Ocena brak

Czym jest okres przyspieszonego wzrostu?

Autor /Werka Dodano /31.01.2012

Przez całe dzieciństwo chłopcy i dziewczęta rosną i przybierają na wadze w stałym tempie. W wieku około dziesięciu lat u dziewcząt i dwunastu lat u chłopców tempo wzrostu maleje na jeden, dwa lata. Gdy zaczyna się okres dojrzewania, tempo wzrostu znacznie wzrasta, w wyniku czego młody człowiek może urosnąć o 20 centymetrów i przybrać 18 kilogramów na wadze przez dwa lata. Tempo wzrostu różni się u dziewcząt i chłopców. Podczas gdy dziewczęta zaczynają rosnąć wcześniej, zwiększając wysokość ciała w okresie pokwitania o około 20 cm. u chłopców proces ten zaczyna się zwykle o dwa lata później i chociaż trwa krócej, jest o wiele szybszy, ponieważ hormon męski - testosteron pobudza organizm silniej niż kobiecy estrogen. Rzeczywiste liczby bywają różne, w zależności od diety, ruchu i czynników dziedzicznych - dzieci wysokich rodziców zwykle wykazują największy przyrost centymetrów w tym okresie.

Gwałtownemu wzrostowi towarzyszy powiększenie się takich narządów, jak serce, płuca, mięśnie i nerki. Na przykład serce musi pompować krew wokół organizmu z większą siłą, co widać po zwiększonym ciśnieniu krwi w okresie dojrzewania. W wieku 15 lat ciśnienie krwi osiąga poziom taki, jak u człowieka dorosłego. Wzrost łączy się z produkcją nowych komórek i tkanek, do czego potrzebna jest energia. Dzieci w okresie dojrzewania muszą jeść więcej, żeby zachować sprawność i zdrowie. Ich dobowe zapotrzebowanie energetyczne wzrasta z 1800 do 2500 kalorii. Potrzebują także więcej wapnia (do wzrostu kości) i żelaza (do produkcji czerwonych krwinek).

Wszystkie te zmiany przebiegać mogą w różnym czasie i tempie w indywidualnych przypadkach. Na proces dojrzewania, oprócz czynników czysto fizjologicznych, mają także wpływ warunki środowiskowe. Na przykład w grupach lepiej sytuowanych pierwsza miesiączka u dziewcząt występuje wcześniej.

Zmiany fizyczne zachodzące w okresie dojrzewania są wywoływane przez hormony, chemicznych posłańców organizmu, rozprowadzane w krwiobiegu. Każdy hormon jest produkowany w określonym narządzie, gruczole i wywiera wpływ na narządy lub tkanki w innej części organizmu. Hormony potrzebne w okresie dojrzewania są produkowane w przedniej części gruczołu przysadki u podstawy mózgu, w jądrach lub jajnikach oraz gruczołach nadnerczy. Pierwsza zaczyna działać przysadka, stymulowana przez impulsy nerwowe z podwzgórza mózgu, w którym znajduje się jakby „regulator", włączający się w odpowiednim czasie.

Praca hormonów

Pierwszym hormonem przysadki jest somatotropina, czyli hormon wzrostu. Działa on bezpośrednio na tkanki (określane w anatomii jako soma), powodując przyspieszenie wzrostu i podział komórek. Rezultatem jest powiększenie się narządów, przede wszystkim kości i mięśni.

Następnymi hormonami są gonadotropiny. Działają na organy rozrodcze - gonady, zawierają hormon folikulotropowy oraz hormon luteinizujący. U dziewczynek gonadotropiny stymulują jajniki do produkcji estrogenu i progesteronu, żeńskich hormonów płciowych, natomiast u chłopców stymulują jądra do produkcji testosteronu, męskiego hormonu płciowego.

Przysadka produkuje także hormon przysadkowy kortykotropowy. stymulujący produkcję androgenów w nadneraczach u chłopców i dziewczynek. Androgeny mają wielorakie działanie i wpływają na ogólne cechy fizyczne. Niektóre z nich działają niezależnie od hormonów płciowych, inne wzmacniają ich działanie.

Cały złożony proces działania hormonów można porównać do orkiestry, w której gruczoły przysadki o spełniają rolę dyrygenta, a inne gruczoły wydzielania wewnętrznego, jak jajniki i jądra, są muzykami. Zgodnie z takim porównaniem same hormony są utworem muzycznym, wywierającym wpływ na cały organizm.

Podobne prace

Do góry