Ocena brak

Czynniki społeczno - kulturowe a osobowość 

Autor /henio Dodano /10.04.2011

Osobowość org cech wew przez które człowiek dośw i reaguje na świat i siebie; zaczyna się od dzieciństwa i trwa przez pr socjalizacji i internalizacji wartości, kszt ją życie społ-kult.

Osobowość ukł stałych cech i mech wew, zdeterminowane czynnikami nat (gen, klimat, fizjograficznymi), społ- kult (socjalizacja, proc. nabywania kultury, tradycja ) i indywidualnymi, regulują zachowanie w aspektach emocjonalnych, intelektualnych, wolicjonalnych i behawioralnych; środek adaptacyjny służy dostos człowieka do śr nat i społ- kult, w którym musi żyć.

3 czynniki współokreślające osobowość:

1. biogenne 2. socjogenne 3. psychogenne- indywidualna skł do oddział jedn na osobowość

- na osob wpływają wymieszane i retuszujące się czynniki (gen, społ-kult)

- osob zl z wielu składników, bardziej determinowane przez jakiś czynnik niż pozostałe 

Parsons-  sys osobowości nal do og sys działań (obok sys kultury, społ, organizmu), kombinacja potrzeb, ról i oczekiwań; funkcje osiągania celów, wyzn przez org, życie społ i kulturę.

Składniki osobowości (kultura zawarta osobowości):

potrzeby, mechanizmy obronne, temperament, zdolności, char, cele życiowe, wartości, zainteresowania, obraz świata i własnej os, wzory zachowań, postawy.

Wartości –własności obiektów, istnieją w relacji do podm i jego zapotrzebowania; to, co cenne dla człowieka, pożądane, co zaspokaja potrzeby; pochodna czynników społ- kult; mogą wpływać na zachowania

Ossowski wartości uznawane/deklarowane i odczuwane; Kłoskowska: realizowane/wpływające na zachowania

Zainteresowania – nastawienie poznawcze nacechowane + emocjami, wpł na zachowania jedn, ukier i selekcjonujące dalsze pr poznawcze; wpływa na interakcje społ; zw z wartościami; w powstawaniu-  rola przyczyn nat, czynniki społ- kult i indywidualne.

Wzory zachowań – tkwią w osobowości, sprawiają,  że czynności nie są dowolne, lecz okr i char dla danego społeczeństwa, kat ludzi; różny stopień obowiązywania; internalizacja wzorów zachowań (wyglądu, myślenia, reakcji emocjonalnych) jest trudna bo jedn ma odmienne wyobrażenia od wychowawców

- przeciętne- nieuświadamiane, nawykowe;

- idealne pozytywne- negatywne- wyraźnie uświadamiane, obecne w kanonach;

- przymusowe- preferowane, - typowe, - alternatywne

Postawa – Thomas, Znaniecki: indywidualny odpowiednik wartości o char społ; gł wyraz osobowości; obejmuje motywy, predyspozycje, cele działania, nastawienia; zawiera:

aspekt afektywno- oceniający, emocja, której tow + lub - oceny obiektu

przekonania, wiedzę o cechach obiektu

jest dyspozycją do zachowania wobec obiektu

Nowak: og trwałych dyspozycji do reagowania, oceniania i zachowania wobec obiektu; skutek uczenia się, dośw, podatności na manipulacje, pozycji społ, poczucia tożsamości; łatwiej utrwalane niż zmieniane

Powstanie osobowości

w chwili narodzin nie istnieje, kształtowanie od wczesnego dzieciństwa

świadome i nieświadome oddziaływania społ- kult na dziecko kształtują osob po ur

stopniowo, trwa w ciągu pr socjalizacji internalizacji wartości, kszt postaw

pr mniej intensywny po 25l- osob prawie ukształt

mogą ją zmienić silne przeżycia, traumatyczne wydarzenia

rola innych ludzi i kultury- otacza jedn pośr i bezpośr- środowisko życia

dominanty środowiskowe- os, instytucje, wytwory kult, poj wydarzenia, o silniejszym wpływie

Ruth Benedict- osobowość kulturą przeniesioną na poz jedn

Mead- obiekt dla samej siebie, podm i przedm; tw przez dośw samego siebie; warunek powst- kontakty z innymi

konc Maslow - Człowiek staje się sobą przez samoaktualizację

konc Erikson - Rozwój osob jedn- realizacją gen uwarun planu zmian osob; kształt- wynik zderzenia lub koordynacji własnych oczekiwań, wyobrażeń o sobie i świecie, z wymaganiami społ.

Trudności z tw typologii osobowości wyn z:

wielości skł osobowości

różnorodności i niepowtarzalności ludzi

uniwersalności pewnych cech

unifikująco- różnicującego działania życia społ i kultury

3 warstwy osob:

1. indywidualne i niepowtarzalne- psychologia indywidualna- Adler- nie ma typowych osob, każda odmienna, inne dośw

2. uniwersalne- uniwersalność cech w obrębie gat

3. wspólne poszczególnym zbiorowościom

Konc Kardiner osobowości podst (podłoże wartości wspólnych dla członków zbiorowości)

konc. Linton osobowości modalnych (najczęściej stat wyst w danej zbiorowości) i osobowości statusowych (wynik socjalizacji w kat społ)

Konc char narodowego- sys wartości, przekonań, wzorów zachowań wyraźny u przedstawicieli danego narodu, różniący ich; efekt położenia geogr,  historii, tradycji, nie krwi; odmienne cechy osob- wynik odmiennych pr wych

Jung –  introwertycy, nastawieni na świat wew, - ekstrawertycy, na zew

Pawłow –  typ artysty, przyjm rzeczywistość bezpośr, przez obserwację, - typ myśliciela, pojmujący rzeczywistość abstrakcyjnie, przez znaki

Akiskal –  dystymicy usposobienie refleksyjne, skrupulatni, niemiejący przeżywać  przyjemności, -  hipertymicy, pogodni, fantaści, pewni siebie, wylewni

Typy konsumpcyjne McKennell:

1. zdobywcy 2. cierpiętnicy 3. aspiranci 4.frustraci

Klasyczne typologie w socjo:

Znaniecki- osob- wynik oddział kręgów wychow (rodzina, praca, rówieśnicy)

1. ludzie dobrze wychowani- przez rodzinę i szkołę, dobre przygotowanie, niechęć do innowacji, samowystarczalność duchowa, uznanie hierarchii społ, bezproduktywność aksjologiczna

2. pracy- przez warsztat, fabrykę, gospodarstwo; nikła refleksyjność, dostos do innych, powielanie czynności, chęć awansu ekon i finansowego

3. zabawy- przez rówieśników, chęć zaspokajania przyjemności, życie- zabawa,  dążenie do ekspansji, łatwość przewodzenia i bycia podwładnym

4. zboczeńcy- w nietypowych warunkach, niedostos do danej kultury i warunków życia społ, życie- teren walki (podnormalni- przestępcy; nadnormalni- twórcze jedn) 

Riesman: 3 charaktery społ w odmiennych sytuacjach

1.człowiek sterowany tradycją- konformizm, przestrzeganie norm, , wyznacznik zachowań- lęk przed wstydem

2. wewnątrzsterowny- ekspansywność, inicjatywa, poczucie winy przy niespełnianiu własnych oczekiwań

3.zewnątrzsterowny- mała pewność siebie, potrzeba afirmacji, zwracanie uwagi na przekonania innych, wyznacznik postępowania- poczucie niepokoju czy jest akceptowany; najbardziej powszechny

Tożsamość- Erikson; dot relacji z samym sobą i światem zew: innymi i kulturą; swoiste samookr się- cech podmiotowości oraz przedmiotowości; kim jestem?; char procesualny- wytw, przekszt, podtrzymywana

jednostkowa– czym jest ja?, poczucie siebie, odrębności, spójności i ciągłości, zl z samowiedzy jedn (cechy biol, fiz, biograf, społ), samoocena, przekonania o stos kryteriach ocen, wiedza o swoich cechach osob, sys wartości

społeczna– cechy przypisywane jedn przez innych; tworzą ją inni, przekszt i narzucają w interakcji; silnie uzal od char struktury społ

zbiorowa– dot różnych gr lub ich powiązań: narodów, gr etnicznych, kl społ, generacji, płci; poczucie my wobec samych siebie innych gr, odbicie w świadomości społ relacji; umożliwia uchwycenie istotnych cech zbiorowości

 ▪ kulturowa- wynik komunikowania jedn z inną gr; trwała, powst w wyniku subiektywnych wyborów jedn

społ- kult- cechy geneal, indywidualny stos do własnej gr i jej symboliki kulturowej- daje to poczucie sensu, stabilizuje

Podobne prace

Do góry