Ocena brak

CZARTORYSKI Adam Jerzy (14 I 1770 - 15 VII 1861), polityk poi., zastępca min. spr. zagr. Rosji

Autor /Maciej555 Dodano /07.06.2013

Ur. w Warszawie, po III rozbiorze Polski wysłany z bratem Konstantym na dwór w Petersburgu, by pozyskać łaski carycy Katarzyny II i w ten sposób ocalić rodowe majątki. Zaprzyjaźnił się z w.ks. Aleksandrem, a po jego wstąpieniu na tron został jednym z najbliższych współpracowników.

Członek tajnego komitetu przygotowującego reformy centralnych władz rządowych, od 1802 zastępca min. spr. zagr., był faktycznym kierownikiem ros. dyplomacji. 1804-1806 szef tego resortu. Stojąc na gruncie niezachwianej wierności carowi, starał się doprowadzić do odbudowy państwa poi. pod berłem Romanowów.

Zdecydowany przeciwnik Napoleona jako kontynuatora Rewolucji i burzyciela systemu monarchicznego, był autorem wielu antyfranc. koncepcji, a także tzw. planu puławskiego (1805). W czasie rozmów w Ty lży car proponował Napoleonowi powierzenie Cz. ważnego stanowiska w Ks. Warszawskim, ale cesarz odrzucił ten pomysł. W 1811 Aleksander I użył Cz. do wysondowania możliwości pozyskania Polaków dla Rosji. W kampanii 1812 pozostawał na uboczu, licząc się z możliwością zwycięstwa Napoleona.

W 1813 pomagał organizować administrację na terenach Ks. Warszawskiego, zajętych przez wojska ros. Odegrał istotną rolę na kongresie wiedeńskim jako doradca cara i rzecznik związania z nim sprawy poi. W dużej mierze jego zasługą było powstanie Królestwa Polskiego z części Ks. Warszawskiego z własną administracją i armią, choć pod berłem cara Rosji. W 1803-1824 kurator wil. okręgu naukowego, wspierał uniwersytet wil., przyczynił się też do powstania Liceum Krzemienieckiego.

W Królestwie Polskim senator-wojewoda, jeden z przywódców legalnej, konserwatywnej opo-zycji wobec cara Mikołaja I. W czasie powstania listopadowego prezes Rządu Narodowego. Po klęsce powstania udał się na emigrację. Zamieszkał w Paryżu, gdzie stał się przywódcą konserwatywnego skrzydła polskiego wychodźstwa, zwanego Hotelem Lambert, od siedziby Cz. na Wyspie Św. Ludwika. Zm. w Montfermeil pod Paryżem.

Podobne prace

Do góry