Ocena brak

Czarna Afryka kolonialna i rozwój zależny (1945 - 1992) - Kongo Leopoldville (Zair). Secesja Katangi

Autor /Dytrych Dodano /09.05.2012

 

Kongo Belgijskie stało się niepodległym krajem l lipca 1960 r. Władzę objął w nim związany z Belgią prezydent Joseph Kasavubu, ale funkcję premiera objął w tym pozbawionym prawie całkowicie inteligencji kraju lewicujący, posiadający niewątpliwe powiązania z Moskwą Patńce Lumumba. Rozpoczął się exodus ludności belgijskiej i tysięcy białych specjalistów, pracujących w dość wysoko rozwiniętej gospodarce tego kraju. Najważniejszą częścią nowego państwa stała się Katanga (dzisiejsza Shaba), w której eksploatowano olbrzymie złoża rud uranu, złota, innych metali oraz diamenty i węgiel.

Shaba, powiązana z sąsiednim „Pasem Miedziowym" w ówczesnej Rodezji Północnej (dzisiejszej Zambii) sta­nowi najwyżej rozwinięty region Afryki. Dominowała w niej wówczas belgijska kampania górnicza Union Miniere d'Haut-Katanga. Wydobyty uran na mocy układu z 1942 r. w całości przekazywano do USA. Już na początku lipca w Leopoldville (dzisiejsza Kinshasa) zapanował chaos, rozpoczęły się grabieże, gwałty i morderstwa.

Stanowiły one pretekst do interwencji spadochroniarzy belgijskich, którzy wylądowali w połowie lipca i wkrótce usunęli Lumumbę. Został on niebawem aresztowany. W tym czasie Belgowie zdecydowali się na oderwanie Katangi od Konga i proklamowanie tam niepodległego państwa z czarnym milionerem, Moise Kapenda Tchombe (Czombe) na czele. Wkrótce w ślad Katangi poszły inne prowincje z bogatą Kasai na czele. Rozpoczęła się wojna domowa.

Zanim do niej doszło, Lumumba został wydany w ręce żołnierzy Tchombe i bestialsko zamordowany. Jego zwolennicy wkrótce proklamowali utworzenie kolejnego rządu separatystycznego - tym razem w Stanley ville (Kin-sangani) z Antoine Gizengą na czele. W 1961 r. - po zamordowaniu białych misjonarzy - w Stanley ville lądowali spadochroniarze belgijscy przewiezieni przez amerykańskie samoloty wojskowe i usunęli rząd Gizengi. Przez 4 lata trwały jednak w tej części Zairu działania partyzanckie.

Gdy Belgia poparła Katangę, Amerykanie opowiedzieli się po stronie Kasavubu i rządu w Leopold­ville. Na mocy decyzji Rady Bezpieczeństwa w Kongo pojawiły się oddziały wojsk ONZ. W trwającej przez 2 lata wojnie armia Katangi została pokonana, a prowincja ta ponownie połączona z Kongiem. Jedną z ofiar tej wojny był sekretarz generalny ONZ Dag Hammarskjold, który zginął nad Katangą w katas trofie samolotu, zestrzelonego przez oddziały Tchombe.

Moise Tchombe został następnie ... premierem rządu w Leopoldville, ale później obalono go. Udał się na emigrację, w parę lat później podczas podróży lotniczej samolot z Tchombe na pokładzie został zmuszony do lądowania w Algierii, a polityk ten zmarł w algierskim więzieniu. Kasavubu został wkrótce obalony przez Josepha Mobutu (obecnie nazywającego się Mobutu Sese Seko).

Ów podoficer armii kolonialnej został szefem armii kongijskiej, w 1965 r. przejął władzę i ustanowił proamerykańską dyktaturę, utrzymującą się - mimo przeżywanych trudności - do dziś. Autorytarny, skorumpowany reżim Mobutu przekształcił kraj w jeden z najbar­dziej zaniedbanych regionów Afryki, „prywatny folwark" prezydenta i jego kilku współpracowników.

Próba obalenia Mobutu podjęta w latach 1991-2 przez de­mokratyczną inteligencję nie powiodła się. Mobutu „zafrykanizował" na­wet imiona obywateli i wszelkie nazwy. Kongo stało się niebawem Zairem, Leopoldville - Kinshasą.

Podobne prace

Do góry