Ocena brak

Czym jest odrzucenie przeszczepu?

Autor /Nelly Dodano /31.01.2012

Krew jest „tkanką płynną". W dużym szpitalu co­dziennie wykonuje się kilka „transplantacji" krwi - zwykle nazywanych transfuzjami. Przed transfu­zją krew należy odpowiednio dobrać. Trzeba ją wybrać z kilku rodzajów, w zależności od grupy i czynnika Rh, przefiltrować i odpowiednio przy­gotować, by organizm biorcy zaakceptował ją. Dzięki temu rozwiązuje się jeden z większych pro­blemów transplantologii: reakcję odrzuceniową.
Organizm człowieka reaguje negatywnie na wszystko, czego nie rozpoznaje jako „część same­go siebie." Na tym polega główna funkcja układu immunologicznego, wykrywającego takich „na­jeźdźców", jak bakterie, wirusy i inne zarazki. Układ immunologiczny pobudza do działania różne komórki, łącznie z białymi krwinkami, które wy­szukują i pochłaniają wrogów albo też produkują przeciwciała osłabiające i zabijające ich.

Te procesy wyszukiwania obcych ciał i niszczenia ich działają bardzo skutecznie, neutralizując więk­szość zarazków. Jednak w przypadku transplanta­cji ich działanie jest niekorzystne. Układ immuno­logiczny biorcy rozpoznaje przeszczepiony narząd i próbuje go wyeliminować w taki sam sposób, w jaki atakowałby zarazek albo inne ciało obce.
Reakcję odrzuceniową można osłabić podaniem leków immunosupresyjnych, takich jak cyklosporyna, kortykosterydy czy cytotoksyny. Zadaniem ich jest osłabienie lub sparaliżowanie układu odpor­nościowego, by pracował mniej wydajnie.
Wspomniane leki zmniejszają problem odrzu­cenia obcej tkanki, ale zwiększają niebezpieczeń­stwo infekcji, ponieważ zarazki mogą z większą łatwością atakować organizm i rozmnażać się. Lekarze usiłują zachować równowagę między dzia­łaniem leków immunosupresyjnych a działaniem zabijających zarazki antybiotyków. Ważne jest również, by pacjent przebywał w otoczeniu ste­rylnym, gdzie nie ma zarazków.

Innym sposobem na minimalizowanie niebezpie­czeństwa odrzucenia przeszczepu jest wybranie takiego narządu, którego skład chemiczny i struk­tura genetyczna są możliwie najbardziej zbliżone do organizmu biorcy. Nazywamy to określeniem zgodności tkankowej. Proces ten przypomina dobieranie krwi do transfuzji ze względu na grupę, czynnik Rh i inne cechy. W przypadku krwi bada się zwykle czerwone krwinki - erytrocyty, podczas gdy w przypadku innych tkanek zgodność tkan­kową określa się głównie na podstawie białych krwinek - leukocytów.
Banki tkanek i narządów posiadają informacje dotyczące rodzaju tkanek i ich typie zgodności tkankowej, by można było natychmiast dokonać wyboru, jeśli zajdzie konieczność przeszczepu. Przy dokonywaniu przeszczepu tkanek w przy­padku chorób, którym towarzyszą poważne zabu­rzenia układu immunologicznego, dobór tkanek między dawcą a biorcą musi się opierać na bardzo dużej zgodności tkankowej (najlepszym dawcą jest bliźniacze rodzeństwo, a w dalszej kolejności naj­bliższa rodzina - rodzice, dzieci, rodzeństwo).
Często się zdarza, że bliski krewny pacjenta sam chce być dawcą narządu, jeśli jest to możliwe bez ryzyka dla zdrowia i życia, na przykład przy prze­szczepie nerki. Ludzie, których łączą więzy krwi, często mają wiele takich samych genów i bardzo podobny rodzaj tkanki.

Podobne prace

Do góry