Ocena brak

Czy afazja jest chorobą, objawem chorobowym?

Autor /gorgiiiii Dodano /14.03.2013

Ze względu na różnorodność zarówno symptomatologii, jak i etiologii afazji. Trudno uzasadnić pod względem teoretycznym stwierdzenie, że afazja jest chorobą przynajmniej w ścisłym, medycznym sensie tego słowa. Z punktu widzenia neurologii sprawa jcsl dość jasna: afazja stanowi jeden z objawów uszkodzenia mózgu, tak jak np. porażenie czy niedowład, ataksja, apraksja, hc-mianopsja itp. Jako objaw afazja jest skutkiem choroby, a nic chorobą.

Co prawda, w ostatnich latach można znaleźć w literaturze a fazj o logicznej doniesienia poświęcone tzw. pierwotnej afazji postępującej (ang. primaryprogressive aphu-sia, PPA) przejawiającej się jako zaburzenia mowy i języka o typie afazji bez innych objawów uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego czy też wykrywalnych zmian w mózgu (por. Jodzio 1999). W wielu przypadkach pierwotnej afazji postępującej rodzą się wątpliwości, czy nie mamy do czynienia z bardzo powoli postępującym otępieniem zaczynającym się w strategicznym dla mowy obszarze lewej półkuli mózgu. W każdym razie jest to stosunkowo rzadko wy-siępującc zjawisko i należy przyjąć, że w praktyce afazja występuje wskutek uszkodzenia mózgu.

Jednak wniosek, że afazja jest po prosiu objawem, może wprowadzić logopedę w błąd, Objaw jako laki stanowi przecież podstawę diagnozy, a nic jej przedmiot. Wydawałoby się wręcz, że napisanie rozdziału o diagnozie afazji jesl nieporozumieniem. W procesie diagnozowania danej choroby mówimy o objawach na ogół tylko tyle: czy dany objaw występuje u chorego, czy też nie wyslępuje. W trakcie badania zbieramy informacje dotyczące wyslępowania określonych objawów, ewentualnie z uściśleniem głębokości i przebiegu poszczególnych objawów, a potem na podstawie całokształtu obrazu stawiamy diagnozę: pacjent ma taką czy inną chorobę.

Jak wiadomo, w przypadku afazji postępowanie jest odmienne, albowiem jeśli nawet przyjmiemy tezę, żc afazja jest objawem, musimy przyznać, że jest to bardzo szczególny objaw. Zresztą żaden inny objaw nic jest przedmiotem wyodrębnionej dziedziny nauki, której nazwa kończy się na -logia. Nic ma takich dziedzin nauki, jak „paraliżologia”, „hemianopsjologia” czy „ataksjolo-gia,” a nazwy te brzmią wręcz absurdalnie. Samo istnienie słowa afazjologia sugeruje. żc zjawisko afazji nic należy do tej samej kategorii pojęciowej, co porażenie, hemianopsia, ataksja czy inne objawy uszkodzenia mózgu.

Nie wchodząc dalej w te dość zawiłe zagadnienia terminologiczne, należy tutaj podkreślić, że afazja jest prawdziwym przedmiotem diagnozy po pierwsze dlatego, żc jej istoty, etiologii i przebiegu nie można określić bez prowadzenia szczegółowych badań diagnostycznych, bez których logopedzi i ncurologopcdzi nie mają podstaw do dalszego postępowania z pacjentem, a po drugie dlatego, żc funkcjonowanie językowe stanowi bardzo istotną część naszego człowieczeństwa, a jego zaburzenia w postaci afazji muszą być przedmiotem szczególnej troski.

W świetle ustaleń Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) należy przyjąć, żc afazja jest nic tylko zaburzeniem zdolności posługiwania się językiem i mową.

czyli schorzeniem (impairmeiu), lecz także zaburzeniem zdolności komunikowania się prowadzącym do niepełnosprawności (disability) (Buclicr, Zumstcg, Rcntsch 1997. Pąchalska 1999). Co więcej, wskutek powstania afazji dochodzi najczęściej do patologicznych zmian, a nawet do całkowitego rozpadu ról i więzi społecznych, co narzuca choremu ograniczenia (handicap). O ile stopień schorzenia danego pacjenta wynika z patologii powodującej powstanie afazji, o tyle stopień niepełnosprawności zależy od już posiadanej lub wyuczonej w procesie rehabilitacji zdolności pacjenta do kompensacji, natomiast stopień ograniczenia od jego adaptacji do zaistniałej sytuacji.

Podobne prace

Do góry