Ocena brak

Czynność ochronna nabłonków

Autor /zuzanna Dodano /30.12.2011

Czynność ochronną spełniają najczęściej nabłonki wielowarstwowe, przede wszystkim naskórek, pokrywający zewnętrzną powierzchnię ciała. Zewnętrzne płaskie komórki naskórka zmieniają się w sposób swoisty w cienkie, zrogowaciałe łuseczki, bardzo odporne na działanie czynników mechanicznych i chemicznych. Gdy komórka nabłonka styka się swą wolną powierzchnią ze środowiskiem, które mogłoby przeniknąwszy do głębszych tkanek zadziałać na nie szkodliwie, to część jej powierzchownej protoplazmy może ulec zagęszczeniu i zmienić się w tzw. rąbek (limbus) gładki, odporny na wpływ środowiska, np. nabłonek (przejściowy) pęcherza moczowego ma rąbek odporny na działanie moczu. Gdy komórka nabłonka styka się ze środowiskiem, z którego ma wchłaniać jakieś substancje, wytwarza na swej powierzchni rąbek prążkowany (limbus striatus), wykazujący delikatne prążkowanie poprzeczne, składające się z gęsto ułożonych bardzo cienkich wypustek protoplazmy, tzw. mikrokosmków, np. brzeżek prążkowany nabłonka jelitowego lub grubszy rąbek szczoteczkowy (limbus strigillatus) cewki nerkowrej. Często występują podobne, lecz luźniej, mniej regularnie rozmieszczone mikrokosmki (microińlli) na powierzchni komórek gruczołowych. Czynną rolę ochronną może spełniać nabłonek migawkowy (epithelium cillia-tum), którego komórki mają rąbek złożony z ruchliwych migawek (ryc. 63); migawki (cillia) te poruszając się usuwają z powierzchni komórek gromadzące się na nich substancje.

Podobne prace

Do góry