Ocena brak

Czasy nowożytne (1517 – 1914) - Szkoły i nauczyciele

Autor /NaumxD Dodano /25.04.2013

Tradycja dobrego nauczania i wychowania, zapoczątkowana we Francji przez milieu dèvot na początkuXVII wieku, była kontynuowana przez całe stulecie, zwłaszcza w kolegiach. Jezuickie cieszyły się nadalniesłabnącym powodzeniem. Kolegium w Clermont, nazwane (16fl2) Kolegium Ludwika Wielkiego,liczyło 2 tysiące uczniów i miało 400 chłopców w internacie. Oratorianie także prowadzili kolegia,mniej liczne niż jezuickie, lecz jak one uwzględniające w pierwszej połowie XVIII wieku nauki ścisłe wswoim nauczaniu. Wobec rozwoju tych nauk właśnie w XVIII wieku dotychczasowy program okazał sięniewystarczający i trzeba było go unowocześnić.

Jezuici podjęli (1730) na kapitule generalnej decyzję o wprowadzeniu nauk doświadczalnych do programuswych szkół i osiągnęli wkrótce wysoki poziom nauczania matematyki i fizyki.

Szkoły pijarów powstawały coraz liczniej, po przełamaniu trudności samego zakonu mocą papieskichbrewe z 1656 i 1669 roku. Wiele kolegiów pijarskich założono w Italii, potem w cesarstwie, w Czechach,na Morawach i Węgrzech. W Hiszpanii pojawiły się zaraz po przybyciu pijarów (1682), natomiast Portugaliaich nie przyjęła.

W Polsce, obok jezuitów i pijarów, także teatyni zajmowali się szkołami (od 1702).

Kolegium pijarów w Warszawie (od 1642) dało początek 18 dalszym, które powstały w ciągu jednegostulecia. Podjęta przez Stanisława Konarskiego reforma szkół pijarskich wywołała początkowo sprzeciwynawet w samym zakonie, ale później przyniosła oczekiwane owoce. Konarski w dziele O poprawiewad wymowy (1741) walczył z barokową napuszonością mowy i makaronizmami. W nauczaniu zaśuwzględniał język polski, a obok dawnych przedmiotów humanistycznych również lekturę nowszychfilozofów, matematykę, fizykę i astronomię. Jego program reformy szkół, zmierzający do harmonijnegokształcenia umysłu i charakteru, zyskał najpierw aprobatę kapituły prowincjalnej pijarów, następni;(1753) Benedykta XIV w Ordinationes Visitationis Apostolicae [...].

Bracia szkół chrześcijańskich (bracia szkolni Frères des Ecoles Chretiennes), założeni (1684) przezJean-Baptiste de la Salle’a, mieli zaradzić brakowi dobrych nauczycieli. Rozwijali się wszakże powoli, zdużymi trudnościami i nie mogli podołać potrzebom.

Instytuty kształcenia nauczycieli pojawiły się po połowie XVIII wieku, wtedy też wytworzył się stannauczycielski.

Mimo powstania braci szkolnych stwierdza się, że na ogół mniej dbano o powszechne (ludowe) nauczanie,niż o kolegia. Istniały wprawdzie szkoły parafialne, jednakże w XVIII wieku dość zaniedbane. Wizytacjebiskupie przypominały plebanom obowiązek otoczenia ich opiekę lecz więcej zwracały uwagę naortodoksyjność i moralność nauczyciel którzy najczęściej byli jeszcze nadal organistami w parafiach.

Do góry