Ocena brak

Czym jest i jak leczyć porażenie mózgowe?

Autor /Egida Dodano /31.01.2012

Nie w każdym przypadku udaje się określić przy­czyny choroby. Może ona wystąpić po infekcji płodu w macicy, na przykład wirusem różyczki czy cytomegalii. Czasami łożysko, które zaopatruje rozwijający się płód w tlen i składniki pokarmo­we, nie funkcjonuje prawidłowo. Przyczyną może być długi, trudny poród, podczas którego dziecko nie otrzymuje wystarczającej ilości tlenu. Infekcje w okresie okołoporodowym, takie jak na przykład zapalenie opon mózgowych czy zapalenie mózgu, także należą do potencjalnych przyczyn wystą­pienia porażenia mózgowego.
Wspólną cechą wielu przypadków jest prawdo­podobnie niedotlenienie mózgu dziecka przez dłuż­szy czas.
Porażenie mózgowe w zasadzie nie jest choro­bą dziedziczną. Występuje we wszystkich grupach etnicznych. Rozróżnia się trzy główne rodzaje tej choroby, w zależności od tego, która część mózgu została uszkodzona. Chorzy na spastyczne pora­żenie mózgowe mają napięte, skurczone, ale słabe mięśnie. Ich kończyny i tułów są sztywne. Pacjenci mają trudności z panowaniem nad kończynami, czasami wykonują nie zamierzone, nieskoordy­nowane ruchy. Częścią mózgu zaatakowaną przez chorobę jest kora mózgowa (tzw. istota szara), ze­wnętrzna pofałdowana okrywa mózgu. Ten rodzaj porażenia mózgowego występuje w około czterech piątych przypadków.

Ruchy mimowolne.
Ludzie chorzy na atetoidalne porażenie mózgowe nie potrafią zapanować nad mimowolnymi rucha­mi swoich kończyn. Chorobą dotknięte są zwoje podstawne, usytuowane głęboko w mózgu, które normalnie pomagają w wykonywaniu płynnych, skoordynowanych ruchów.
Ataktyczne porażenie mózgowe jest przyczyną kłopotów w utrzymaniu równowagi i prawidłowej pozycji ciała; ruchy chorych są gwałtowne i nie­skoordynowane. Mówienie .często sprawia im trud­ność. Choroba dotyka w tym przypadku móżdżek, tylną dolną część mózgu.

Ogólny model choroby.
Chociaż porażenie mózgowe występuje w różnych postaciach, wiele przypadków chorobowych ma wspólne cechy. Pierwsze oznaki dają się zauważyć przy porodzie albo w pierwszych sześciu miesią­cach życia. Wczesnym objawem może być ze­sztywnienie kończyn, które zaczynają też ustawiać się w dziwny sposób. Noworodek mało się rusza, zwykle zaczyna chodzić i mówić znacznie później niż jego rówieśnicy.
Paraliż może objąć jedną część ciała (porażenie połowicze - hemiplegia), same nogi (porażenie kończyn dolnych - paraplegia), głównie nogi, ale także ramiona (porażenie obustronne - diplegia) albo wszystkie cztery kończyny (porażenie czterokończynowe - quadriplegia).

Frustracja.
Dziecko z porażeniem mózgowym nie potrafi wykonywać skoordynowanych ruchów i nie może poznawać otaczającej go rzeczywistości, zwłasz­cza jeśli chorobie towarzyszą wady wzroku czy .. słuchu. Prowadzi to do narastającej frustracji, szczególnie jeśli chory ma normalną lub nieprze­ciętną inteligencję. Frustracja jest źródłem zabu­rzeń emocjonalnych.
W wielu krajach, także w Polsce, noworodki rutynowo bada się po porodzie i przy okresowych badaniach, dzięki czemu wcześnie można wykryć oznaki porażenia mózgowego.

Wczesne rozpoznanie.
Na porażenie mózgowe nie ma lekarstwa, ale wcze­sne rozpoznanie gwarantuje o wiele większe szan­se rozpoczęcia właściwej terapii zmniejszającej liczbę objawów choroby lub łagodzącej je we wszystkich przejawach - fizycznym, umysłowym i emocjonalnym.
Aby nie przeoczyć nowych objawów choroby i jak najwcześniej rozpocząć ich leczenie, dzieciom z porażeniem mózgowym powinno się regularnie badać wzrok, słuch i rozwój umysłowy. Duże zna­czenie mają także porady i pomoc dla rodziców.

Sposoby leczenia.
Porażenie mózgowe ma wiele różnych postaci, zatem istnieje wiele sposobów leczenia poszcze­gólnych przejawów choroby. Leczenie wad fizycz­nych obejmuje fizjoterapię i ćwiczenia fizyczne, które pacjent może wykonywać w domu i w przy­chodni, czasem w specjalistycznych ośrodkach. W kuracji tego typu nacisk położony jest na uaktywnianie dotkniętych chorobą kończyn w celu zapobiegania ich zesztywnieniu, w nadziei, że dziecko nauczy się chodzić, mówić i jeść. W nie­których przypadkach pomocne okazują się leki rozluźniające mięśnie. Czasem przeprowadza się za­biegi chirurgiczne pozwalające na uruchomienie chorych sztywnych kończyn.

Wzrok i mowa.
Mówienie - a także umiejętność odżywiania się -może poprawić terapia narządów mowy. Nie­którym dzieciom są potrzebne aparaty słuchowe, często także okulary. Niektóre wady wzroku wyma­gają zabiegu chirurgicznego.
Aby kondycja emocjonalna dzieci chorych na porażenie mózgowe nie pogorszyła się, potrzebu­ją one wsparcia i zachęty do wysiłku ze strony rodziny, przyjaciół i personelu medycznego. Od czasu do czasu niezbędny jest kontakt chorego dziecka z lekarzem psychiatrą.

Niezależność życiowa.
Dzieci z łagodnym porażeniem mózgowym, któ­rych inteligencja nie odbiega od przeciętnego po­ziomu, często chodzą do szkół integracyjnych, a następnie prowadzą samodzielne życie. Aby uła­twić im wykonywanie codziennych czynności, produkuje się różnorodne urządzenia i przedmioty, c specjalnie zaprojektowanych naczyń i sztućców d urządzeń z wbudowanym mikroprocesorem.
Dzieci dotknięte poważniejszym kalectwem fizycznym, ale normalnie rozwijające się umysłowo, zwykle chodzą do szkół i do ośrodków rehabilitacji dla niepełnosprawnych. Współczesna technologia ułatwia chorym porozumiewanie się ze światem zewnętrznym i, w niektórych przypadkach, pozwala zachować względną niezależność w dojrzałym życiu.

Upośledzenie umysłowe.
Dzieci upośledzone umysłowo zwykle uczą si w szkołach specjalnych. Osoby dotknięte poważnym kalectwem fizycznym i umysłowym trzeb otaczać opieką przez całe życie.
Wiele szpitali, szczególnie w krajach rozwinie tych dysponuje dziś specjalistycznym sprzętem medycznym, zapewniając kobietom w ciąży lepszą opiekę. Dzięki badaniom prenatalnym, prostsze i skuteczniejsze stało się, wczesne wykrywani takich schorzeń jak porażenie mózgowe.

Podobne prace

Do góry