Ocena brak

Czym jest przedsiębiorstwo

Autor /irek Dodano /24.03.2011

Przedsiębiorstwo jest tworzone w celu prowadzenia działalności gospodarczej związanej z wytwarzaniem dóbr oraz świadczeniem usług w taki sposób, aby zaspokajając określone potrzeby odbiorców poprzez sprzedaż tych dóbr i usług osiągać zyski. Przedsiębiorstwo dysponuje zatem określonymi zasobami materialnymi - rzeczowymi (maszyny, urządzenia, hale fabryczne, magazyny, biurowce, a także surowce, materiały itp.), finansowymi, oraz ludzkimi tj. zespołem pracowników, oraz zasobami niematerialnymi - takimi jak marki wyrobów, wiedza i kompetencje pracowników, kultura organizacyjna, które to zasoby są w odpowiedni sposób dobierane, wykorzystywane, organizowane, tworzone, czyli zarządzane. Cechami charakteryzującymi przedsiębiorstwa są trzy odrębności:

- odrębność techniczno-organizacyjna oznacza, że w przedsiębiorstwie zatrudniony jestwiększy lub mniejszy zespół ludzi, który jest podporządkowany jednemu zwierzchnikowi,który pełni w stosunku do niego funkcje kierownicze. Praca zatrudnionych jest w odpowiednisposób zorganizowana (ustrukturyzowana), co znajduje odzwierciedlenie w strukturzeorganizacyjnej przedsiębiorstwa, przedstawianej graficznie na schemacie organizacyjnym.Przedsiębiorstwo zlokalizowane jest w określonym miejscu lub miejscach, wyposażone jest w środki potrzebne do realizacji procesu pracy,

- odrębność ekonomiczna oznacza, że ma ono odrębny majątek, który powinno powiększaćw procesie gospodarowania z dochodów uzyskiwanych ze sprzedaży swoich produktów i/lubusług. Prowadząc działalność gospodarczą przedsiębiorstwo działa w warunkach niepewnościi ryzyka, co ma istotne znaczenie dla możliwości osiągania zysków lub zagrożeniaponiesienia strat. Dochody pracowników są uzależnione od wyników ekonomicznychprzedsiębiorstwa,

- wyodrębnienie prawne oznacza, że przedsiębiorstwo posiada osobowość prawną tj.zdolność do czynności prawnych, a więc do zawierania umów, zaciągania kredytówbankowych, dochodzenia swoich praw na drodze sądowej. Osobowość prawnąprzedsiębiorstwo uzyskuje poprzez wpis do rejestru przedsiębiorstw prowadzonego przezsądy gospodarcze. Z chwilą wpisu przedsiębiorstwo staje się podmiotem praw i obowiązków.

Przedsiębiorstwem może zarządzać właściciel środków produkcji lub najemny menedżer (zarządca). Oddzielenie własności od zarządzania następuje najczęściej w miarę wzrostu przedsiębiorstwa, kiedy właściciel - przedsiębiorca nie jest w stanie dalej samodzielnie nim zarządzać. Jak z tego wynika pojęcia przedsiębiorcy i przedsiębiorczości najczęściej odnosi się do małych przedsiębiorstw.

Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

  • oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa - firma);

  • własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;

  • prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;

  • wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;

  • koncesje, licencje i zezwolenia;

  • patenty i inne prawa własności przemysłowej;

  • majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;

  • tajemnice przedsiębiorstwa;

  • księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Przedsiębiorstwo powinno działać wg następujących zasad:

  1. Przedsiębiorczości - podejmowanie ryzyka i rozwijanie swojej działalności

  2. Innowacyjności - ciągłe poszukiwanie nowości w zakresie: produktu, jakości, technologii, dystrybucji, a także w zakresie zarządzania.

  3. Gospodarności ( ekonomiczności):

  • maksymalizacji efektu lub

  • minimalizacji kosztów

4.Równowagi finansowej - przedsiębiorstwo powinno tak działać, aby przychody ze sprzedaży były wyższe od kosztów własnych.

5.Ekologii - przedsiębiorstwo powinno tak działać, aby nie szkodzić środowisku naturalnemu, ewentualnie, aby minimalizować szkody.

Tak jak w przypadku typologii organizacji, tak też w przypadku przedsiębiorstw można wymienić różne ich klasyfikacje. Najbardziej znaną jest klasyfikacja przedsiębiorstw według standardów Unii Europejskiej pod względem ich wielkości. Podział wskazuje na małe, średnie i duże przedsiębiorstwa. Podobnie definiowane są kategorie przedsiębiorstw w prawie polskim.

Za mikroprzedsiębiorcę uważa się przedsiębiorcę, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych: zatrudniał średniorocznie mniej niż 10 pracowników oraz osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 2 milionów euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 2 milionów euro.

Za małego przedsiębiorcę uważa się przedsiębiorcę, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych: zatrudniał średniorocznie mniej niż 50 pracowników oraz osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 10 milionów euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 10 milionów euro.

Za średniego przedsiębiorcę uważa się przedsiębiorcę, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych: zatrudniał średniorocznie mniej niż 250 pracowników oraz osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 50 milionów euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 43 milionów euro.

Innym przykładem typologii przedsiębiorstw jest ich klasyfikacja wg kryterium stopnia zróżnicowania działalności. Przedsiębiorstwo w miarę swojego rozwoju najczęściej odchodzi od dość ścisłej specjalizacji w jednej dziedzinie i podejmuje działalność w nowej dziedzinie, bardziej lub mniej pokrewnej technologicznie do dotychczasowej. Powody takiego zróżnicowania mogą być różne np. chęć lepszego zaopatrzenia dotychczasowej produkcji w potrzebne surowce, materiały, podzespoły itp., potrzeba zapewnienia większej sprzedaży produkowanych wyrobów poprzez tworzenie hurtowni, sklepów firmowych czy też poszukiwanie odpowiednich możliwości zainwestowania zarobionych zysków. Takie zróżnicowanie działalności nazywane jest dywersyfikacją.

Przyjmując za kryterium typologii stopień dywersyfikacji przedsiębiorstwa możemy wyróżnić cztery grupy przedsiębiorstw:

  • produkujących jeden wyrób lub grupę wyrobów danej branży przemysłu - single business companies,

  • o dominującym udziale działalności w jednym przemyśle, udział wyrobu lub grupy wyrobów z danej branży wynosi ok. 70% całej produkcji - dominant business companies,

  • o względnej dywersyfikacji, tzn. takich, które produkują kilka wyrobów (grup) z różnych przemysłów tworzących ciąg technologiczny (dywersyfikacja pionowa) lub uzupełniających się w ramach 1-2 branż (dywersyfikacja pozioma) - related diversification,

  • konglomeraty tj. przedsiębiorstwa realizujące kilka działalności z różnych branż, często całkowicie od siebie niezależnych np. zarobione na wydobyciu i przetwórstwie ropy zyski lokujemy w działalność hotelarską, wydawniczą,itp.

Wymienione przykłady nie wyczerpują możliwych klasyfikacji przedsiębiorstw. Dla potrzeb analitycznych, badawczych można tworzyć inne typologie przyjmując odpowiednie kryteria np. z punktu widzenia zakresu rynkowej działalności można wyróżnić przedsiębiorstwa działające na rynku lokalnym, krajowym, międzynarodowym czy globalnym.

Podobne prace

Do góry