Ocena brak

Czym jest factoring

Autor /mocher Dodano /24.03.2011

Faktoring można określić jako rodzaj szerokiego pośrednictwa handlowego. Nazwa pochodzi od angielskiego terminu faktor i oznacza pośrednika, agenta. Najkrócej mówiąc, faktoring polega na nabywaniu przez specjalistyczne instytucje faktoringowe bieżących, nieprzeterminowanych wierzytelności od różnych podmiotów gospodarczych, którym należności te przysługują z tytułu towarów i usług. W związku z wydłużaniem się czasu, w którym następują rozliczenia między dostawcą i odbiorcą towaru bądź usługi nastąpiło wydzielanie się z banków odrębnych instytucji faktoringowych. Zaczęły także powstawać samodzielne firmy skupiające się wyłącznie na tej ofercie. Coraz więcej banków podejmuje się świadczenia tego rodzaju usług. Bardzo silnie powiązane są one z wymianą międzynarodową.

Faktoring Stanowi formę finansowania kontraktów krótko- i średnioterminowych polegającą na refinansowaniu udzielanych przez przedsiębiorstwo kredytów kupieckich poprzez wyspecjalizowaną instytucję zwaną factorem lub instytucję factoringową. W polskim prawie jest to umowa nienazwana, w stosunku do niej stosuje się przepisy cesji przyszłych wierzytelności. Istota tego instrumentu polega na tym, że wyspecjalizowana instytucja lub spółka factoringową odkupuje należności różnych podmiotów gospodarczych, co oznacza w praktyce zaliczkowanie tych podmiotów do czasu wpływu płatności należności. Inaczej mówiąc factoring ma miejsce wtedy, gdy wyspecjalizowana spółka lub instytucja reguluje należności i następnie sama zajmuje się wyegzekwowaniem ich od dłużnika. Factoring jest alternatywnym do kredytu obrotowego i handlowego źródłem finansowania cyklu rozliczeniowego pomiędzy dostawcą i odbiorcą.

Faktor podpisując umowę factoringu z przedsiębiorstwem zazwyczaj przedstawia ją w formie porozumienia stałego i zawierana jest zazwyczaj na okres jednego roku. Instytucje i spółki factoringowe nie kupują pojedynczych należności, lecz wszystkie albo ściśle określone grupy czy rodzaje należności. W umowie faktor zobowiązuje się odkupywać na bieżąco od przedsiębiorstwa wierzytelności z tytułu zawartych kontraktów, a co za tym idzie przejmuje na siebie dużą część ryzyka związaną z wyegzekwowaniem należności od dłużnika. Do korzystnych czynników z punktu widzenia przedsiębiorstwa korzystającego z finansowania transakcjami factoringowymi zaliczyć można: pewność w uzyskaniu zapłaty za dostarczony towar lub wykonaną usługę, dodatkowo zapłatę otrzymuje przed terminem ustalonym z dłużnikiem.

Tym samym zwiększa to płynność danego przedsiębiorstwa. Natychmiastowo przedsiębiorstwo otrzymuje od factora 70 - 95% wartości transakcji, procent ten uzależniony jest od ryzyka transakcyjnego. Najczęściej występują dwie metody rozliczeń transakcji factoringowych: pierwsza gdy factor wypłaca do 80% wartości faktury w gotówce, a pozostałą część po potrąceniu kosztów finansowania, w dniu zapłacenia faktury przez wierzycieli i drugi przypadek gdy factor wypłaca 100% należności z wartości faktury, po potrąceniu opłat, ale dopiero po pewnym czasie od przejęcia wierzytelności. Również niezwykle istotnym elementem takiej transakcji jest fakt, iż refinansowanie należności ma formę dyskonta bez prawa regresu.

W ten sposób factor rezygnuje z prawa roszczenia zwrotnego w stosunku do przedsiębiorstwa w razie niemożliwości ściągnięcia należności w wyznaczonym terminie. Ryzykiem transakcji o wiele bardziej obciążony jest factor niż przedsiębiorstwo. Factor w transakcji spełnia trzy funkcję: finansuje transakcję, przejmuje ryzyko operacji (del credere), świadczy specjalistyczne usługi (prowadzenie księgowości, fakturowanie wysyłek, inkasowanie należności itp.). Jeśli spółka factoringową spełnia powyższe trzy kryteria wtedy mówimy o factoringu pełnym. Do podstawowych wad facttoringu zaliczyć można wysokie koszty. Prowizja factoringową obejmuje trzy elementy: opłatę za usługi factoringowe 0,75 - 2%, prowizja za przejęcie ryzyka 1 - 3% kwoty wierzytelności oraz koszt finansowania wyznaczony poprzez stopę oprocentowania kredytu dyskontowego (ze względu iż ustala ją factor jest nieco wyższa niż aktualna rynkowa stopa oprocentowania).

Mówiąc o factoringu jako szczególnej formie finansowania należy podkreślić, że w praktyce nie można jej traktować jako alternatywy w stosunku do kredytów bankowych, lecz raczej jako specyficzną metodę kredytowania. Najmniej atrakcyjna ta forma jest dla dużych przedsiębiorstw dysponujących znacznym kapitałem obrotowym i wykazujących się niedużym udziałem kosztów administracyjnych w kosztach całkowitych. Tym samym z myślą o nich wykształcono pewne odmiany takiej formy finansowania a mianowicie: dyskontowanie faktur oraz dyskontowanie blokowe. Kupujący pozostaje na ogół nieświadomy uczestnictwa factora w transakcji.

Transakcje factoringowe najczęściej stosowane są w branżach: odzieżowej, elektrotechnicznej, meblarskiej, i zabawkowej. Polskie instytucje factoringowe nabywają wierzytelności oferując jednocześnie potencjalnym klientom następujące formy factoringu: bez prawa powrotnego przeniesienia należności, wówczas ryzyko braku zapłaty za fakturę przechodzi definitywnie na bank; z prawem ponownego przeniesienia wierzytelności, wówczas ryzyko braku zapłaty faktury przez odbiorcę powraca do dostawcy; w części oznaczonej stosunkiem procentowym bez prawa powrotnego przeniesienia, a pozostała część należności wypłacana jest ze spłatą dłużnika, wówczas ryzyko factoranta dotyczy tylko tej części należności; w części oznaczonej stosunkiem procentowym z prawem powrotnego przeniesienia, a pozostała część należności jest wypłacana wraz ze spłatą dłużnika, w przypadku takiej umowy faktorant ponosi ryzyko do wysokości całej wierzytelności.

Na rynku szczególnie w działalności handlowej, można zauważyć trend postępującego wydłużania cyklów płatności. W warunkach konkurencji przedsiębiorstwa aby pozyskać nowych klientów stosują dłuższe niż konkurencja terminy płatności, jednocześnie firmy o silnej pozycji rynkowej rekompensują to narzucaniem swym dostawcom tak samo długich terminów płatności. Pozostali uczestnicy rynku narażają się na ponoszenie coraz to wyższych kosztów utrzymania wypłacalności. Utrzymanie płynności możliwe jest poprzez zaciągnięcie kredytu bankowego lub właśnie poprzez factoring. W określonych warunkach jest to źródło bardziej elastyczne i efektywniejsze. Pozwala na kształtowanie terminów płatności, dopuszcza nieterminowe wywiązywanie się dłużnika z płatności, bardziej precyzyjnie można planować działalność operacyjną oraz możliwe jest przeniesienia na factora monitoringu napływu należności oraz ich egzekwowania.

Przedsiębiorstwo stosując taką metodę finansowania działalności może zmniejszać zapotrzebowanie w firmie na kapitał pracujący. Nie daje tego kredyt krótkoterminowy, gdyż pogarsza relację kapitałów obcych do kapitałów własnych, a to ogranicza zaciąganie dalszych kredytów. Factoring zmienia należności na środki pieniężne w przedsiębiorstwie czyli zmiany zachodzą jedynie w pozycjach aktywów przedsiębiorstw. Kredyt bankowy powoduje zmiany zarówno w aktywach jak i pasywach. Tym samym firmy wykorzystujące transakcje factoringowe uzyskują wyższe wskaźniki rentowności majątku oraz korzystniejsze wskaźniki ogólnego zadłużenia. Najczęściej spotykane formy faktoringu to: faktoring właściwy i faktoring niewłaściwy. W przypadku faktoringu właściwego faktor całkowicie przejmuje na siebie ryzyko wypłacalności dłużnika. W literaturze fachowej używa się pojęcia przejęcia przez faktora odpowiedzialności z tytułu del credere, zabezpieczając przedsiębiorstwo przed ponownym przejęciem wierzytelności.

Przed zawarciem umowy faktoringu właściwego faktor dokładnie analizuje kondycję ekonomiczną dłużnika oraz jego możliwości wywiązywania się ze zobowiązań finansowych. W przypadku faktoringu niewłaściwego ryzykiem niewypłacalności dłużnika obciążony jest faktorant. W praktyce tę formę faktoringu łączy się z elementami pożyczki zawieranej między faktorem a faktorantem. Jeżeli bowiem dłużnik nie reguluje swoich zobowiązań wobec faktora, przeniesienie wierzytelności na przedsiębiorcę-faktoranta połączone jest z obowiązkiem spłacenia pożyczki, udzielonej w wyniku przelania wierzytelności. Można się także zetknąć z tzw. faktoringiem mieszanym. Faktor przejmuje wówczas na siebie ryzyko wypłacalności dłużnika do określonej wysokości.

Część zadłużenia natomiast, przewyższająca ustaloną kwotę, obciąża ryzykiem faktoranta. Faktoring może mieć istotny wpływ na efekty prowadzonej działalności. Oczywiście najczęściej korzysta się z możliwości, jakie ona daje, szybkiego pozyskania środków pieniężnych na dalszą działalność. Najczęściej przekazanie pieniędzy następuje w formie zaliczki. Faktorant otrzymuje więc od razu część kwoty wierzytelności, nie przekraczającej z reguły 90 proc. jej wartości. Pozostała kwota jest wpłacana w momencie, gdy wierzytelność jest wymagalna lub gdy dłużnik spłaci faktorowi dług. Przy zastosowaniu metody dyskontowej faktor przekazuje firmie środki natychmiast po przedstawieniu faktur. Kwota ta odpowiada wartości wierzytelności w dniu zawarcia umowy, pomniejszona jest jednak o prowizje.

Faktor odlicza tu również stawkę z konta przyznanego przez klienta jego odbiorcy i 50 opłatę za usługi. Natomiast w przypadku faktoringu wymagalnościowego faktor płaci należność faktorowi dopiero w terminie płatności dłużnika. Wykorzystanie faktoringu w finansowaniu działalności jest przydatne dla firm: mających stałych kontrahentów, dążących do zdyscyplinowania dłużników, nie mających możliwości skorzystania z kredytu bankowego, zmuszonych precyzyjnie planować wpływy pieniężne i wydatki, obciążonych zbyt wysokimi kosztami kredytu kupieckiego.

Podobne prace

Do góry