Ocena brak

Czym jest serce człowieka?

Autor /Stan Dodano /31.01.2012

Serce to nasz najważniejszy narząd. Jest to pompa w kształcie gruszki, która nieustannie rozprowadzą krew wokół organizmu, dostarczając składniki odżywcze i tlen do narządów i tkanek.

Zaciśnij w pięść palce jednej dłoni. Rozluźnij i lekko otwórz dłoń, a potem ściśnij je znowu jak najmocniej. Powtórz to kilka razy, zaciskając i rozluźniając palce mniej więcej co sekundę. Kiedy zaciskasz dłoń, mów „tu". Rozluźniając mów „du". Tu-du, tu-du. Właśnie wykonałeś symulację pracy swojego serca.

Serce ma wielkość pięści, jest umieszczone w górnej części ciała, za mostkiem, i prawie całkowicie otoczone przez płuca. Górna krawędź tworzy niemalże linię poziomą z dołkiem pachowym, a sam narząd jest odchylony nieco na lewo - ale tylko o cztery, pięć centymetrów.

Ponieważ serce spełnia funkcję pompy w układzie krwionośnym, musi ono regularnie pulsować, zwiększając się i zmniejszając. Każdy cykl ściskania-rozluźniania nazywamy uderzeniem serca. Serce można porównać do pustej w środku, mięśniowej torby o grubych ścianach. Przy każdym rozkurczu napełnia się krwią dopływającą z naczyń krwionośnych zwanych żyłami. Przy każdym skurczu z wielką siłą tłoczy krew do naczyń krwionośnych zwanych tętnicami. Nieustanne pompowanie sprawia, że krew bez przerwy krąży w organizmie, transportując tlen i składniki odżywcze do wszystkich jego części, a zabierając dwutlenek węgla i inne zbędne produkty przemiany materii.

Aby serce nie napełniało się ciągle tą samą krwią, jaką przed chwilą odesłało do tętnic, narząd został wyposażony w kilka zastawek. Są to luźne, mające kształt kieszeni fałdy z silnej tkanki, przymocowane do wewnętrznych ścian serca. We właściwym momencie otwierają się i zamykają jak drzwi, dzięki czemu krew płynie przez serce w odpowiednim kierunku.

Tłoczona w jednym kierunku krew naciska na zastawki i przypiera je do ścian, by móc swobodnie przepłynąć. Jednak jeśli krew spróbuje płynąć w odwrotnym kierunku, kieszenie nadymają się jak balony i powstrzymują przepływ cieczy. Obecność zastawek stanowi gwarancję, że krew będzie przepływać przez serce wyłącznie w jednym kierunku, jak woda w rzece, a nie zacznie zawracać pod prąd, jak odpływ skierowany przeciwnie do przypływu. Dźwięk bijącego serca pochodzi od zastawek zamykających się przy każdym uderzeniu po to, by uniemożliwić zmianę kierunku przepływu życiodajnej cieczy. Skurcze serca są kontrolowane przez układ nerwowy zwany węzłem zatokowo-przedsionkowym.

Serce nie jest po prostu jedną pompą, czyli pojedynczą pustą torbą; można je raczej porównać do dwóch pomp położonych tuż obok siebie. Są oddzielone od siebie grubą i twardą ścianką działową, zwaną przegrodą. Uderzenia dwóch części serca są ze sobą skoordynowane. Pompa znajdująca się po prawej stronie (po lewej, jeśli patrzymy na rysunek serca) tłoczy zużytą krew o niskiej zawartości tlenu krótkimi tętnicami płucnymi do płuc. W płucach krew odbiera świeży transport tlenu. Następnie wraca krótkimi żyłami płucnymi do lewej pompy, znajdującej się z drugiej strony serca. Jest ona większa i lepiej umięśniona od prawej. Pompa lewa tłoczy odświeżoną krew przez aortę i inne główne tętnice do wszystkich części organizmu - aż po koniuszki palców u dłoni i stóp. Ta krew oddaje tlen i powoli dopływa do serca żyłami głównymi. Tutaj powraca do prawej pompy, by znów popłynąć do płuc.

Podobne prace

Do góry