Ocena brak

CZECHOSŁOWACJA - okupacja 1939 r.

Autor /diabel Dodano /22.02.2011

Republika zamieszkała w 1938 r. przez ponad 14 min ludzi (10 min Czechów i Słowaków, 3 min Niem­ców oraz inne mniejszości: Węgrzy, Ukraińcy, Polacy), znalazła się w tymże roku wśród państw, wobec których Niemcy zgłaszały roszcze­nia terytorialne. 21 kwietnia 1938 r. Adolf Hitler wydał szefowi Oberkommando der Wehrmacht gen. Wilhelmowi *Keitlowi pole­cenie przygotowania inwazji na to państwo. Czechosłowacja, związana sojusza­mi z Francją i Związkiem Radziec­kim, liczyła na ich pomoc. W obli­czu narastającego konfliktu rząd francuski zapytał Stalina, w jaki sposób Związek Radziecki wykona zobowiązania traktatowe.

Odpo­wiedź brzmiała, że ZSRR dotrzyma warunków umowy o wzajemnej po­mocy, jeżeli zrobi to Francja. Na dalsze pytania Paryża o sposób dzia­łania wojsk radzieckich Moskwa odpowiedziała, że musi uzyskać zgodę rządów Polski i Rumunii na przemarsz swoich dywizji przez te­rytoria tych państw. Żaden z rządów takiej zgody nie wyraził, co wynika­ło z przeświadczenia, że Armia Czerwona wykorzysta okazję do za­jęcia terenów, przez które miałaby przejść, zwłaszcza że Związek Ra­dziecki rościł wobec obu państw pretensje terytorialne. W efekcie, wobec odmowy na przemarsz wojsk, Francja i Związek Radziecki uznały, że nie mogą wykonać zo­bowiązań sojuszniczych, jakie za­ciągnęły wobec Czechosłowacji. 23 września 1938 r. rząd czechosło­wacki ogłosił mobilizację I stopnia i w ciągu 5 dni wystawił armię li­czącą 2 min żołnierzy (45 dywizji). 29 września 1938 r. na konferencji w *Monachium szefowie rządów Wielkiej Brytanii, Francji, Włoch i Niemiec ustalili, że Czechosło­wacja musi oddać Niemcom Sudety w zamian za gwarancje dla swoich granic.

Premierzy Wielkiej Brytanii i Francji byli przekonani, że czecho­słowacka danina pozwoli zagwaran­tować pokój Europie. W 48 godzin później niemieckie oddziały wkro­czyły do Sudetów. Tego samego dnia Czechosłowacja zaakceptowała polskie ultimatum, zgadzając się na przejęcie *Zaolzia przez wojska są­siada z północy. 6 października Sło­wacja i Ruś Zakarpacka otrzymały autonomią, 2 listopada Węgrzy anektowali południową Słowacją i południową Ruś Zakarpacka. Pre­zydent Czechosłowacji Eduard *Be-neś ustąpił 5 października, a nowy prezydent Emil *Hacha (wybrany 30 listopada 1938 r.), zdawał sobie sprawę, że nie może liczyć na jaką­kolwiek pomoc. 14 marca 1939 r., gdy sejm słowacki proklamował niepodległość państwa (na czele sta­nął ksiądz Josef *Tiso), Hitler we­zwał Hachę do Berlina i zażądał oddania Czechosłowacji pod opiekęNiemiec. Zagroził, że w wypadku odmowy „pół Pragi będzie w rui­nach w ciągu 2 godzin i to dopieropoczątek. Setki bombowców ocze­kują rozkazu startu i otrzymają taki rozkaz o godzinie 6 rano, jeżeli nienadejdzie wiadomość o podpisaniuzgody [na wkroczenie wojsk -przyp. BW\". Rozmowa była takbrutalna, że prezydent Czechosło­wacji dostał w jej trakcie ataku ser­ca.

Następnego dnia Niemcy wkro­czyli do Pragi i ogłosili powstanieProtektoratu Czech i Moraw; za­chowali pewne pozory niezależno­ści nowego tworu państwowego,utrzymując urząd prezydenta i rządz premierem gen. Aloisem Eliasem,ale faktyczną władzę sprawowałmianowany przez Hitlera protektorKonstantin von *Neurath. ZajęcieCzech wzmocniło militarną i go­spodarczą siłę Niemiec, któreuzyskały dostęp do zasobów surow­cowych, dużych zapasów no­woczesnej broni i dobrze rozwinię­tego przemysłu zbrojeniowego *Luftwaffe przejęła samoloty pro­dukowane przez zakłady Aero (A.304) i Avia (myśliwiec Av-135 rozwijający prędkość 535 km/h oraz bombowiec B 71), wykorzystane później przez Niemców do celów treningowych lub przekazane lot­nictwu państw sojuszniczych.W końcu 1939 r. Luftwaffe za­mówiła w czeskich zakładach 1979samolotów, w 1941 r. otrzymała 819, gdy w tym samym czasie za­kłady okupowanej Holandii wypro­dukowały 16, a Francji 62 samolo­ty.

Wehrmacht uzyskał doskonałe czołgi LT-38, które były produko­wane do 1942 r. w zakładach ĆKD jako PzKpfw 38(t), oraz LT-35 {PzKpfw 35(t) i LT-34 (przekazane armii rumuńskiej). Dzięki zdoby­czom Niemcy mogli wyekwipować 36 dywizji piechoty. Ponadto woj­ska niemieckie uzyskały dobre po­zycje wyjściowe do ataku na Polskę. Czesi szybko podjęli działania zmierzające do zachowania podstaw suwerennej państwowości. W Pa­ryżu powstał Komitet Narodowy, który w 1940 r. w Londynie prze­kształcił się w Rząd Tymczasowy, uznany w 1941 r. przez Wielką Bry­tanię i inne państwa alianckie. Powstała czechosłowacka armia. W kraju organizowano wojskową konspiracją, na czele której stanął premier gen. Eliaś.

Podobne prace

Do góry