Ocena brak

Czas pracy i czas wolny od pracy.

Autor /Alana Dodano /03.05.2011

 

Czas pracy (kategoria prawna) to wymierny w jednostkach czasu okres pozostawiania pracownika w dyspozycji podmiotu zatrudniającego bez względu na to , czy praca jest wykonywana w obrębie zakładu pracy , czy w innym oznaczonym miejscu. W Polsce dzień pracy wynosi 8 godzin , tygodniowy - 42 godziny , natomiast w krajach Europy Zachodniej do 40 godzin tygodniowo. Miarami czasu pracy mogą być godziny,dni,tygodnie lub miesiące.

Czas wolny od pracy przysługuje pracownikowi w przypadku świąt państwowych i kościelnych , w przypadku zwolnienia chorobowego bądź urlopu pracowniczego.

 

Rodzaje czasu pracy :

  • kalendarzowy czas pracy - liczba kalendarzowych dni pracy w roku (bez świąt)

  • nominalny czas pracy - jednostką jest roboczogodzina. Jest on równy sumie iloczynów przeciętnej liczby pracowników zatrudnionych w pełnym i niepełnym wymiarze pracy oraz liczby godzin pracy

  • efektywny czas pracy (faktycznie przepracowany)

  • czas nieprzepracowany

  • czas przygotowawczo - zakończeniowy

  • czas wykonania pracy (główny i pomocniczy)

  • czas obsługi stanowiska roboczego

  • czas pracy w ruchu ciągłym (elektrownie,gazownictwo,hutnictwo) - może występować w następujących odmianach :

- praca zmianowa (na 3 zmiany)

- system trójbrygadowy (2X12 godzin , trzecia brygada odpoczywa)

- system czterobrygadowy (3X8 godzin , czwarta brygada odpoczywa)

  • czas pracy ruchomy- pracownik ma swobodę wyboru czasu rozpoczęcia i zakończenia pracy

  • czas pracy niepełny n.p. 1/2 , 1/4 , 1/8 etatu pracy

W wielu organizacjach efekt pracy jest pochodną czasu pracy. Dlatego ważne jest kontrolowanie czasu pracy. Sposoby tego kontrolowania : wpisanie czasu wejścia i wyjścia, przerw w pracy , meldowanie się , podbijanie kart zegarowych). W niektórych firmach występuje :

  • stan pogotowia pracy n.p.dozór techniczny , policja (pracownik przebywa w domu pod telefonem , musi być dyspozycyjny)

  • praca nocna,w niedzielę lub święta - występuje w transporcie,komunikacji,rolnictwie,hodowli

  • praca na okrągło ze względu na organizację pracy - energetyka , gazownictwo , wodociągi , hotelarstwo , turystyka , gastronomia

Okoliczności zwalniające od obowiązku pracy :

  • określona sytuacja rodzinna n.p.ślub , urodzenie dziecka , zgon

  • konieczność stawienia się do wojska , policji , sądu ; powołanie pracownika w charakterze biegłego ; w celu badań lekarskich ; jako członka Ochotniczej Straży Pożarnej

Urlopy pracownicze :

  • wypoczynkowe - coroczny nieprzerwany okres płatny zwolnienia od pracy , przeznaczony na odpoczynek. W Polsce wynosi on około miesiąca , w Japonii od 5 do 7 dni , w innych krajach od 10 do 30 dni. W Polsce po pierwszym roku pracy przysługuje pracownikowi 14 dni urlopu , po dziesięciu latach - 26 dni. Ukończenie szkoły wyższej uprawnia do dodatkowych ośmiu dni urlopu. Za urlopy niewykorzystane przysługują pracownikowi ekwiwalenty pieniężne. Firmy zobligowane są do prowadzenia ewidencji urlopów wypoczynkowych.

  • bezpłatne - wykorzystywane w trzech sytuacjach :

- na umotywowany wniosek pracownika n.p.trudne sprawy rodzinne

- na wykonywanie pracy w innej firmie

- związane z pełnieniem funkcji społecznych n.p.sejm,senat,samorząd terytorialny

  • macierzyńskie - przysługuje kobiecie po urodzeniu dziecka (16 tygodni po pierwszym porodzie , 18 tygodni przy każdym następnym , 26 tygodni przy urodzeniu więcej niż jednego dziecka). Uprawnieni do niego są ojciec , matka lub osoba wychowująca dziecko (jest to trzyletni urlop bezpłatny)

  • urlopy w celu nabywania dodatkowych kwalifikacji n.p.dla pracowników naukowych piszących prace naukowe

  • zdrowotne - przeznaczone na cele lecznicze

Podobne prace

Do góry