Ocena brak

Czym zajmuje się neurochirurgia?

Autor /Nelly Dodano /31.01.2012

Operacje mózgu - centrum systemu nerwowego kontrolującego wszyst­kie funkcje organizmu - są za­zwyczaj niezmiernie skomplikowane i wykorzystuje się w nich najnowsze techniki medyczne, sprzęt i za­awansowaną technologię.
W 1848 roku pewien człowiek o nazwisku Phineas Gage stał na czele grupy robot­ników budujących nową trasę kolei żela­znej w Stanach Zjednoczonych. Któregoś dnia wydarzył się straszny wypadek - wybuchł proch używany w pracach budowlanych. Eksplozja z nie­słychaną siłą wbiła w głowę Gage'a żelazny pręt długi na 130 cm i szeroki na 4 centymetry. Me­talowy pręt przebił policzki mężczyzny, wbił się w przednią część mózgu i wyleciał, pozostawiając otwór w górnej części czaszki.
Gage był oszołomiony, ale żył. Na własnych no­gach odszedł z miejsca wypadku i znalazł lekarza, który opatrzył straszliwą ranę. Trudno uwierzyć, ale zachował życie.

Jednak Gage nie był już tym samym człowiekiem. Przed wypadkiem był spokojny, sumienny i życzli­wy dla ludzi. Potem stał się uparty, kłótliwy i łatwo zmieniał nastroje. Częściej przeklinał i nie inte­resował się innymi. Jeździł po całym kraju poka­zując ranę w głowie i pręt, który był jej przyczyną. Kiedy zmarł w 1860 roku, w czasie badania lekar­skiego stwierdzono u niego rozległe zniszczenia w lewej przedniej części mózgu.
Phineas Gage był żywym dowodem na to, że uszkodzenia mózgu, również powstałe w wyniku zabiegów chirurgicznych, mogą zmieniać procesy umysłowe i osobowość pacjenta. Pamięć i intelekt Gage'a były podobno takie same po wypadku, jak przed nim. Główna zmiana zaszła w jego osobo­wości, co stanowiło potwierdzenie tego, że funk­cje mózgu są nieprawdopodobnie złożone.
Podobne zmiany w osobowości zauważono u ludzi, którzy cierpią z powodu guzów mózgu lub ulegli wypadkom, podczas których na pewne czę­ści tego narządu był wywierany bardzo silny nacisk.

Neurochirurdzy, specjalistycznie przygotowani lekarze, wykorzystują techniki operacyjne do roz­wiązywania problemów związanych z funkcjono­waniem mózgu i układu nerwowego. Najczęściej są to różne zmiany fizyczne lub strukturalne, takie jak na przykład pojawienie się guzów lub urazy mechaniczne. Brak jakiegoś związku chemicznego lub zachwianie naturalnej równowagi chemicznej mózgu leczy się raczej farmakologicznie, zwłasz­cza we wczesnych stadiach, a nie od razu z wyko­rzystaniem mikrochirurgii.
Dawniej zabiegami neurochirurgicznymi pró­bowano leczyć różnorodne schorzenia - od psy­chopatii przez ciężkie napady epilepsji, halucynacje i manię prześladowczą do depresji. Operacja o nazwie lobotomia polegała na wycięciu części mózgu w celu zapobiegania zachowaniom gwał­townym i antyspołecznym. Jednakże wiele osób wyrażało zaniepokojenie faktem, że mózg pacjen­tów poddaje się tak drastycznym zabiegom, pod­czas których jedno cięcie skalpela diametralnie odmieniało pamięć świadomość i emocje człowie­ka, pozwalając mu tylko wegetować.
W dzisiejszych czasach tego rodzaju operacje są wyjątkowo rzadkie i przeprowadzane tylko w ściśle określonych przypadkach. Czasami lobo­tomie postrzega się jako „ostatnią deskę ratunku" dla pacjentów z długotrwałymi i bardzo poważny­mi problemami, którzy przestali reagować na leki czy psychoterapię.

Nowoczesna neurochirurgia zajmuje się w więk­szym stopniu urazami fizycznymi, jak efekty urazu głowy, odciętymi kończynami, ranami postrzało­wymi, jak również różnego rodzaju guzami, zmianami o charakterze nowotworowym i innymi (na przykład tętniakami). Wykorzystuje sieją również przy leczeniu udarów i krwotoków, uszkodzeń ner­wów, a także przy wadach wrodzonych, jak roz­szczepienie rdzenia kręgowego.
Neurochirurg najpierw specjalizuje się w chirur­gii ogólnej. Bardzo ważna jest w jego specjalno­ści dokładna znajomość anatomii - nie tylko mózgu i nerwów, ale także kości, mięśni, więzadeł i innych otaczających je tkanek. Podczas niektórych ope­racji zespół neurochirurgów współpracuje z chirur­giem ortopedą, który specjalizuje się w operacjach kości, mięśni i stawów.

Postawienie precyzyjnej diagnozy jest bardzo ważne w każdej gałęzi medycyny, ale szczególnie w neurochirurgii. Dużą trudność sprawia fakt, że tkanka nerwowa znacznie różni się od tkanki skór­nej, mięśniowej czy kostnej. Rany cięte w tych ostatnich rodzajach tkanek zwykle zrastają się i re­generują. W niektórych przypadkach po operacji powracają niemal do pierwotnego stanu. Tymcza­sem raz przecięty nerw może nigdy się nie zrosnąć. To samo odnosi się do mózgu, który jest w grun­cie rzeczy gigantycznym labiryntem nerwów.
Jednak, jak pokazują współczesne badania, moż­na sprawić, by pewne zerwane połączenia nerwo­we na nowo się zrosły, choć proces ten przebiega bardzo powoli - około 1 mm dziennie. Badacze nie tracą nadziei, że w przyszłości opracowane zosta­ną metody przyspieszenia tego procesu, pojawią się zupełnie nowe leki lub możliwe stanie się wszczepianie sztucznych komórek nerwowych uzupełniające zniszczone części tkanki nerwowej.
Nerwy odgrywają bardzo ważną rolę w całym organizmie. Odbierają informacje ze zmysłów i przesyłają instrukcje wprawiające w ruch mięśnie. Rezultatem uszkodzenia nerwów może być utrata czucia i paraliż. Mięśnie, które przestają regularnie wykonywać pewną pracę kontrolowaną przez ner­wy, stopniowo zanikają. Wynika stąd, że zdrowie nerwów jest ważne dla zdrowia mięśni. Mózg natomiast jest ośrodkiem kontroli całego organizmu. Uszkodzenie mózgu utrudniłoby bądź uniemożli­wiłoby monitorowanie podstawowych dla życia funkcji, jak bicie serca, oddychanie i utrzymywa­nie ciśnienia krwi, a także zdezorganizowałoby funkcje umysłowe: pamięć, emocje i myślenie.

Podobne prace

Do góry