; A. Stonner, Bibellesung mit der katholischen Jugend, Pa 1935; G. Closen, Wege in die Heilige Schrift, Rb 1939; P. Stach, Sobór Trydencki a cz.P.ś. w Języku ludowym, RBL 1 (1948) 202-208; C. Charlier, La lecture chrétienne de la Bible, Tou 1949,1957'; T.G. Chifflot. Comment lire la Bible?, VS 81 (1949) 232-261; S. Łach, Pismo święte w rodzinach katolickich, HD 19 (1950) 670-678; K. Mar-klowski, Cz.P.ś. z wiernymi, MKAP 6(1950) 116-118; S. Grzybek, Pismo święte w życiu katolika, RBL 5 (1952) 74-81; M. Peter, Pismo święte w życiu katolika, RBL 5(1952) 273-275; J. Stępień, Godzina biblijna, HD 26(1957) 377-382,574-580; A. Biliert, Ruch biblijny w mojej parafii, w: Pismo święte w duszpasterstwie współczesnym, Lb 1958, 287-291 ; F. Gryglewicz, Praktyczne sposoby szerzenia znajomości Pisma świętego, w: Pismo święte w duszpasterstwie współczesnym, Lb 1958, 161-173; tenże, PEB I 252-255; X. Léon-Dufour, DSAM IV 265-278; W. Smereka, Godzina biblijna i Jej znaczenie. RBL 13 (1960) 1-37; A. Jankowski, Pismo święte kształtuje chrześcijanina. Znak 13 (1961) 1-16; W. Smereka, Pismo święte w życiu Kościoła, w: Idee przewodnie soborowej „Konstytucji o Bożym objawieniu", Kr 1968, 153-190; J. Chmiel, Perspektywy apostolstwa biblijnego, RBL 25 (1972) 197-203; J. Kudasiewicz, Pismo święte jako księga ludu Bożego i jej znaczenie duszpasterskie, WPS I 346-414; A.M. Roguet, Initiation à l'évangile, P 1973 (passim); R. Brandstaetter, Cz.PJ. jako modlitwa, WDr 3 (1975) z. 5,47-56; W. Smereka, Czytanie Pisma świętego, WWD 31(1976) 43-48; J. Chmiel, Chrystocentryczną lektura Pisma świętego, RBL 30(1977) 254-268.

Podobne prace

Do góry